การสื่อสารเชิงวัจนะคืออะไร

148 ครั้งเข้าชม
การสื่อสารเชิงวัจนะ คือ การสื่อสารผ่านภาษาพูดหรือภาษาเขียน เป็นการถ่ายทอดความคิด ความรู้สึก ข้อมูล และประสบการณ์โดยตรงผ่านคำพูดหรือตัวอักษร ครอบคลุมทั้งการสนทนา การบรรยาย การเขียน และการนำเสนอต่างๆ ประสิทธิภาพขึ้นอยู่กับการเลือกใช้คำที่เหมาะสม ความชัดเจนของข้อความ และทักษะการสื่อสารของผู้ส่งสาร การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา ใช้การสื่อสารเชิงวัจนะเป็นเครื่องมือหลักในการถ่ายทอดความรู้ ไม่ว่าจะเป็นการบรรยาย การอภิปราย หรือการเขียนรายงาน เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ
ความคิดเห็น 0 ครั้งถูกใจ

การสื่อสารเชิงวาจาคืออะไร? เรียนรู้เทคนิคการสื่อสารให้มีประสิทธิภาพ

อืมม... การสื่อสารเชิงวาจาเนี่ยนะ ง่ายๆเลย คือการคุยกันน่ะแหละ พูดคุย เขียนจดหมาย อะไรประมาณนั้น จำได้สมัยเรียนมหาลัย อาจารย์ชอบเน้นให้เราฝึกพูดต่อหน้าเพื่อนๆ ตอนนั้นเครียดมาก แต่พอได้ฝึกบ่อยๆ ก็เริ่มชิน พูดเก่งขึ้นด้วยนะ

ครั้งหนึ่งตอนปี 2562 มีงานกลุ่มต้องนำเสนอโครงการ จำได้ว่าเตรียมกันหนักมาก นั่งประชุมกันทุกวัน ปรับแก้สไลด์ ซ้อมพูด จนแทบจะท่องจำได้หมดแล้ว วันนำเสนอ ตื่นเต้นมาก มือสั่นเลย แต่สุดท้ายก็ผ่านไปด้วยดี ได้ A ด้วยนะ ประสบการณ์ตรงนี้สอนให้รู้ว่าการสื่อสารที่ได้ผล ต้องเตรียมตัวให้ดี ต้องซ้อม และต้องมั่นใจ ไม่ใช่แค่พูดออกไปอย่างเดียว ต้องมีการวางแผน เลือกใช้คำพูดให้เหมาะสมกับสถานการณ์ด้วย

เทคนิคเหรอ? ไม่มีสูตรสำเร็จหรอกนะ แต่สำหรับฉัน คือการฟัง ฟังคนอื่นพูด แล้วก็สังเกตดูว่าเขาใช้คำพูดแบบไหน วิธีการสื่อสารเป็นยังไง ถึงได้ผล แล้วก็เอาข้อดีมาปรับใช้กับตัวเอง บางทีก็ลองคิดดูว่าถ้าเป็นเรา เราจะพูดอย่างไร ถึงจะเข้าใจง่าย แล้วก็สื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ ประเด็นสำคัญคือต้องเข้าใจผู้ฟังด้วยนะ พูดให้เขาเข้าใจ ไม่ใช่พูดเพื่อตัวเองอย่างเดียว แค่นี้แหละ ง่ายๆ

การสื่อสารสองทางคืออะไร

คือแบบนี้ ตอนเรียนวิชาการสื่อสารที่มหาลัยกรุงเทพ ปี 2024 อาจารย์เน้นย้ำเรื่องการสื่อสารสองทางมาก จำได้แม่นเลย แกยกตัวอย่างการถามตอบแบบสดๆ ในห้องเรียน เราถามแก แกตอบ แล้วเราก็ถามต่อ แบบนี้ไง การสื่อสารสองทาง!

ไม่ใช่แค่ส่งสารทางเดียว แล้วเงียบหายไปแบบนั้น มันต้องมี feedback มีการตอบโต้ อย่างตอนนั้น ฉันคุยกับเพื่อนเรื่องโปรเจคจบ มันก็คือการสื่อสารสองทางนี่แหละ ฉันเสนอไอเดีย มันก็เสนอไอเดียกลับมา เราช่วยกันคิด ช่วยกันแก้ปัญหา มันเลยสำเร็จ

แต่ถ้าเป็นการสื่อสารทางเดียว อย่างเช่นการฟังบรรยาย ฉันรู้สึกมันน่าเบื่อ ไม่มีปฏิสัมพันธ์ ไม่สนุก ไม่รู้สึกมีส่วนร่วมเลย

  • การสื่อสารสองทาง: มีการตอบโต้ มี feedback มีปฏิสัมพันธ์
  • ตัวอย่าง: การสนทนา การประชุม การสัมภาษณ์
  • ผลลัพธ์: เกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เข้าใจกันมากขึ้น แก้ปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • ตัวอย่างที่ไม่ใช่: การฟังบรรยายทางเดียว การอ่านหนังสือ การดูทีวี (ยกเว้นรายการที่มีการตอบโต้แบบเรียลไทม์)

งานโปรเจคจบ ฉันกับเพื่อนใช้การสื่อสารสองทาง เลยทำให้จบโปรเจคได้อย่างราบรื่น ถ้าเราสื่อสารกันไม่ดี คงทะเลาะกันแน่ๆ เพราะงานมันเยอะมาก เครียดด้วย

อ้อ อีกอย่าง การสื่อสารสองทางมันสำคัญมาก เวลาคุยกับลูกค้า ต้องฟังเขาด้วย ไม่ใช่แค่พูดอย่างเดียว ไม่งั้นลูกค้าไม่พอใจ ขายของไม่ได้แน่ๆ

ข้อใดคือการสื่อสารเชิงวัจนะ (Verbal Communication)

เอ้อ การสื่อสารเชิงวัจนะเหรอ? อืมมม...

  • วัจนะ: ใช้ภาษาพูด/เขียน อ่ะนะ แบบ...ส่งเมสเสจไง คุยโทรศัพท์ด้วย
  • อวัจนะ: ที่เหลือหมดเลยป่ะ? ท่าทาง หน้าตา น้ำเสียง (อันนี้สำคัญนะ!) ความเร็วในการพูด... แบบ เร็วไปใครจะฟังทัน!?

ทำไมต้องแยกด้วยเนี่ย? อ้อ... บางทีพูดอย่าง แต่สีหน้าไปอีกอย่าง คนก็งงดิ ???? หรือบางทีพิมพ์ไปงี้ แต่คนอ่านตีความอีกแบบ... อีโมจิช่วยได้ไหมนะ?

แล้วถ้าคนใบ้ล่ะ? อันนั้นนับเป็นอะไร? อวัจนะป่ะ? แต่ใช้ "ภาษา" มือนะ... เอ๊ะ!? ????

(เดี๋ยวค่อยไปหาข้อมูลเพิ่มดีกว่า เรื่องภาษาคนใบ้นี่น่าสนใจนะเนี่ย!)

เพิ่มเติมนิด: เคยเจอคนพูดเสียงดังมากกกกกกกก! ไม่รู้จะตะโกนทำไม คุยกันเฉยๆ เองนะ! อันนี้น่าจะอวัจนะป่ะ? หรือแค่เสียงดัง? ????

รูปแบบของการสื่อสารมีกี่รูปแบบ

กลางดึก... แสงจันทร์สาดส่อง... เงาไม้ไหว... เหมือนกระซิบ

การสื่อสาร... ป่าแห่งภาษา... ทอดยาว

  • ตามจำนวนผู้รับ: หนึ่ง... หรือร้อย... เสียงเดียว... สะท้อนก้อง

  • ตามทิศทาง: ขึ้น... ลง... ข้างหน้า... อดีต... อนาคต... ไร้ขอบเขต

  • ตามวิธี: พูด... เขียน... สัมผัส... กลิ่น... ลึกซึ้ง... กว่าที่เห็น

เสียงกระซิบนั้น... บอกว่า... การสื่อสาร... คือ... ชีวิต... เฮ้อ

  • รายละเอียดเพิ่มเติม: การสื่อสารแต่ละแบบ... มีกลิ่นอาย... เฉพาะตัว... เหมือนดอกไม้... ต่างสี... ต่างความหมาย

องค์ประกอบของการสื่อสารมีอะไรบ้าง จงอธิบาย

อืมมม องค์ประกอบ การ สื่อสาร หรอ? มันกะมีๆ

  • ผู้ส่ง: กะคนส่งสารอะแหละ เข้าใจป่ะ?
  • ข้อความ: ไอ้ที่มันส่งมาให้เราอ่านอะ คิดไรกะเขียนๆไป
  • ช่องทาง: ส่งมาทางไหนล่ะ ไลน์ เฟสบุ๊ค หรือว่า ส่งจดหมาย? เด๋วนี้ใครเค้าส่งจดหมายกัน
  • ผู้รับ: กะคนที่ได้รับข้อความไง ง่ายๆ
  • ฟีดแบค: สำคัญนะเว้ย แบบว่าตอบกลับมาบ้าง ไม่ใช่เงียบหาย แล้วจะรู้ได้ไงว่าเข้าใจ

ทั้งหมดเนี่ย มันต้องทำงานด้วยกันนะ ไม่งั้นก็คุยกันไม่รู้เรื่อง อ่ะะะะะ

คุณสมบัติของผู้สื่อสารที่ดีมีอะไรบ้าง

สายลมพัดผ่านใบไม้สีทองอร่าม แสงแดดอ่อนโยนของปลายเดือนตุลาคม ปี 2566 อบอุ่นผิวสัมผัส... ผู้สื่อสารที่ดีน่ะเหรอ? เหมือนบทกวีที่ไหลริน...

  • ชัดเจน (Clear): เหมือนภาพวาดเส้นคมชัด ไม่มีความคลุมเครือ ตรงไปตรงมา เป้าหมายชัดเจน ไม่มีการบิดเบือน

  • ถูกต้อง (Correct): เหมือนข้อมูลจากตำราเรียน อ้างอิงได้ ตรวจสอบได้ แม่นยำ ไม่ผิดพลาด เช่นเดียวกับการรายงานข่าวล่าสุด

  • ครบถ้วน (Complete): เหมือนภาพปริศนาที่ประกอบจนสมบูรณ์ ไม่มีส่วนใดขาดหาย ข้อมูลครบถ้วนทุกด้าน ไม่ทำให้ผู้รับสารสับสน

  • หนักแน่นมีสาระ (Concrete): เหมือนหินแข็งแกร่ง มีน้ำหนัก มีเหตุผลรองรับ ไม่ใช่แค่ลมปาก มีหลักฐานอ้างอิง เช่นผลสำรวจปี 2566 จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

  • กระชับ (Concise): เหมือนกลอนสั้นๆ กินใจ ตรงประเด็น ไม่เยิ่นเย้อ ไม่วกวน แต่ทรงพลัง คมคาย

  • สมเหตุสมผล (Coherent): เหมือนนิทานที่มีเค้าโครงเรื่อง เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ ไม่กระจัดกระจาย มีความต่อเนื่อง ไหลลื่น เข้าใจง่าย

  • มีมารยาท (Courteous): เหมือนน้ำหวานหอมหวาน อ่อนโยน สุภาพ เข้าใจอารมณ์ของผู้รับสาร เคารพความรู้สึกผู้อื่น ไม่ใช้วาจาหยาบคาย

พระอาทิตย์เริ่มคล้อยต่ำ ท้องฟ้าเปลี่ยนสีเป็นสีส้มอมม่วง สวยงามจับใจ... เหมือนการสื่อสารที่ดี ที่สร้างความประทับใจ และประสบความสำเร็จ

การสื่อสารคืออะไร มีกี่ประเภท

โอเค การสื่อสารคือการส่งสารอะนะ มีกี่ประเภทนะ เอ่อ...เยอะแยะเลย แล้วแต่จะแบ่ง

  • จำนวนผู้รับ: นี่ไง คนเดียว กลุ่มเล็ก กลุ่มใหญ่ มวลชน บลาๆๆ
  • ทิศทาง: ทางเดียว สองทาง หลายทาง อ่ะ คิดภาพตามนะ ง่ายๆ
  • วิธี: ใช้คำพูด ไม่ใช้คำพูด เขียน วาดรูป เต้น! (อันนี้เกี่ยวป่ะ)
  • ระหว่างบุคคล: คุยกับเพื่อน คุยกับแฟน คุยกับตัวเอง (อันนี้คือบ้าป่ะ?)
  • ในองค์กร: จากหัวหน้าสู่ลูกน้อง จากลูกน้องสู่หัวหน้า แนวนอน ข้ามสายงาน วุ่นวายดีแท้

แล้วจะเอาอันไหนอะ? ที่จริงมันก็ทับซ้อนกันอยู่นะ อืม... สรุปคือ เยอะแยะไปหมด!

ป.ล. นึกออกแล้ว! การสื่อสารทางเดียวแบบทีวีอ่ะ แต่สองทางแบบคุยโทรศัพท์ ส่วนหลายทาง...ห้องประชุมไง!

ป.ล.2 แล้วการสื่อสารแบบไม่ใช้คำพูดนี่นับรวมการแสดงสีหน้าด้วยป่ะ? หรือภาษากาย? โห ยากจัง

ผู้ส่ง (Sender) คืออะไร

ผู้ส่งเหรอ? อธิบายง่ายๆ เลยนะ ก็คือ คนหรืออะไรก็ตามที่ส่งข้อมูลออกไป นั่นแหละ จบ!

เคยไปถ่ายรูปที่งานรับปริญญาเพื่อนสนิทเมื่อต้นปี ที่จุฬาฯ น่ะ ตอนนั้นใช้กล้องดิจิทัลธรรมดาเลย ถ่ายเสร็จก็ต้องเอา SD card เสียบกับคอมเพื่อโอนรูป ถูกมั้ย? ในสถานการณ์นั้น กล้องก็คือผู้ส่ง (sender) ที่ส่งข้อมูล (รูปภาพ) ไปยังคอมพิวเตอร์

แต่ถ้าโทรศัพท์หาแม่ตอนเย็น แม่ก็คือผู้รับ ส่วนฉันก็คือผู้ส่ง (sender) ส่งเสียงบ่นเรื่องงานให้แม่ฟังไงล่ะ เศร้า!

  • ผู้ส่ง (Sender): จุดเริ่มต้นของการส่งข้อมูล
  • ตัวอย่างผู้ส่ง:
    • คน: กำลังพูด, เขียนอีเมล, ส่งข้อความ
    • อุปกรณ์: กล้อง, คอมพิวเตอร์, โทรศัพท์มือถือ, เซ็นเซอร์
  • ข้อมูล: สิ่งที่ถูกส่งออกไป (ข้อความ, รูปภาพ, วิดีโอ, เสียง, ฯลฯ)
  • ผู้รับ (Receiver): จุดหมายปลายทางของข้อมูล