คดีความรับผิดทางละเมิด ของประเทศไทย มีอายุความเท่าใด

สิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากเจ้าหน้าที่กำหนดอายุความกี่ปี

นั่งอยู่ริมหน้าต่างร้านกาแฟแถวบ้าน แสงบ่ายส่องเข้ามา มองออกไปเห็นคนเดินผ่านไปมา

เมื่อบ่ายวันก่อนนะ มีข่าวในเฟซบุ๊กที่แชร์กันเยอะมาก เรื่องหน่วยงานรัฐแห่งหนึ่ง เหมือนทำอะไรผิดพลาดไปแล้วประชาชนได้รับผลกระทบ ฉันอ่านแล้วก็แบบ เฮ้ย! มันน่าจะมีการชดเชยนะ

แต่พอมานั่งคิดดี ๆ มันไม่ใช่เรื่องง่ายเลยนะ ใครจะไปรู้รายละเอียดกฎหมายเยอะขนาดนั้นอ่ะ

เหมือนเพื่อนฉันเคยบ่นเรื่องนี้แหละ เขาบอกว่าบางทีเราไม่รู้เลยว่าต้องทำอะไรยังไง มีเวลาเท่าไหร่

เรื่องอายุความนี่แหละสำคัญมาก ๆ เลยนะ คิดดูดิ ถ้าหน่วยงานรัฐเขารู้เรื่องแล้ว เราจะรู้ด้วยไหม

มันเหมือนมีกำหนดเวลาไง ต้องรีบ ไม่งั้นก็หมดสิทธิ์

ตอนนั้นเพื่อนฉันแทบจะน้ำตาไหล เพราะเรื่องมันยืดเยื้อจนเลยเวลาไปแล้วอ่ะ คือมันน่าเห็นใจมากๆ เลยนะ

พอมานึกถึงข่าวเมื่อวาน มันเลยวนกลับมาในหัวฉันอีกที เหมือนเตือนใจว่าข้อมูลพวกนี้ โคตรสำคัญ เลยจริงๆ

• อายุความเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากเจ้าหน้าที่กำหนด 2 ปี
• เริ่มนับตั้งแต่วันที่หน่วยงานของรัฐรู้ถึงการละเมิด
• และรู้ตัวเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
• ครอบคลุมกรณีที่หน่วยงานรัฐเห็นว่าเจ้าหน้าที่ไม่ต้องรับผิด แต่กระทรวงการคลังตรวจสอบแล้วพบว่าต้องรับผิด

คดีอุบัติเหตุรถชนมีอายุความกี่ปี

คดีรถชนเนี่ยนะ! ถ้าเรื่องความเสียหายทางแพ่งที่ต้องชดเชยค่าซ่อม ค่ารักษาพยาบาลเนี่ย อายุความ 1 ปี นับจากวันที่รู้ว่าใครชนและเสียหายอะไรบ้างนะจ๊ะ ช้ากว่านี้ก็อดนะ เหมือนนัดแล้วไปสายอดกินข้าวอ่ะ คิดดู! ส่วนค่าปรับถ้าเจ็บเล็กน้อยก็ไม่เกิน 10,000 บาท พอ ๆ กับกาแฟแพงๆ ได้หลายแก้ว ถ้าถึงขั้นเสียชีวิตก็ไม่เกิน 200,000 บาท พอๆ กับค่าดาวน์รถใหม่คันนึงเลยนะเธอ

แต่ถ้าชนคนจนบาดเจ็บหรือเสียชีวิตล่ะก็ อันนี้ไม่ใช่แค่เรื่องแพ่งแล้วนะจ๊ะ มันเข้าสู่โหมด คดีอาญา เต็มตัวเลยทีเดียวเชียวแหละ! อายุความก็จะยืดออกไปอีกหน่อย เหมือนซีรีส์เกาหลีที่ฉายหลายซีซั่นอ่ะ ถ้าคนเสียชีวิตก็ 15 ปี นับจากวันที่กระทำความผิดนะคุณ ส่วนถ้าแค่บาดเจ็บสาหัสเนี่ย 10 ปี ก็ถือว่านานพอให้คนผิดได้คิดอะไรเยอะแยะแล้วล่ะ บางทีคิดนานไปก็ลืมไปแล้วมั้งว่าทำอะไรไว้

ส่วนหมายจับที่ออกตามตัวเนี่ย ก็เหมือนบัตรสมาชิกที่บางทีก็หมดอายุ บางทีก็ไม่หมดนะจ๊ะ มันมีอายุ 5-10 ปี ขึ้นอยู่กับว่าโทษที่ทำมันร้ายแรงแค่ไหน ยิ่งร้ายแรงเท่าไหร่ก็ยิ่งอายุยืนเท่านั้นแหละ หมายจับนะ ไม่ใช่คน! แต่ถ้าโทษมันหนักจริง ๆ ระดับที่โลกต้องจารึกไว้เนี่ย อาจไม่มีวันหมดอายุ เลยนะแก เหมือนเป็นตำนานที่ตามหลอกหลอนไปตลอดกาลอ่ะ หนีไปไหนก็ไม่พ้น คิดดูสิว่าชีวิตจะรันทดขนาดไหน

ข้อมูลเพิ่มเติมที่ควรรู้ (เผื่อโลกนี้ยังไม่ซับซ้อนพอ)

• อายุความทางแพ่ง 1 ปี คือต้องรีบฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากคู่กรณีให้ทันนะ ถ้าช้ากว่านี้ เขาอาจไม่ต้องจ่ายให้คุณแล้วนะเออ
• อายุความทางอาญา มันเริ่มนับตั้งแต่ วันที่เกิดเหตุ หรือ วันที่รู้ว่าใครเป็นผู้กระทำผิด ถ้าเป็นคดีประมาทที่ทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย อายุความ 15 ปี ก็เริ่มจากวันนั้นแหละ
• ความแตกต่างของคดี: คดีแพ่งคือเรื่องเงินๆ ทองๆ ค่าเสียหาย ค่าซ่อม ส่วนคดีอาญาคือเรื่องที่รัฐเห็นว่าผิดต่อสังคม ต้องโดนลงโทษ อาจมีติดคุกหรือปรับ
• การยอมความ: คดีอาญาบางประเภท เช่น บาดเจ็บเล็กน้อย สามารถ ยอมความกันได้ ทำให้คดีอาญาสิ้นสุด แต่คดีที่บาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิต ยอมความไม่ได้ นะจ๊ะ รัฐต้องดำเนินคดีต่อ
• ประกันภัยรถยนต์ สำคัญมาก! มันช่วยแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายทั้งค่าซ่อม ค่ารักษาพยาบาล หรือแม้กระทั่งค่าสินไหมทดแทนกรณีเสียชีวิตนะ มีไว้เถอะ ไม่ใช่แค่กันเหนียว แต่กันล้มละลายด้วย!
• การหลีกเลี่ยงการชน คือทางออกที่ดีที่สุด ไม่ต้องมานั่งจำอายุความให้ปวดหัว แค่ขับรถดีๆ มีสติ ก็จบแล้วทุกคน

อายุความละเมิด นับยังไง

อายุความ...เรื่องละเมิด... มันมีสองอย่างให้ดูนะ

คือนับ 1 ปี...นับจากวันที่เรารู้เรื่องทุกอย่าง รู้ว่าโดนทำอะไร...แล้วก็ต้องรู้ด้วยว่าเป็นฝีมือใคร...ต้องรู้ทั้งสองอย่างเลยนะ...ถึงจะเริ่มนับ

กับอีกอันคือ 10 ปี อันนี้นับตั้งแต่วันที่เขาทำเราเลย...ไม่ว่าเราจะรู้เรื่องหรือยังไม่รู้ก็ตาม...เป็นเส้นตายสุดท้าย

อันไหนถึงก่อน...ก็คือจบแค่นั้น...หมดเวลาของเรา

นั่งคิดๆ ดูแล้วมันก็...ใจหายนะ บางทีเรามารู้ตัว...ก็ตอนที่มันเกือบจะสายไปแล้ว เหมือนเวลาไม่เคยรอเลย...

แค่รู้ช้าไปวันเดียว...ทุกอย่างก็ไม่เหมือนเดิมแล้ว นึกถึงเรื่องที่เพื่อนโดนโกงเงินไปเมื่อสองสามปีก่อน...กว่าจะรวบรวมหลักฐาน...กว่าจะแน่ใจว่าเป็นใครทำ...ใจมันก็ตุ้มๆ ต่อมๆ กลัวว่าจะไม่ทัน...สุดท้ายก็ทันแบบฉิวเฉียด...เฮ้อ

