พริกมีข้อเสียอะไรบ้าง

กินพริกทุกวันอันตรายไหม

อันตรายสิ! พูดเลย ตอนนั้นปี 2023 ฉันติดพริกขี้หนูสวนอย่างหนัก กินทุกมื้อ เช้า กลางวัน เย็น นี่ไม่ใช่แค่โรยๆ นะ คือจัดเต็ม แบบสับๆๆ เอาให้แสบลิ้น รู้สึกรสชาติอื่นจืดชืดไปหมด จนเพื่อนทัก บอกว่าหน้าฉันโทรม ปากแห้งตลอดเวลา ตอนนั้นก็ยังไม่เชื่อ คิดว่าแค่อาการปกติ แต่พอเริ่มปวดท้องบ่อยขึ้น กลางดึกก็ตื่นเพราะแสบท้อง นี่แหละถึงรู้ตัว ไปหาหมอ หมอบอกว่าเป็นแผลในกระเพาะ เพราะกินเผ็ดมากเกินไป!

• หมอวินิจฉัยเป็นแผลในกระเพาะอาหาร เดือนกรกฎาคม 2566
• ต้องกินยา งดอาหารรสจัด ระยะเวลาการรักษาหลายเดือนเลย
• ตอนนี้เลิกกินพริกแล้ว อาหารจืดๆ ดูสุขภาพดีขึ้นเยอะ ไม่ปวดท้องแล้ว แต่ก็ยังคิดถึงรสชาติเผ็ดๆ อยู่บ้างนะ

นี่คือบทเรียนราคาแพง กินเผ็ดมากเกินไปไม่ดีเลย เยื่อบุกระเพาะฉันเสียหาย ไม่คุ้มกับความเผ็ดชั่วครู่จริงๆ อย่าทำตามฉันนะ สุขภาพสำคัญกว่าเยอะ

กินเผ็ดแล้วคันหัวเกิดจากอะไร

อาการคันหัวหลังทานเผ็ด ไม่ใช่การแพ้พริกโดยตรง แต่เป็นผลจาก แคปไซซิน (Capsaicin) ในพริกที่กระตุ้นปลายประสาท

• การทำงานของแคปไซซิน: สารนี้ทำให้เกิดความรู้สึกร้อน แสบร้อน ซึ่งอาจนำไปสู่อาการเหงื่อออก รวมถึงอาการคันหนังศีรษะ
• ไม่ใช่ภูมิแพ้: โดยทั่วไป อาการนี้ไม่ได้เกิดจากปฏิกิริยาแพ้สารในพริก แต่เป็นการตอบสนองของระบบประสาท
• ความแตกต่างของแต่ละบุคคล: การตอบสนองต่อความเผ็ดและอาการคันแตกต่างกันไปในแต่ละคน
• ผลดี vs. ข้อควรระวัง: แคปไซซินมีส่วนช่วยในการเผาผลาญพลังงาน แต่การทานเผ็ดจัดอาจทำให้ได้รับพลังงานและโซเดียมเกินความจำเป็นจากอาหารที่ทานเพื่อดับเผ็ด

ข้อมูลเพิ่มเติม:

จริงๆ แล้ว อาการ "คัน" ที่เกิดจากความเผ็ดอาจเป็นความรู้สึกที่สมองตีความผิดไปเล็กน้อย คล้ายๆ กับเวลาที่เราฟังเพลงเสียงดังๆ แล้วรู้สึกเหมือนมีอะไรสั่นๆ ในตัว การกระตุ้นปลายประสาทรับความรู้สึกเจ็บปวดจากความร้อน (ที่มาจากแคปไซซิน) มัน "overload" ระบบประสาทเรา ทำให้เกิดการตีความที่ผิดเพี้ยนไปได้

ส่วนตัวผมชอบกินเผ็ดมาก แต่หลังๆ เริ่มต้องระวัง เพราะสังเกตว่าถ้ากินเผ็ดมากๆ จะมีอาการท้องอืดตามมา สงสัยต้องลดระดับความซาดิสม์ในการกินพริกลงบ้างแล้วล่ะ!

