Professor ใช้กับใคร
Professor ใช้กับกลุ่มเป้าหมายใด?
อืมม...เรื่อง Professor นี่นะ มันซับซ้อนกว่าที่คิดเยอะเลย! ฉันเคยเรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปี 2560 ตอนนั้นอาจารย์หลายท่านบอกว่า "Professor" นี่ใช้กับกลุ่มคนที่เก่งมากๆ อาวุโสสุดๆ ในมหาวิทยาลัยอะ ไม่ใช่แค่สอนเก่งนะ ต้องมีผลงานวิจัยระดับโลกด้วย! บางคนได้ตำแหน่งนี้หลังจากทำงานมาเป็น 20 ปี กว่าจะถึงจุดนั้นยากมากจริงๆ
จำได้ว่ามีอาจารย์ท่านนึง ชื่ออาจารย์สมชาย (จำนามสกุลไม่ได้แล้ว) ท่านเป็น Professor สอนวิชาเคมี เห็นแก่วิเคราะห์ข้อมูล เขียนบทความ ยุ่งตลอดเวลาเลย เงินเดือนแกก็สูงกว่าอาจารย์คนอื่นๆ ด้วยแหละ แต่ก็สมควรแล้วล่ะ เพราะงานท่านหนักกว่าเยอะ!
ส่วนเรื่อง lecturer, senior lecturer อะไรพวกนั้น ฉันก็งงๆเหมือนกันนะ แต่เท่าที่เข้าใจคือ มันเป็นขั้นตอนก่อนที่จะถึง Professor เหมือนเป็นการไต่เต้าขึ้นไปเรื่อยๆ อะ แต่ละที่ก็อาจจะเรียกต่างกันไปบ้าง แล้วแต่ระบบการจัดการของมหาวิทยาลัยด้วยมั้ง มั่วไปหมดเลย!
Professor ใช้เรียกใคร
เรียกใครเหรอครับ? Professor เนี่ยนะ! ฮ่าๆๆๆ นึกภาพออกเลย อาจารย์ผมตอนเรียน ป.ตรีท่านนึง แกเป็นถึงศาสตราจารย์ แต่ผมกับเพื่อนชอบแอบเรียกแกว่า "ศาสตราจารย์หมูกระทะ" เพราะแกชอบซื้อหมูกระทะมาเลี้ยงเด็กๆ หลังสอบเสร็จ ฮาจริง! แต่พูดจริงๆนะ Professor ส่วนใหญ่ก็เรียกอาจารย์ระดับสูงๆในมหาวิทยาลัยแหละครับ แบบที่เก่งๆ เทพๆ ผลงานเลิศๆ นั่นแหละครับ ไม่ใช่แค่เก่งอย่างเดียวนะ ต้องเก่งแบบโคตรๆ ถึงจะได้ตำแหน่งนี้
- ระดับสูงสุด! ตำแหน่ง Professor นี่ระดับสูงสุดของอาจารย์มหาวิทยาลัยเลยนะ เปรียบเหมือนยอดเขาเอเวอเรสต์ของวงการการศึกษา!
- ความเชี่ยวชาญระดับเทพ! ไม่ใช่แค่รู้เรื่องนะ ต้องรู้ลึก รู้จริง รู้แบบที่คนอื่นต้องยกนิ้วให้เลย!
- ผลงานเปรี้ยงปร้าง! มีผลงานการวิจัยตีพิมพ์เต็มไปหมด แบบว่าอ่านไม่ทัน! (อันนี้พูดเล่นนะ)
- อาจารย์อาวุโสบางท่าน! บางทีอาจารย์ที่มีประสบการณ์สูงมากๆ แม้จะไม่ได้ตำแหน่ง Professor ก็อาจจะถูกเรียกด้วยความเคารพเช่นกัน
ปีนี้ผมไปงานสัมมนาที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เจอศาสตราจารย์ท่านหนึ่ง แกเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านพืชสมุนไพร แกเล่าเรื่องราวของสมุนไพรไทยได้สนุกมาก จนผมอยากกลับไปลองปลูกสมุนไพรเองเลยล่ะ เป็นประสบการณ์ที่ดีมากเลยครับ ได้ความรู้เพียบ!