• อายุความละเมิดมี 2 ระยะ คือ 1 ปี และ 10 ปี อันไหนครบกำหนดก่อน ก็ใช้อันนั้น
• ระยะ 1 ปี จะเริ่มนับเมื่อผู้เสียหาย รู้ถึงการละเมิด และ รู้ตัวผู้กระทำ (ต้องรู้ครบทั้ง 2 อย่าง)
• ระยะ 10 ปี เป็นกำแพงสุดท้าย จะเริ่มนับตั้งแต่วันที่มีการทำละเมิดเกิดขึ้นจริง แม้ผู้เสียหายจะยังไม่รู้เรื่องเลยก็ตาม
• ถ้าหากเป็นกรณีที่เกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่ของรัฐทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ จะใช้อายุความตาม พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ซึ่งจะแตกต่างออกไป
• เมื่อขาดอายุความแล้ว สิทธิในการฟ้องร้องเพื่อเรียกค่าเสียหายทางแพ่งก็จะหมดไป...ฟ้องไม่ได้แล้ว

ขับรถชนคนบาดเจ็บอายุความกี่ปี

เรื่องอายุความคดีขับรถชนคนนี่ เหมือนกฎหมายกำลังบอกว่า "ใจเย็นๆ นะ พ่อหนุ่ม/แม่สาว" แต่อย่าเพิ่งชะล่าใจ เพราะมันไม่ได้หมายความว่าจะทำผิดได้บ่อยๆ นะ

• บาดเจ็บเล็กน้อย: สมมติว่าชนแล้วเขาแค่ "โอ๊ย!" เล็กๆ ค่าปรับก็ไม่เกินหมื่นนึง อาจจะแค่โดนตักเตือนแบบ "คราวหน้าขับดีๆ นะคะ" แต่ถ้าจะให้แน่นอน เป๊ะๆ ก็ต้องดู พ.ร.บ. จราจรอีกที
• สาหัส/เสียชีวิต: อันนี้เรื่องใหญ่แล้ว "ชีวิต" ของคนมันมีค่าเกินกว่าจะเอามารวมกับค่าซ่อมรถนะ ถ้าทำให้คนอื่น เจ็บหนัก อายุความก็ 10 ปี ถ้า ตาย ละก็ 15 ปี ถือเป็นคดีอาญา ต้องรับผิดชอบจริงจัง
• หมายจับ: ถ้าทำผิดร้ายแรง ตำรวจก็ออกหมายจับได้ ซึ่งก็มีอายุ 5-10 ปี ถ้าโทษมันหนักมาก บางทีก็อาจจะ ไม่มีวันหมดอายุ เลยนะ! คิดดูดีๆ ก่อนขับ

สรุปสั้นๆ แบบไม่ให้งง:

• บาดเจ็บเล็กน้อย: ค่าปรับไม่เกิน 10,000 บาท (อายุความอาจจะสั้นกว่า)
• บาดเจ็บสาหัส: อายุความ 10 ปี
• เสียชีวิต: อายุความ 15 ปี
• หมายจับ: อายุ 5-10 ปี หรือบางทีก็ไม่มีวันหมดอายุ

ข้อมูลเพิ่มเติมที่อาจจะอยากรู้:

• ความผิดฐานประมาท: การขับรถโดยประมาทจนทำให้ผู้อื่นบาดเจ็บหรือเสียชีวิต ถือเป็นความผิดอาญาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 (กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย) และมาตรา 300 (กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายสาหัส)
• อายุความคดีอาญา: โดยทั่วไปอายุความคดีอาญาจะนับตั้งแต่ วันที่เกิดเหตุ ไม่ใช่วันที่รู้ตัวผู้กระทำผิด
• การเยียวยา: นอกจากโทษตามกฎหมายแล้ว ยังต้องมีการชดใช้ค่าเสียหายให้กับผู้บาดเจ็บหรือญาติผู้เสียชีวิตอีกด้วยนะ อันนี้สำคัญมาก!
• ประกันภัย: การทำประกันภัยรถยนต์ภาคสมัครใจ (เช่น ประกันชั้น 1) จะช่วยคุ้มครองค่าเสียหายส่วนนี้ได้ในระดับหนึ่ง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่ต้องรับผิดชอบตามกฎหมายนะ

คดีขับรถประมาททําให้ผู้อื่นบาดเจ็บมีอายุความกี่ปี

ขับรถประมาทนี่เรื่องยาวเลย อายุความมันแล้วแต่ว่าผลมันร้ายแรงแค่ไหน

ถ้าถึงขั้นเสียชีวิตไปเลย อันนี้หนักสุด อายุความ 15 ปี นับไปยาวๆ เลย ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ เลย หนีไปไหนก็คงไม่พ้น

แล้วถ้าเจ็บสาหัสล่ะ? ก็ยังหนักอยู่ดี อายุความ 10 ปี คำว่าสาหัสนี่ก็ต้องดูตามกฎหมายนะ ไม่ใช่เราคิดเองว่าสาหัส อย่างเช่น รักษาตัวเกิน 20 วัน หรือเสียอวัยวะ

ส่วนเรื่องหมายจับนั่นอีกประเด็น หมายจับมีอายุของมันเอง โทษจำคุกสูง อายุหมายจับก็ยิ่งนาน ตามอัตราโทษไปเลย

แต่ถ้าแค่บาดเจ็บเล็กน้อย ไม่สาหัสอะไรมากมาย แบบนี้เป็นลหุโทษ อายุความแค่ 1 ปี เท่านั้นเอง แป๊บเดียวเองนะ

• อายุความเริ่มนับ จากวันเกิดเหตุเลย วันที่ขับรถชนนั่นแหละ ไม่ใช่วันที่แจ้งความหรือวันที่ไปหาหมอ
• ที่พูดมาทั้งหมดนี่คือ คดีอาญา นะ มันคนละส่วนกับคดีแพ่งที่เรียกค่าเสียหายกัน อันนั้นก็มีอายุความของมันอีกต่างหาก ส่วนใหญ่คือ 1 ปีนับแต่รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน
• พอคดี ขาดอายุความ แล้ว คือฟ้องไม่ได้แล้วนะ ตำรวจจะเอาเรื่องต่อไม่ได้ ถือว่าจบในทางอาญาไปเลย แต่เรื่องค่าเสียหายทางแพ่งอาจจะยังคุยกันได้อยู่ถ้ายังไม่หมดอายุความของมัน

อายุความละเมิด 10 ปี นับอย่างไร

เอ่อ... เรื่องอายุความละเมิด 10 ปีเนี่ย มันก็นับไปเรื่อยๆ จ้ะ นับตั้งแต่วันที่ "ความซวย" มันเกิดนั่นแหละ ไม่ว่าเราจะรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวก็ตาม เหมือนโดนหวยล็อก แต่ไม่ใช่เรื่องดี!

พอครบ 10 ปีปุ๊บ สิทธิ์ที่เราจะไปทวงเงินค่าเสียหายก็ "ลอยละลิ่ว" หายไปกับสายลมเลยทีเดียว ต่อให้วันสุดท้ายก่อนหมดอายุความ เราเพิ่งตื่นขึ้นมาแล้วคิดได้ว่า "เฮ้ย! เราโดนเอาเปรียบนะ!" ก็ต้องรีบไปยื่นฟ้องให้ทันก่อนหมดเวลา มิฉะนั้นก็อดเบิกค่าเสียหายนะจ๊ะ เหมือนดูหนังใกล้จะจบ แต่ลืมเซฟเกม!

ข้อมูลเพิ่มเติมที่อาจจะทำให้ชีวิตคุณง่ายขึ้น (หรือเปล่า?):

• ทำไมต้อง 10 ปี? ไม่มีใครตอบได้ชัดๆ อาจจะเพราะ 10 ปีเป็นเวลาที่นานพอให้คนเรา "ใจเย็นลง" จนลืมเรื่องที่เคยเจ็บช้ำไปแล้วก็ได้ หรืออาจจะกลัวว่าถ้าจำได้นานกว่านี้ คนจะฟ้องร้องกันจน "ประเทศชาติล่มจม" ไปซะก่อน
• "วันทำละเมิด" คืออะไร? ก็คือวันที่ "เหตุการณ์ประหลาด" เกิดขึ้นนั่นแหละ เช่น วันที่เพื่อนยืมเงินไปแล้วไม่คืน, วันที่รถของคุณโดนเฉี่ยวชน, หรือวันที่โดนเพื่อนบ้านส่งกลิ่นไม่พึงประสงค์มาตลอด 10 ปี (อันนี้อาจจะเกินจริงไปหน่อยนะ)
• รู้หรือไม่รู้? กฎหมายเขาไม่แคร์หรอกจ้า! ต่อให้คุณเพิ่งรู้ว่าโดนโกงเมื่อวาน แต่ถ้าเกิน 10 ปีนับจากวันเกิดเหตุ ก็ "หมดสิทธิ์" จ้า
• "บทที่ 2 อายุความฟ้องเรียกค่าเสียหายในมูลละเมิด" อันนี้เหมือนเป็น "คู่มือเอาตัวรอด" ฉบับกฎหมาย ที่จะบอกรายละเอียดปลีกย่อยว่าต้องทำยังไงถึงจะทันเวลา เหมือนหา "เคล็ดลับ" ในเกมต่อสู้!