ประเภทการสืบค้นข้อมูลมีกี่ประเภท
ประเภทการสืบค้นข้อมูลมีกี่ประเภท? มีอะไรบ้าง? พร้อมตัวอย่างการใช้งานแต่ละประเภท เพื่อให้เข้าใจง่าย
เอาจริงๆ นะ ตอนแรกที่อ่านคำถามก็แบบ... เอ๊ะ! การสืบค้นข้อมูลมีกี่แบบวะ? ????
เท่าที่จำได้นะ มันมีอยู่ 4 แบบหลักๆ คือ แบบหาข้อมูลตรงๆ (Factual) แบบสำรวจข้อมูล (Exploratory) แบบวิเคราะห์ (Analytical) แล้วก็แบบนำทาง (Navigational) อ่ะ
ยกตัวอย่างนะ ถ้าเราอยากรู้ว่า "ใครเป็นคนสร้าง Facebook" อันนี้เป็นการสืบค้นแบบ Factual คือถามหาข้อเท็จจริงเลย ตอบมาตรงๆ จบ!
แต่ถ้าเราอยาก "เปรียบเทียบ Social Media แต่ละแพลตฟอร์ม" อันนี้คือ Exploratory เราต้องไปสำรวจข้อมูลหลายๆ ที่ เอามาเทียบกัน ดูข้อดีข้อเสีย
ส่วน Analytical นี่คือแบบยากหน่อย เช่น "วิเคราะห์ผลกระทบของ AI ต่อตลาดแรงงาน" อันนี้ต้องใช้ข้อมูลเยอะ วิเคราะห์ลึกซึ้ง
สุดท้าย Navigational คือ "จะไปหน้า Facebook Login ได้ยังไง" อันนี้คือการนำทางไปสู่เป้าหมายที่ต้องการ
จำได้ว่าตอนเรียน Information Retrieval อาจารย์เคยยกตัวอย่างเรื่องพวกนี้เยอะมาก แต่ตอนนี้ก็... คืนอาจารย์ไปหมดแล้วมั้ง 555
แต่ที่แน่ๆ คือการสืบค้นข้อมูลแต่ละแบบมันมีวิธีการที่ต่างกันไป ขึ้นอยู่กับว่าเราอยากรู้อะไรเนอะ! ????
โปรแกรมค้นหาข้อมูลมีกี่ประเภท
โปรแกรมค้นหาข้อมูลนะหรอ...
- Search Engine - อันนี้คือแบบ Google ไรงี้ปะ? สำคัญเลยนะ
- Search Directories - อันนี้เหมือนสมุดหน้าเหลืองดิจิทัล? เขาจัดเป็นหมวดๆ ใช่มะ?
- Directories - อันนี้มันต่างกับอันบนยังไงนะ? หรือว่ามันคืออันเดียวกัน แค่เรียกไม่เหมือนกัน? งงแฮะ
สรุป: มี 3 ประเภทหลักๆ มั้ง? หรือจริงๆ แล้วมันแค่ 2? directories นี่มันคืออะไรกันแน่? ????
ข้อมูลเพิ่มเติม (เผื่อมีประโยชน์):
- Search Engine นี่มันใช้ bot รวบรวมข้อมูล แล้วเอามาจัดอันดับตาม algorithm ซับซ้อนๆ ป่ะ? ใช่ๆ จำได้ว่า SEO นี่สำคัญมาก!
- Directories นี่เหมือนจะมีคนคอย approve เว็บไซต์ด้วยนะ ไม่ใช่ว่าใครจะมาใส่ก็ได้ ????
- แล้วแบบ meta search engine ล่ะ? อย่างพวกที่รวมผลจากหลายๆ search engine มาให้เราอีกที อันนั้นนับเป็นประเภทที่ 4 ได้มั้ย? ช่างแม่งละกัน ????
การสืบค้นข้อมูลสารสนเทศคืออะไร
ฮ้าาาา! การสืบค้นสารสนเทศน่ะเหรอ? ง่ายๆ เลยครับ! คือการไปขุดคุ้ยหาข้อมูลที่เค้าเก็บซ่อนไว้ เหมือนไปขุดสมบัติในถ้ำลึกลับนั่นแหละ! แต่สมบัติที่ได้ไม่ใช่ทองคำ แต่เป็น...ความรู้!
สื่อสิ่งพิมพ์: นี่แหละตัวพ่อ! หนังสือ พจนานุกรม นิตยสาร สมัยก่อนนี่ต้องวิ่งไล่ตามหาในห้องสมุด ปัจจุบันก็ยังมีนะ แต่หาเจอไวกว่าเยอะ! ผมนี่เคยหลงอยู่ในห้องสมุดจุฬาฯ เป็นอาทิตย์เลย! (ล้อเล่นนะ)
สื่อโสตทัศน์: ยุคนี้ก็คือ ยูทูป! แต่ก่อนต้องไปเช่าวีดีโอเทป หรือไม่ก็ดูทีวี กว่าจะเจอรายการที่ต้องการ อุ๊ยตาย! เหนื่อยกว่าปีนเขาอีก!
สื่ออิเล็กทรอนิกส์: นี่แหละพระเอก! Google, Wikipedia, เว็บไซต์สารพัด หาข้อมูลง่ายกว่าจับปูใส่กระด้งอีก! แต่ระวังข้อมูลมั่วๆ ด้วยล่ะ ต้องคัดกรองดีๆ ไม่งั้นได้ความรู้ผิดๆ มา รับรองหัวร้อนแน่!
สรุปคือ การสืบค้นข้อมูล ก็เหมือนการตกปลาแหละครับ! ใช้เบ็ด(วิธีค้นหา) เหยื่อ(คำค้น) ไปตกปลา (ข้อมูล) ในทะเลกว้างใหญ่ (แหล่งข้อมูล) ได้ปลาดีๆ (ข้อมูลที่ต้องการ) ก็ดีใจไปสิครับ! แต่ระวังปลาเน่า (ข้อมูลผิดๆ) ด้วยนะ!
ปีนี้ (2566) เทคโนโลยีการค้นหาข้อมูลเจริญก้าวหน้าขึ้นมาก มี AI ช่วยค้นหาได้ด้วยนะ สะดวกสบายกว่าสมัยผมเด็กๆ เยอะเลย! ตอนนั้นหาข้อมูลที ต้องวิ่งข้ามจังหวัด (เว่อร์ไปหน่อยนะ)
ประเภทของการค้นหาข้อมูลมีอะไรบ้าง
การค้นหาข้อมูล มี 3 รูปแบบหลัก:
ไล่เรียง (Browse): คล้ายการอ่านหนังสือ เริ่มจากจุดกว้าง ไปสู่จุดเฉพาะเจาะจง ใช้เวลา แต่ได้ภาพรวม
คีย์เวิร์ด (Keyword): ตรงไปตรงมา ใช้คำหรือวลี รวดเร็ว แต่ผลลัพธ์อาจไม่ครอบคลุม
หลายคำ (Expert): ใช้หลายคำค้นหาพร้อมกัน เจาะจงสูง ต้องรู้จักใช้ตัวช่วยค้นหา เช่น Boolean operators (AND, OR, NOT)
แหล่งข้อมูล: Google Scholar, ฐานข้อมูลวิชาการเฉพาะทาง (ขึ้นอยู่กับสาขา) ปี 2566. ประสบการณ์ส่วนตัว: ใช้ Google Scholar ค้นคว้าบทความวิจัยด้านประวัติศาสตร์สมัยใหม่ ปีนี้เน้นงานวิจัยจากมหาวิทยาลัย Oxford.
Metasearch Engine มีอะไรบ้าง
Metasearch Engine นะเหรอ? อ๋อ พวก "นักสืบออนไลน์" ที่เที่ยวสืบราคาห้องพักทั่วโลกมาให้เราน่ะสิ ขี้เกียจเปิดหลายเว็บใช่มะ พวกนี้แหละตัวช่วย!
รายชื่อ "หัวหน้าแก๊งนักสืบ" ปีล่าสุดนะ:
- Google Hotel Ads: เจ้านี้ไม่ต้องพูดเยอะ เจ้านายใหญ่ของวงการ
- TripAdvisor: ป้าข้างบ้านที่รู้ทุกเรื่องรีวิว แถมยังจองได้ด้วยนะ
- HotelsCombined: รวมราคาเก่ง อันไหนถูกสุดเจ๊แกฟันธง
- Trivago: "โรงแรม? Trivago!" (เสียงโฆษณาในหัวดังขึ้นมาเลย)
- Skyscanner: ไม่ได้มีดีแค่ตั๋วเครื่องบินนะ โรงแรมเค้าก็สู้
- Kayak: คายัคไม่ได้มีแค่เรือนะจ๊ะ ที่พักเค้าก็แจ่ม
- WeGo: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต้องยกให้เค้า แม่นยำเรื่องราคา
- Agoda: เป็นทั้ง OTA และ Metasearch ในตัว จองเองก็ได้ เปรียบเทียบราคาก็ดี (แต่บางทีแอบงงตัวเองนะ)
แถมท้ายสไตล์ "รู้ไว้ใช่ว่า":
- อย่าเชื่อทุกอย่างที่เห็น: ราคาที่โชว์อาจมี "เซอร์ไพรส์" ตอนจ่ายจริง (ภาษี ค่าธรรมเนียม บลาๆ)
- เช็คหลายๆ ที่: นักสืบแต่ละคนก็มี "สาย" ไม่เหมือนกัน บางทีเจอราคาดีๆ ที่เว็บอื่นก็ได้
- อ่านรีวิว: อย่าดูแค่ราคา ดู "สันดาน" โรงแรมด้วย! (เอ้ย ไม่ใช่ ดูบริการต่างหาก)
สรุปคือ Metasearch Engine เหมือน "ตลาดสดออนไลน์" ที่ให้เราเดินเลือกราคาห้องพักได้ตามใจชอบ แต่สุดท้ายก็ต้องใช้ "วิจารณญาณ" ส่วนตัวในการตัดสินใจอยู่ดีนะจ๊ะ!
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต