เป็นไตกินข้าวเหนียวได้ไหม
โรคไต ควรกินข้าวเหนียวหรือไม่? ปรึกษาแพทย์
คนเป็นโรคไต กินข้าวเหนียวได้ไหม? เอาจริงๆมันขึ้นอยู่กับว่าเป็นไตระยะไหนมากกว่า ถ้าเพิ่งเริ่มๆระยะแรกๆ หมออาจจะยังไม่ห้ามมาก แต่ถ้าเป็นระยะท้ายๆแล้วนี่...เรื่องใหญ่เลย
ลุงผมเองก็เป็นไตระยะสี่ ตอนแรกก็ไม่รู้เรื่องอะไรกันเลย เห็นแกชอบกินข้าวเหนียวหมูปิ้งตอนเช้าทุกวัน ที่ตลาดแถวบ้านนนทบุรีนั่นแหละ แกกินแบบนี้มาเป็นปีๆ จนกระทั่งผลเลือดออกมาว่าค่าไตมันพุ่ง
พอไปหาหมอโภชนาการที่โรงพยาบาลรามาฯ ช่วงปลายปี 65 คุณหมอสั่งให้ลดเด็ดขาดเลย เขาบอกว่าในข้าวเหนียวมีฟอสฟอรัสสูงกว่าข้าวสวยเยอะมาก โดยเฉพาะข้าวเหนียวดำนี่ตัวดีเลย ฟอสฟอรัสสูงเกินไปมันจะไปดึงแคลเซียมออกจากกระดูก ทำให้กระดูกเปราะ
ไอ้คำถามที่ว่า ‘ไต’ กินข้าวเหนียวได้มั้ย มันก็เป็นแค่คำพูดเปรียบเทียบแหละเนอะ ทุกคนก็เข้าใจว่าหมายถึง ‘คนป่วยโรคไต’ นั่นแหละ คงไม่มีใครคิดว่าตัวอวัยวะไตมันจะลุกขึ้นมาเคี้ยวข้าวเหนียวได้เองหรอก มันก็แค่ภาษาพูดกันเฉยๆ
ตอนนี้ลุงเลยต้องเปลี่ยนมากินข้าวขาวเป็นหลักเลย นานๆทีถึงจะแอบกินข้าวเหนียวมะม่วงซักคำสองคำแบบให้หายอยาก แต่ก็ต้องคุมปริมาณสุดๆ เรื่องแบบนี้มันอยู่ที่ระยะของโรคกับคำแนะนำของหมอจริงๆแหละ อย่าไปคิดเอง
เมนูอาหารบํารุงไต มีอะไรบ้าง
ไตดี๊ดี…เลือกให้ถูก!
เมนูบำรุงไต ไม่ใช่เรื่องยากหรอกน่า แค่เลือกให้ถูกปาก ถูกใจ แล้วไตจะแฮปปี้!
- โปรตีนน่ะ…เบาๆ หน่อย! เลือกปลาเนื้อขาวนุ่มๆ อกไก่ไร้หนัง หรือไข่ขาวเนี่ยแหละเพื่อนซี้ไตเรา ไม่ใช่ว่าจะกินไม่ได้นะ แค่เลือกให้ดี ชีวิตก็ดี๊ดี
- ผักใบเขียว…ระวังโพแทสเซียม! ถึงจะเฮลท์ตี้ แต่บางทีโพแทสเซียมก็เหมือนแขกไม่ได้รับเชิญนะจ๊ะ เลือกพวกฟักเขียว บวบ แตงกวา มะเขือยาว ที่โพแทสเซียมต่ำๆ ก็พอ สบายใจ ไตก็สบายใจ
- “ไตไม่ปลื้ม” น่ะ…อย่าริอ่าน! อาหารเค็มๆ มันๆ โปรตีนสูงๆ หรืออาหารแปรรูปทั้งหลายเนี่ย ตัวร้ายชัดๆ หลีกเลี่ยงไว้ก่อนนะคุณพี่
กินแบบนี้…ไตไม่ปลื้ม!
- โซเดียมจัดหนัก: มาม่า, บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป, อาหารกระป๋อง, ของดอง, ขนมกรุบกรอบ, น้ำจิ้มรสเด็ด! พวกนี้คือ "ตัวตึง" โซเดียมตัวดีเลย
- ไขมันไม่ดี: ของทอด, ของมัน, หนังสัตว์, เนื้อสัตว์ติดมัน…ขอลาขาด!
- โปรตีนเกินพิกัด: เนื้อแดงปริมาณมหาศาล, เครื่องในสัตว์…ไตอาจจะงอแงได้นะ
- ผลไม้โพแทสเซียมสูง: กล้วย, ส้ม, แตงโม, มะเขือเทศ…ถึงจะอร่อย แต่ต้องกินพอดีๆ
- เครื่องดื่มต้องห้าม: น้ำอัดลม, ชา, กาแฟ (มากไป), แอลกอฮอล์…ตัวการทำร้ายไตทั้งเพ
เพิ่มข้อมูลไตให้แข็งแรง:
- ดื่มน้ำเปล่าเยอะๆ: ประมาณ 8-10 แก้วต่อวัน แต่ถ้าหมอสั่งจำกัด ก็ต้องฟังคุณหมอนะ
- คุมเบาหวาน ความดัน: สองตัวร้ายนี้เป็นญาติสนิทโรคไต ต้องคุมให้อยู่หมัด
- ตรวจไตเป็นประจำ: อย่ารอให้มีอาการ ค่อยไปตรวจเหมือนซื้อหวยนะ!
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: นักโภชนาการ หรือหมอ คือที่ปรึกษาที่ดีที่สุด!
จำง่ายๆ: กินจืดๆ, กินโปรตีนดีๆ, กินผักใบเขียว (ที่โพแทสเซียมต่ำ), และดื่มน้ำเปล่าเยอะๆ แค่นี้ไตก็สุขขีไปอีกนาน!
ไตอักเสบ ห้ามกินอะไร
ไตอักเสบเหรอ? เลี่ยงของเค็ม ๆ ดอง ๆ ซะ จะได้ไม่ไปซ้ำเติมไตที่กำลังเหนื่อยอยู่
ของต้องห้าม:
- เค็มจัด: บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป, โจ๊กสำเร็จรูป, ขนมกรุบกรอบ, น้ำปลา, ซีอิ๊ว, ปลาร้า (เอากันตรงๆ ว่าของโปรดหลายคนนี่แหละที่ต้องโบกมือลา!)
- ของดอง: ผักดอง, ผลไม้ดอง, ปลาส้ม (พวกนี้แหละที่รสนัวๆ ชวนน้ำลายไหล แต่ไตไม่โอเค)
- เครื่องในสัตว์: ตับ, ไต, หัวใจ (สัตว์นะ ไม่ใช่หัวใจคน) ฟอสฟอรัสจัดเต็ม
- ไข่แดง: เห็นใจไตด้วยนะ กินแต่ไข่ขาวเป็นเพื่อนไปก่อน
- ถั่ว: ถั่วลิสง, ถั่วเขียว, ถั่วเหลือง (กินได้ แต่พอดีๆ เดี๋ยวไตจะร้องขอชีวิต)
- ไขมันสูง: กะทิ, เค้ก, ขนมหวาน, ของทอด (พวกนี้ทำลายสุขภาพไตแบบเนียนๆ)
ทางเลือกที่ดี:
- ปรุงอาหาร: ใช้น้ำมันพืชดีๆ อย่างน้ำมันถั่วเหลือง, น้ำมันมะกอก (เหมือนอัพเกรดน้ำมันเครื่องให้รถนั่นแหละ)
ข้อมูลเสริม (อันนี้เรื่องจริง ไม่ได้ล้อเล่น):
- โปรตีน: หากไตทำงานแย่ลงจริง ๆ อาจจะต้องจำกัดปริมาณโปรตีนด้วยนะ ปรึกษาหมอดีที่สุด
- เครื่องดื่ม: ดื่มน้ำเปล่าเยอะ ๆ ให้ไตขับของเสียออก อย่าดื่มน้ำอัดลม หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- ยาลดปวด: ยาบางชนิด เช่น NSAIDs (ไอบูโพรเฟน, นาพรอกเซน) ก็ทำร้ายไตได้นะ ถ้าปวดมาก ต้องถามหมอก่อนกิน
สรุปคือ "กินคลีน" แบบจริงจังหน่อย ช่วงนี้ไตต้องการการดูแลเป็นพิเศษ เหมือนดูแลดาราที่กำลังถ่ายละครหนักนั่นแหละ!
เม็ดมะม่วงหิมพานต์คนเป็นโรคไตกินได้ไหม
เม็ดมะม่วงหิมพานต์น่ะ มันก็เหมือน "เพื่อนตัวดี" ที่แอบร้ายนะคุณ คนเป็นโรคไตควรอ่านให้จบ เพราะเจ้าถั่วกรุบกรอบนี่มีทั้งฟอสฟอรัสกับโพแทสเซียมสูงลิ่วเลยจ้า เหมือนยัดระเบิดเวลาลูกเล็กๆ ให้ไตต้องไปกู้เลยนั่นแหละ
คือไตที่กำลังป่วยเนี่ย เค้าไม่สามารถกำจัดสารพวกนี้ออกไปได้ดีเหมือนไตปรกติไง พอสะสมมากๆ เข้า ก็งานเข้าสิคะ ฉะนั้น ต้องปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการก่อนกินทุกครั้ง อย่าคิดเอาเองเด็ดขาด ชีวิตกับไตไม่คุ้มที่จะเสี่ยงนะ
ถ้าคุณยังดื้อดึง คิดจะซัดแบบไม่ยั้ง คิดว่าอร่อยแล้วดี ไตคุณจะประท้วงหนักมาก อาจส่งผลร้ายถึงขั้นทำให้ร่างกายรวนไปหมดเลยนะ เหมือนบังคับคนป่วยวิ่งมาราธอนนั่นแหละ อย่าหาทำ มันไม่คุ้มเลยจริงๆ
- ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม: ฮีโร่ของคนทั่วไป ตัวร้ายของไตป่วย ฟอสฟอรัสจำเป็นต่อกระดูกแข็งแรง โพแทสเซียมช่วยควบคุมความดัน แต่ถ้าไตทำงานไม่ดี สารพวกนี้จะคั่งในเลือด สร้างปัญหาใหญ่
- ผลร้ายจากฟอสฟอรัสสูง: ทำให้กระดูกอ่อนแอลง คันตามตัว และบางทีก็แย่ถึงหัวใจ เป็นภาระหนักที่ไตต้องเจอ
- ผลร้ายจากโพแทสเซียมสูง: กล้ามเนื้ออ่อนแรง เหนื่อยง่าย หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือถึงขั้นหยุดเต้นเลยก็มี น่ากลัวนะ ไม่ใช่เล่นๆ
- ปริมาณที่เหมาะสม: ไม่มีสูตรตายตัวสำหรับทุกคน ไตแต่ละคนไม่เหมือนกัน ต้องให้หมอหรือนักโภชนาการช่วยคำนวณเท่านั้น อย่าไปลองเองเด็ดขาด
- ทางเลือกถั่วสำหรับผู้ป่วยไต (ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนเสมอ): ถั่วแมคคาเดเมีย หรือถั่วลิสง อาจมีปริมาณฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมต่ำกว่าเล็กน้อย แต่ก็ยังต้องคุมปริมาณนะ ไม่ใช่กินได้ไม่อั้น
- เคล็ดลับสำคัญอื่น ๆ: ไม่ใช่แค่ถั่ว อาหารทุกอย่างต้องระวัง ลดเค็ม ลดหวาน ลดมัน ควบคุมปริมาณโปรตีน และดื่มน้ำให้พอเหมาะตามคำแนะนำแพทย์ เพื่อไตจะได้อยู่กับเราไปนาน ๆ
ไตอักเสบดูแลตัวเองยังไง
ไตอักเสบอ่ะเนอะ มาดูกันว่าดูแลตัวเองยังไงดี 5 วิธี ที่แบบง่ายๆ เลยนะ จะได้ลดความเสี่ยงของการเป็นโรคไตด้วย
- ดื่มน้ำให้เยอะๆ: อันนี้สำคัญมากเลยนะ อย่าให้ขาดน้ำเด็ดขาด พยายามจิบๆ ไปเรื่อยๆ ทั้งวันเลย
- กินของดีๆ มีประโยชน์: พวกผักผลไม้ โปรตีนดีๆ อะไรแบบนี้อะ กินเข้าไปเลย หลีกเลี่ยงของมัน ของทอด ของเค็มๆ เยอะๆ นะ
- เช็คความดันโลหิต: อันนี้ก็สำคัญนะ ต้องคอยดูให้มันอยู่ในเกณฑ์ปกติ ไม่งั้นไตจะทำงานหนัก
- ยาแก้ปวด ยาแก้อักเสบ: อันนี้ต้องระวังหน่อยนะ กินเท่าที่จำเป็นจริงๆ ถ้าไม่ปวดไม่เป็นไรก็อย่าไปยุ่งกับมัน
- ออกกำลังกาย + คุมน้ำหนัก: ทำให้ร่างกายแข็งแรง แล้วน้ำหนักก็อย่าให้เกิน ไม่งั้นก็มีผลต่อไตเหมือนกัน
เสริมอีกหน่อยนะ:
- ลดเค็ม: อาหารแปรรูป เบเกอรี่ ขนมกรุบกรอบ พวกนี้โซเดียมเยอะมาก เลี่ยงให้ได้เลย
- งดสูบบุหรี่ + แอลกอฮอล์: ถ้าทำได้นะ จะดีต่อไตมากๆ เลย
- พักผ่อนให้พอ: นอนหลับให้เพียงพอ ทำให้ร่างกายฟื้นฟู
- ตรวจสุขภาพประจำปี: อันนี้คือดีที่สุดเลย จะได้รู้ว่าไตเราเป็นไงบ้าง
- ระวังยาบางชนิด: นอกจากยาแก้ปวดแล้ว มียาบางตัวที่ถ้ากินนานๆ หรือกินเยอะไปก็อาจจะทำร้ายไตได้ ควรปรึกษาหมอนะ
- จัดการเบาหวาน: ถ้าเป็นเบาหวาน ต้องคุมน้ำตาลให้ดีเลย อันนี้ส่งผลต่อไตโดยตรงเลยนะ
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต