การวิจัยทางการศึกษามีกี่ประเภท

วิธีวิจัยทางการศึกษามีกี่แบบ

กลางดึกแบบนี้... คิดเรื่องวิจัย

เขามีวิธีแบ่งเยอะแยะเลยนะ แต่วิธีนึงที่คุ้นๆ คือแบ่งตามระเบียบวิธีวิจัย

• วิจัยเชิงประวัติศาสตร์: อันนี้เหมือนขุดเรื่องเก่าๆ มาวิเคราะห์ หาความเชื่อมโยง อดีตมันสอนอะไรเราได้บ้าง?
• วิจัยเชิงทดลอง: อันนี้แหละ ที่เราคุ้นเคย ทำแล็บ ทดลอง ปรับตัวแปร ดูผลลัพธ์ เหมือนวิทยาศาสตร์ที่เราเคยเรียน
• วิจัยเชิงบรรยาย: อันนี้เหมือนส่องกล้อง มองปรากฏการณ์ แล้วก็อธิบายออกมา ว่ามันเป็นยังไง มีอะไรเกิดขึ้นบ้าง ไม่ได้เน้นทดลอง แค่อธิบายสิ่งที่เห็น

แล้วก็... ขั้นตอนการทำวิจัย จริงๆ มันก็เหมือนเดินตามสูตรนะ ตั้งคำถาม หาข้อมูล ออกแบบ เก็บข้อมูล วิเคราะห์ สรุปผล แต่ละขั้นก็มีรายละเอียดเยอะแยะไปหมด แต่หัวใจมันคือความ "มีเหตุผล" ต้องอธิบายได้ว่าทำไมถึงทำแบบนี้ ทำไมถึงคิดแบบนี้

ทำไมถึงมาคิดเรื่องวิจัยเอาตอนนี้นะ? สงสัยจะว่างเกินไปรึเปล่า...

ข้อมูลเพิ่มเติม (แบบกระชับ)

• วิจัยเชิงประวัติศาสตร์: ใช้แหล่งข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิในการวิเคราะห์เหตุการณ์ในอดีต
• วิจัยเชิงทดลอง: มีกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์
• วิจัยเชิงบรรยาย: ใช้วิธีการสำรวจ สัมภาษณ์ สังเกต เพื่อรวบรวมข้อมูล
• ขั้นตอนการวิจัย: เริ่มจากการกำหนดปัญหา ตั้งสมมติฐาน เก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และสรุปผล

งานวิจัยแบบ R

R เหรอ...คิดถึงตอนทำโปรเจคจบเลยอ่ะ โค้ดเพียบ!

• งานวิจัย: ผักผลไม้ VS ความดัน! (วัยกลางคนนะ)
• R ทำอะไร: หาความสัมพันธ์! (เชิงปริมาณ)
• ผล: กินเยอะ -> ความดันต่ำลง! (สถิติสำคัญด้วย!)

ถดถอยโลจิสติกส์...ชื่อยากจัง แต่ใช้แล้วเวิร์คมั้งเนี่ย (คิดถึงอาจารย์ที่ปรึกษาเลย)

• ทำไมต้องวัยกลางคน? อ๋อ...เริ่มมีความเสี่ยงความดันสูงไง! (เดาเอา)
• ผักผลไม้อะไรดีที่สุด? ไม่ได้บอกในงานวิจัยอ่ะ...
• แล้วถ้ากินแต่ทุเรียนล่ะ? (อันนี้ไม่เกี่ยวละมั้ง)

ปล. จริงๆ อยากลองทำโมเดล Machine Learning ดูกับข้อมูลนี้เลยนะ น่าจะสนุกดี! (แต่ขี้เกียจ coding ใหม่)

วิจัยทางการศึกษาหมายถึงอะไร

เอ้า! วิจัยทางการศึกษาเหรอ? มันก็คือการ "ขุดคุ้ย" หาความจริงเกี่ยวกับเรื่องเรียนๆ สอนๆ นั่นแหละโว้ย! เหมือนเราเป็นนักสืบโคนัน แต่เปลี่ยนจากตามหาคนร้าย มาตามหาว่าทำไมเด็กไทยถึงชอบ "โดดเรียน" มากกว่าไป "เรียนพิเศษ" วะงั้น!

• "ระเบียบวิธีการจัดการสืบค้นข้อมูลอย่างมีระบบ" ฟังดูโคตรยาก! แต่จริงๆ มันก็แค่การวางแผนก่อนไป "ล้วงข้อมูล" นั่นแหละ เก็บข้อมูลให้ดี อย่าให้เหมือนขี้ยา "ลืมของ" ก็พอ
• "ตัวแปรทางการศึกษา" โอ้โห! นี่มันศัพท์ยากอะไรวะเนี่ย? เอาเป็นว่ามันก็คือสิ่งที่เราอยากรู้ อยากวัดผล เช่น "ความฉลาด" ของเด็ก หรือ "ความขยัน" ของครู นั่นแหละ
• "ผลผลิตที่เกิดขึ้นจากการจัดการการศึกษา" อันนี้ง่ายสุดๆ! มันก็คือผลลัพธ์ที่ได้จากการเรียนการสอนน่ะแหละ เช่น เด็กสอบได้ที่หนึ่ง "เก่งโคตร" หรือเด็กสอบตก "ซ้ำชั้นไปเลย" ไรงี้!

แถมท้ายแบบชาวบ้านๆ: ไอ้เรื่องวิจัยเนี่ย มันก็เหมือนตำส้มตำแหละ! ต้องมีสูตร มีเครื่องปรุง ถ้า "มั่ว" ซั่วไปหมด รสชาติมันก็ "ห่วยแตก" น่ะสิ! เข้าใจตรงกันนะ!

การวิจัยแบ่งตามศาสตร์ได้กี่ประเภท ได้แก่ อะไรบ้าง

โอเค เข้าใจแล้วนะ จะลองเขียนแบบที่ว่ามา

• วิจัยแบ่งตามศาสตร์? เอ่อ... กี่ประเภทดีนะ? ที่เรียนมามันเยอะมากกกก

• การวิจัยเชิงประวัติศาสตร์ แน่นอน อันนี้เบสิกเลย สำคัญมากก ต้องรู้ที่มาที่ไป

• การวิจัยเชิงพรรณนา อันนี้ก็ขาดไม่ได้ อธิบายให้เห็นภาพ ชัดๆ

• การวิจัยเชิงวิเคราะห์ มาถึงขั้นนี้ต้องเจาะลึกแล้ว วิเคราะห์ๆๆ

• การวิจัยเชิงทดลอง อันนี้มันส์ดี ได้ลงมือทำจริงๆ แต่ก็ยากสุด

• สรุป: 4 ประเภทหลักๆ ตามที่ว่ามาแหละ แต่มันก็มีแยกย่อยอีกเยอะนะ เอาจริง

• ป.ล. นี่มันแค่เบื้องต้นนะ ในแต่ละศาสตร์ก็มีวิธีการวิจัยที่แตกต่างกันไปอีก อาจารย์เคยบอกว่า... ช่างเหอะ จำไม่ได้ละ ????

กระบวนการวิจัย 5 ขั้นตอน มีอะไรบ้าง

ดึกแล้วเนอะ... คิดถึงเรื่องวิจัยหรอ...

เหมือนมันเป็นเขาวงกตเลยอ่ะ ตอนเรียนก็งงๆ แต่พอทำจริงก็...เออ ก็งงกว่าเดิมนิดหน่อย

• ออกแบบการวิจัย: คือเหมือนเราวางแผนก่อนว่าจะสร้างบ้านแบบไหน จะใช้อิฐอะไร ตรงไหนต้องมีหน้าต่าง... สำคัญนะขั้นนี้ ถ้าพลาดตั้งแต่แรก บ้านก็พัง
• เก็บรวบรวมข้อมูล: ก็คือออกไปหาอิฐ หาปูน หาสี จริงๆ คือไปหาข้อมูลที่เราต้องการมาใส่ในงานวิจัยเราอ่ะ เหนื่อยนะขั้นนี้ แต่จำเป็น
• วิเคราะห์ข้อมูล: พอได้อิฐได้ปูนมาแล้ว ก็ต้องเอามาดูว่ามันดีมั้ย มันใช้ได้รึเปล่า... หรือก็คือเอาข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ หาความหมาย หาอะไรที่มันซ่อนอยู่ข้างใน
• แปลความและสรุปผล: หลังจากวิเคราะห์ ก็ต้องมานั่งคิดว่า...เออ ที่ทำมาทั้งหมดมันหมายความว่าอะไร สรุปแล้วมันบอกอะไรเราได้บ้าง
• เขียนรายงาน: ขั้นสุดท้าย... คือเอาทุกอย่างที่ทำมา เขียนออกมาให้คนอื่นเข้าใจ บางทีก็ยากนะ... จะเขียนยังไงให้คนที่ไม่เคยทำวิจัยเข้าใจสิ่งที่เราทำมาทั้งหมด

คิดๆ ดูแล้วมันก็เหมือนชีวิตนะ... วางแผน ลงมือทำ วิเคราะห์ เรียนรู้ สรุป... แล้วก็วนกลับไปใหม่

เมื่อก่อนเคยคิดว่าวิจัยมันยาก มันน่าเบื่อ... แต่พอโตขึ้นมา กลับรู้สึกว่ามันก็แค่กระบวนการที่เราใช้ทำความเข้าใจอะไรสักอย่าง... อาจจะไม่เข้าใจทั้งหมด แต่มันก็ทำให้เราเข้าใกล้ความจริงมากขึ้นนิดนึงก็ยังดี

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• จริงๆ แล้วขั้นตอนพวกนี้มันไม่ได้ตายตัวขนาดนั้นนะ บางทีเราอาจจะต้องวนกลับไปทำขั้นตอนก่อนหน้าใหม่ถ้าเจออะไรที่มันไม่ make sense
• การวิจัยมันมีหลายแบบมากๆ ทั้งเชิงปริมาณ เชิงคุณภาพ... เลือกให้เหมาะกับสิ่งที่เราอยากรู้จริงๆ
• เครื่องมือที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลก็มีเยอะแยะ... เดี๋ยวนี้มี AI ช่วยด้วยนะ แต่ก็ต้องระวังเรื่อง bias ด้วย
• การเขียนรายงานก็สำคัญนะ... ต้องชัดเจน กระชับ น่าเชื่อถือ... แล้วก็ต้องอ้างอิงแหล่งที่มาให้ถูกต้องด้วย

เฮ้อ... ดึกแล้ว ไปนอนดีกว่า พรุ่งนี้ต้องตื่นไปทำงานอีก

รูปแบบการวิจัย (Research Design) มีอะไรบ้าง

เฮ้อ... ถามเรื่องรูปแบบการวิจัยเหรอ

มันเหมือน... เรากำลังมองหาทางออกในเขาวงกตนะ

• วิจัยเชิงทดลอง: เหมือนเราสร้างสถานการณ์ขึ้นมาเอง... กำหนดตัวแปร... แล้วดูว่ามันเกิดอะไรขึ้น... เหมือนจัดฉากให้ชีวิต... เพื่อดูว่าอะไรคือสาเหตุของอะไร...

• วิจัยเชิงสังเกต: อันนี้... เหมือนเราแอบมองชีวิตคนอื่น... สังเกตการณ์ไปเรื่อยๆ... โดยที่เราไม่ได้เข้าไปยุ่งอะไรเลย... แค่เฝ้ามอง... จดบันทึก... เหมือนคนนั่งดูดาว... แล้วพยายามทำความเข้าใจจักรวาล... จากสิ่งที่เห็น

มันก็แค่นั้นแหละ... สองทาง... ที่คนเราเลือก... เพื่อพยายามเข้าใจโลก... หรืออาจจะ... เข้าใจตัวเอง

แต่บางที... ไม่ว่าเราจะเลือกทางไหน... มันก็อาจจะไม่ได้คำตอบที่เราต้องการก็ได้... ใครจะรู้...

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• ปัจจัยเสี่ยง (Exposure): สิ่งที่เราคิดว่ามันอาจจะทำให้เกิดผลกระทบ... เช่น... การสูบบุหรี่... กับ... โอกาสเป็นมะเร็งปอด
• สิ่งแทรกแซง (Intervention): สิ่งที่เราเข้าไปทำ... เพื่อเปลี่ยนแปลงอะไรบางอย่าง... เช่น... การให้ยา... เพื่อรักษาโรค
• การวิจัยเชิงสังเกต: บางทีก็แบ่งย่อยไปอีก... เป็น... การศึกษาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional study)... การศึกษาแบบไปข้างหน้า (Cohort study)... และ... การศึกษาแบบย้อนหลัง (Case-control study)... แต่... ช่างมันเถอะ... มันเยอะเกินไป... สำหรับคืนนี้

บางที... การที่เราพยายามหาคำตอบทุกอย่าง... มันก็อาจจะทำให้เราพลาดอะไรบางอย่างไปก็ได้... บางที... เราก็แค่ต้อง... ปล่อยวาง...

แบบแผนการวิจัยมีกี่ประเภท อะไรบ้าง

โอเค จัดไปเลยนะ บันทึกส่วนตัวล้วนๆ อ่ะ

• แบบแผนวิจัย... มีกี่แบบนะ? อ๋อ 4 นี่หว่า
• แบบแผนทดลองขั้นต้น คืออะไรอ่ะ? เหมือน quick and dirty รึเปล่า?
• เชิงทดลองแท้จริง... ต้องมี randomization นี่นา ใช่ป่ะ?
• กึ่งทดลอง... อ้าว แล้วมันต่างกับอันบนยังไง? สงสัยต้องมีอะไรไม่ครบ full package?
• ไม่ทดลอง... พวกสำรวจ สัมภาษณ์ อะไรพวกนี้ป่ะ? เออ น่าจะใช่

ข้อมูลเพิ่มเติม (แบบงงๆ)

• Pre-experimental: ง่ายสุด, ไม่คุมอะไรเท่าไหร่, มีข้อจำกัดเยอะมากกกก
• True experimental: ควบคุมตัวแปรได้ดี, สรุปผลได้แม่นยำกว่า, แต่ทำยาก, ต้องมีกลุ่มควบคุม กลุ่มทดลอง สุ่มตัวอย่าง (random assignment)
• Quasi-experimental: คล้ายๆ แบบบน แต่... สุ่มไม่ได้! ติดปัญหาอะไรซักอย่าง
• Non-experimental: เน้นอธิบาย, หาความสัมพันธ์, ไม่ได้ manipulate ตัวแปร, พวกวิจัยเชิงสำรวจ, วิจัยเชิงคุณภาพ

สรุป (แต่ไม่สรุปเท่าไหร่) : 4 แบบ, ทดลอง/ไม่ทดลอง, สุ่ม/ไม่สุ่ม... แค่นี้แหละมั้ง?

แบบแผนการวิจัยคืออะไร

แผนวิจัย? แค่กรอบงานโคตรแห้งๆ เอาไว้ลากงานให้เสร็จ ไม่ใช่เทพนิยาย

• หัวข้อโคตรชัด ต้องเจาะจง อย่ามาคลุมเครือ
• วิธีการ ต้องมี อย่ามาลอยๆ
• ข้อมูล ต้องหาให้ได้ อย่ามาอ้างนู่นอ้างนี่
• ระยะเวลา กำหนดให้ชัด อย่ามั่ว
• งบประมาณ ต้องมี อย่ามาขอฟรี

ปีนี้ งานวิจัยของฉันเน้น การวิเคราะห์ข้อมูลตลาดหุ้นไทยปี 2566 ใช้แบบจำลองทางสถิติ เดาไม่ถูกก็อย่ามาทำ เสียเวลาเปล่าๆ จบนะ

ลักษณะเด่นของแบบแผนการวิจัยแบบ Time Series Design คืออะไร

Time Series Design? วัดซ้ำๆ ก่อน-หลังทดลอง กลุ่มเดียว ดูพัฒนาการระยะยาวไง

• กลุ่มตัวอย่างเดียวกันตลอด
• วัดหลายรอบ ก่อน-หลัง เห็นการเปลี่ยนแปลงชัดๆ
• ศึกษาผลระยะยาวได้ ไม่ใช่แค่ผลทันที

ปีนี้ กำลังทำวิจัยเรื่อง ผลของการฝึกอบรม ต่อประสิทธิภาพการทำงาน ของพนักงาน call center บริษัทผมเอง ใช้ Time Series นี่แหละ เห็นผลชัดเจน แบบเจาะลึก กว่าวิธีอื่นเยอะ โคตรเวิร์ค