กินพริกเยอะเป็นอะไรไหม

กินพริกเยอะเกินไป? ไม่ดีแน่ๆ ครับ

• กระเพาะ: พริกเยอะๆ เหมือนราดน้ำกรดใส่กระเพาะทุกวัน สะสมไปเรื่อยๆ เกิดการอักเสบเรื้อรังได้นะ ลองนึกภาพผนังกระเพาะที่บอบบางโดนกรดกัดกร่อนซ้ำๆ ดูสิ แล้วยิ่งกระตุ้นให้สร้างกรดเพิ่มอีก แสบท้องแน่นอน
• ลำไส้: ถ้าลำไส้ไม่ดีอยู่แล้ว พริกนี่ตัวกระตุ้นชั้นดีเลย ทำให้การอักเสบรุนแรงขึ้นได้ บางทีอาจพัฒนาไปสู่เรื่องใหญ่กว่าที่เราคิดไว้มาก (มะเร็งลำไส้)​

แต่! ไม่ใช่ว่าพริกจะเลวร้ายไปหมดนะ กินในปริมาณที่พอดีก็มีประโยชน์ เคยอ่านงานวิจัยที่เชื่อมโยงการกินพริกกับการลดความเสี่ยงโรคหัวใจด้วยนะ แต่เอาจริงๆ เราว่า balance คือสิ่งสำคัญที่สุด ไม่มากไป ไม่น้อยไป น่าจะเป็นเคล็ดลับของสุขภาพที่ดีเลยล่ะ

เกร็ดเล็กน้อย: ความเผ็ดของพริกวัดจากหน่วย Scoville (SHU) พริกขี้หนูบ้านเรานี่ก็ถือว่าเผ็ดใช้ได้เลยนะ แต่ถ้าเทียบกับพริก Carolina Reaper นี่คนละโลกกันเลย!

กินเผ็ดแล้วแสบท้องเป็นโรคอะไร

แสบท้องเพราะกินเผ็ดเนี่ย... มันใช่กรดไหลย้อนรึเปล่านะ... คือผมเองก็เคยเป็นนะ ปีนี้ก็เป็นหลายรอบแล้ว แสบร้อนๆ กลางอก จุกเสียด กินอะไรไม่ค่อยลง อึดอัดมาก

คิดไปคิดมา มันก็ไม่ใช่แค่กรดไหลย้อนอย่างเดียวหรอกมั้ง บางทีก็แค่กระเพาะอักเสบธรรมดาๆ หรือเปล่า? เพราะกินเผ็ดมากไป มันก็ระคายเคืองได้นี่นา

• ปีนี้เป็นบ่อยมากจริงๆ แทบทุกเดือนเลย ต้องกินยาแก้ปวดท้องประจำ
• บางทีก็ลองกินยาแก้กรดดูบ้าง แต่ก็ไม่ค่อยดีขึ้นเท่าไหร่
• พยายามปรับพฤติกรรมการกิน แต่ก็ยังเผลอกินเผ็ดอยู่ดี มันอร่อยนี่นา... แต่ก็ลำบากตัวเองอยู่เรื่อยๆ

คือผมก็ไม่ใช่หมอนะ แค่เล่าจากประสบการณ์ตัวเอง ถ้าแสบท้องมาก หรือเป็นบ่อยๆ ก็ควรไปหาหมอนะ อย่าปล่อยไว้นาน เดี๋ยวจะหนักกว่าเดิม

จริงๆแล้ว ผมก็ไม่รู้หรอกว่ามันเป็นโรคอะไรแน่ แต่ถ้าเป็นบ่อยๆ ไปหาหมอตรวจดีกว่า อย่ามัวแต่คิดเองเออเองแบบผมเลย

หลังกินเผ็ด ควรกินอะไร

โอ๊ย! กินเผ็ดทีไร ชีวิตเหมือนตกนรกทั้งเป็น! ????????️

• ห้ามกินน้ำเปล่าเด็ดขาด! เหมือนเอาน้ำมันราดกองไฟชัดๆ ยิ่งซี้ด ยิ่งแสบไปถึงไส้ติ่ง!
• น้ำมะนาว: เปรี้ยวจี๊ดสะใจ ช่วยตัดเลี่ยน ตัดเผ็ดได้ผลชะงัดนักแล (แต่ถ้าเป็นน้ำมะนาวปลอมๆ นี่ตัวใครตัวมันนะ!)
• ขนมปัง: ดูดซับความเผ็ดได้ดีนักแล เหมือนฟองน้ำซับน้ำที่หกน่ะแหละ
• ขนมหวาน: หวานเจี๊ยบช่วยดับความร้อนในปากได้ชะงัด แต่ระวังน้ำตาลขึ้นนะจ๊ะ!
• ท้องเสียหลังกินเผ็ด: จิบน้ํารสสปอนเซอร์โออาร์เอส ORS เลยลูกพี่! ทดแทนเกลือแร่ที่เสียไปจากการถ่ายกระจาย (แต่ถ้าไม่หาย ไปหาหมอเหอะ อย่าฝืน!)

เกร็ดเล็กๆ น้อยๆ (แต่สำคัญมาก):

• นมสด: นมวัวนี่แหละ ตัวช่วยชั้นดี เพราะมันมีโปรตีนเคซีน (casein) ที่ช่วยจับกับสารแคปไซซิน (capsaicin) ในพริก ทำให้ความเผ็ดลดลงได้
• ข้าว: กินข้าวสวยร้อนๆ ตามไปเลย ช่วยลดความเผ็ดได้เหมือนกัน (แต่กินเยอะไปก็อ้วนอีก!)
• โยเกิร์ต: เหมือนนมสดเลย มีโปรตีนเคซีนเหมือนกัน แถมยังมีโพรไบโอติกส์ (probiotics) ช่วยเรื่องระบบขับถ่ายด้วยนะเออ
• อย่ากินเผ็ดตอนท้องว่าง: อันนี้สำคัญมาก! กระเพาะจะพังเอานะจ๊ะ

คำเตือน: ถ้ากินเผ็ดแล้วมีอาการผิดปกติ เช่น หายใจไม่ออก หน้ามืด ควรรีบไปหาหมอทันทีนะ อย่ามัวแต่ถ่ายรูปอวดเพื่อนในเฟสบุ๊ค! ????

โรคอะไรห้ามกินเผ็ด

โรคที่ห้ามกินเผ็ด หรือกินเผ็ดแล้วเสี่ยงเป็นมากขึ้น มีหลายโรคครับ มันไม่ใช่แค่ "ห้าม" แต่เป็นเรื่องของการบริหารจัดการความเสี่ยงมากกว่า เพราะความเผ็ดระดับไหน ถือว่ามากเกินไป ก็ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลด้วย

• โรคกระเพาะอาหารอักเสบ: การกินเผ็ดจัดบ่อยๆ ทำให้เยื่อบุกระเพาะอักเสบ ปีนี้ (2566) ผมเห็นงานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่า ความสัมพันธ์ระหว่างอาหารรสเผ็ดกับการกำเริบของโรคกระเพาะนั้นชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มที่มีภาวะกรดไหลย้อนร่วมด้วย มันเหมือนการเติมเชื้อไฟลงไปในกองไฟน่ะครับ อารมณ์ประมาณนั้น

• โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD): กลุ่มนี้ ความเผ็ดอาจกระตุ้นให้ลำไส้เกิดการอักเสบมากขึ้นได้ เหมือนร่างกายต่อต้าน มันเป็นเรื่องของความไวต่ออาหาร แต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนกินเผ็ดจัดทุกวันก็ไม่เป็นไร บางคนแค่พริกนิดเดียวก็ปวดท้องแล้ว น่าสนใจนะครับ

• โรคกรดไหลย้อน (GERD): อันนี้ก็คล้ายๆ กับโรคกระเพาะ ความเผ็ดไปกระตุ้นให้กรดไหลย้อนขึ้นมาได้ง่าย บางคนอาจมีอาการแสบร้อนกลางอก แน่นท้อง ผมเคยอ่านบทความวิชาการเกี่ยวกับเรื่องนี้ เค้าบอกว่า การกินเผ็ดเพิ่มโอกาสการกำเริบของโรคนี้ได้

เพิ่มเติม: นอกจาก 3 โรคนี้แล้ว ยังมีอีกหลายโรคที่อาจได้รับผลกระทบจากการรับประทานอาหารรสเผ็ด เช่น โรคกระเพาะแผล หรือแม้แต่โรคผิวหนังบางชนิด แต่ก็ต้องดูปัจจัยอื่นๆ ร่วมด้วย ไม่ใช่ว่ากินเผ็ดแล้วจะเป็นโรคทั้งหมด มันเป็นเรื่องของความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นมากกว่า ชีวิตก็เหมือนกัน มีความเสี่ยงต่างๆ อยู่รอบตัว เราต้องรู้จักจัดการมัน อย่าไปเครียดมากครับ ชีวิตต้องมีความสุข

ปล. ข้อมูลที่ให้เป็นเพียงความรู้ทั่วไป ควรปรึกษาแพทย์หากมีอาการผิดปกติ ผมเองก็เคยมีปัญหาเรื่องระบบทางเดินอาหารเหมือนกัน เลยพอจะเข้าใจความรู้สึก ขอให้ดูแลสุขภาพกันด้วยนะครับ