Prof ย่อมาจากอะไร
พร็อฟ... มันย่อมาจาก ศาสตราจารย์ นี่แหละเนอะ คิดแล้วก็เหนื่อย
ปีนี้ งานวิจัยก็ยังไม่เสร็จสักที ส่งเดดไลน์ไปก็หลายรอบแล้ว อาจารย์ท่านก็ใจดีนะ แต่กดดันเหมือนกัน
- ต้องรีบสรุปผลการทดลองให้เสร็จภายในเดือนหน้า
- เอกสารต้องส่งให้ทันก่อนสิ้นปี
- งานวิจัยเรื่องพฤติกรรมการกินของหนูทดลอง เหนื่อยมากจริงๆ
คิดแล้วก็ปวดหัว อยากนอน แต่ก็ทำอะไรไม่ลง พรุ่งนี้ต้องตื่นเช้าไปสอนอีก ชีวิตแบบนี้มันจะไปรอดไหมนะ บางทีก็คิดถึงตอนที่ยังเรียนอยู่ สบายกว่านี้เยอะเลย
ฝรั่งเรียกอาจารย์มหาลัยว่าอะไร
อื้อหือ คำถามนี้ ทำให้ฉันนึกถึงตอนเรียนอยู่ที่ University of California, Berkeley ปี 2023 เลย ตอนนั้นเรียนวิชา History อาจารย์ผู้หญิงคนนั้น ผมยาวสลวย อายุประมาณ 40 กว่าๆ จำชื่อไม่ได้แล้ว แต่จำได้แม่นว่าแกเรียกตัวเองว่า Professor ตลอด ไม่มีแบบเรียกชื่อเล่นอะไร คือ Professor อย่างเดียวเลย จริงจังมาก แบบว่า ถ้าเรียกแค่ชื่อ อาจจะโดนมองค้อน
เอาจริง ๆ นะ เพื่อนๆ ก็เรียกกันว่า Professor ด้วยแหละ ไม่กล้าเรียกชื่อ คือมันดูเป็นทางการมาก รู้สึกเกรงใจ อาจารย์แกก็เคร่งครัดนะ เวลาสอน คือ Professor อย่างเดียว ไม่มีการลดหลั่น
- มหาวิทยาลัย: University of California, Berkeley
- ปีการศึกษา: 2023
- วิชา: History
- คำเรียกขานอาจารย์: Professor
นอกจาก Professor แล้ว บางทีอาจจะได้ยินคำว่า Doctor ด้วย แต่ส่วนใหญ่ ที่เห็น คือ Professor มากกว่า แหะๆ จำได้แค่เท่านี้จริงๆ สมองฉันมันไม่ค่อยดี เรื่องจำนี่ไม่ค่อยเก่ง แต่ที่แน่ๆ คือ Professor นี่แหละ ที่ใช้กันเยอะสุด ในบรรดาอาจารย์ที่ฉันเจอมา ตอนเรียนที่ Berkeley
ศาสตราจารย์ กับ อาจารย์ ต่างกันอย่างไร
เอาล่ะ! ศาสตราจารย์กับอาจารย์ต่างกันยังไงนะเหรอ? ง่ายๆ เลยครับ! คิดซะว่าศาสตราจารย์คือ "บอสใหญ่แห่งวงการวิชาการ" ส่วนอาจารย์ก็คือ... "ลูกน้องที่เก่งกาจ" (ล้อเล่นนะ!)
ศาสตราจารย์ (Professor): นี่แหละตัวพ่อ! ตำแหน่งสูงสุดในวงการอุดมศึกษา เปรียบเหมือนยอดเขาเอเวอร์เรสต์ของวงการวิชาการ ปีนขึ้นมาได้นี่สุดยอดจริงๆ ต้องผ่านการพิสูจน์ฝีมือและประสบการณ์มานานแสนนาน งานวิจัยเปรียบดั่งเครื่องรางแห่งความสำเร็จ แบบว่า… เขียนหนังสือจนน้ำหมึกหมดถัง ตีพิมพ์จนกระดาษไม่พอ มีคนยกย่องจนเหนื่อยกับการรับรางวัล (พูดเล่นนะ!)
อาจารย์ (Lecturer/Instructor/Assistant Professor/Associate Professor): ขึ้นอยู่กับขั้นตอนการก้าวหน้าครับ อาจารย์ก็มีหลายระดับ อาจารย์ผู้ช่วย ศาสตราจารย์ที่กำลังก้าวหน้า เปรียบเหมือนนักปีนเขาที่กำลังปีนขึ้นไปสู่ยอดเขาเอเวอร์เรสต์ แต่ละขั้นก็มีการพิสูจน์ฝีมือที่แตกต่างกันไป ต้องเก่ง ต้องขยัน ต้องมีงานวิจัย ต้องสอนเก่ง ถึงจะได้เลื่อนขั้น ปีนี้(2566) ก็มีอาจารย์หลายท่านได้เลื่อนขั้นไปเป็นศาสตราจารย์ มันส์มาก!
สรุปสั้นๆ ก็คือ ศาสตราจารย์คือระดับสุดยอด เป็นที่ยอมรับในวงการ อาจารย์ก็คือกำลังจะไปถึงจุดนั้น แต่ก็เก่งไม่แพ้กัน เป็นเสาหลักของวงการวิชาการไทย อย่าลืมว่า ทั้งสองตำแหน่งล้วนแต่สำคัญต่อการศึกษาของประเทศ สุดยอดทั้งคู่!
Associate Professor กับ Assistant Professor ต่างกันอย่างไร
Associate Professor กับ Assistant Professor ต่างกันยังไงน่ะเหรอ? คิดง่ายๆ เหมือนเล่นเกมส์อัพเลเวลไงครับ!
Assistant Professor: คือระดับ "มือใหม่ไฟแรง" เพิ่งเข้าวงการวิชาการมาหมาดๆ กำลังสะสมประสบการณ์ เปรียบเหมือนกำลังเก็บเลเวลอยู่ ยังต้องพิสูจน์ฝีมืออีกเยอะ แต่ก็ไฟแรง อยากทำอะไรให้สำเร็จเร็วๆ เหมือนเด็กน้อยที่อยากได้ของเล่นใหม่ๆ
Associate Professor: นี่คือระดับ "เทพเจ้าระดับกลาง" ผ่านการพิสูจน์ฝีมือมาแล้ว มีผลงานการวิจัย การสอน และการบริการวิชาการ ที่น่าประทับใจ เก็บเลเวลมาจนเก่งแล้ว เริ่มมีลูกน้องบ้างแล้ว แต่ก็ยังต้องพัฒนาตัวเองต่อไป ไม่หยุดนิ่ง เหมือนพวกที่เริ่มมีบ้านมีรถแล้ว แต่ก็ยังอยากได้บ้านหลังใหญ่ขึ้น รถคันหรูขึ้น
คิดให้ลึกซึ้งขึ้นอีกนิดก็คือ ตำแหน่ง Associate Professor นั้น ไม่ได้หมายความว่าเก่งกว่า Assistant Professor เสมอไป บางทีอาจเป็นเรื่องของเวลา โอกาส และการได้ทุน หรืออาจเป็นเรื่องของ "เส้นสาย" (แซวเล่นน้าาาา) มันเหมือนกับการแข่งวิ่งมาราธอน บางคนอาจวิ่งเร็วกว่า แต่บางคนอาจมีกลยุทธ์ที่ดีกว่า
เพิ่มเติม: ปีนี้ (2566) ผมสังเกตว่ามหาวิทยาลัยหลายแห่งเน้นการวัดผลงานคุณภาพมากกว่าปริมาณ ทำให้การเลื่อนขั้นอาจใช้เวลานานขึ้น แต่ก็ถือเป็นเรื่องดี เพราะเน้นคุณภาพของงานวิจัยและการสอนมากกว่า ทำให้วงการวิชาการไทยแข็งแกร่งขึ้น
ข้อควรระวัง: อย่าไปวัดค่าคนด้วยตำแหน่งทางวิชาการเพียงอย่างเดียว อาจารย์บางท่านอาจเป็น Assistant Professor แต่ความรู้ความสามารถล้นเหลือ มากกว่า Associate Professor บางคนก็ได้ อย่าดูถูกคนจากตำแหน่ง! จำไว้!
ข้อมูลเพิ่มเติม (โดยส่วนตัว): ผมเคยเห็นเคสเพื่อนที่เป็น Assistant Professor แต่ผลงานการวิจัยตีพิมพ์ในวารสารระดับโลก เยอะกว่า Associate Professor บางคนซะอีก เห็นไหมครับ ว่าตำแหน่งไม่ใช่ตัววัดความสามารถทั้งหมด
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต