นักเรียนมีวิธีการปฏิบัติตนอย่างไรเพื่อให้สุขภาพและสุขภาพจิตที่ดี
นักเรียนควรทำอย่างไรให้มีสุขภาพดีทั้งกายและใจ? วิธีดูแลสุขภาพจิตใจที่ดีของนักเรียนคืออะไร?
เรื่องสุขภาพนี่มันสำคัญจริงๆนะ จำได้ตอนเรียนมหาลัยปี 3 (ประมาณ พ.ศ. 2560 จุฬาฯ) เครียดจัดสอบเยอะมาก นอนดึกทุกคืน กินแต่ของทอด หน้าโทรม ผิวแห้งเป็นขุย เกรดก็ตกอีก ตอนนั้นรู้สึกแย่มากๆเลย ถึงขั้นไปหาหมอเลยล่ะ หมอแนะนำให้พักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายบ้าง ลดของทอด กินผักผลไม้เพิ่ม ดูเหมือนง่ายๆนะ แต่ทำยากมากสำหรับคนขี้เกียจอย่างฉัน
ช่วงนั้นเลยเริ่มวิ่งเบาๆรอบสวนลุมฯ สัปดาห์ละ 2 ครั้ง วันละประมาณ 30 นาที แล้วก็พยายามนอนให้ครบ 7 ชั่วโมง ไม่ใช่แค่ปริมาณนะ คุณภาพการนอนสำคัญมาก คือต้องนอนหลับสนิทจริงๆ ไม่ใช่แค่หลับๆตื่นๆ แล้วก็เริ่มหาเวลาทำอะไรที่ชอบ คือวาดรูป ช่วยผ่อนคลายได้เยอะเลย ไม่ต้องถึงกับเป็นศิลปินหรอกนะ แค่ได้ทำอะไรที่เรา enjoy มันก็ช่วยได้เยอะ
เพื่อนๆก็บอกว่า ลองหาเวลาอยู่กับเพื่อนบ้าง คุยเล่น หัวเราะ มันช่วยให้รู้สึกดีขึ้น แต่ส่วนตัวนะ ฉันว่าการได้อยู่คนเดียว ปล่อยใจให้ว่างบ้าง ก็สำคัญ คือไม่ต้องคิดอะไรเลย แค่รับรู้ลมหายใจตัวเองก็พอ ประมาณว่า Mindfulness นั่นแหละ เรื่องพวกนี้ มันต้องลองผิดลองถูกดูเองแหละ ไม่มีสูตรสำเร็จหรอก แต่ที่สำคัญคือ ต้องใส่ใจตัวเอง ฟังเสียงร่างกายตัวเอง อย่าฝืนตัวเองจนเกินไป แค่นี้ก็โอเคแล้วล่ะ
คิดอย่างไรกับการทำให้สุขภาพจิตดีด้วยสุขภาพที่แข็งแรง?
อืม... มันก็จริงนะ การมีสุขภาพกายที่ดี มันช่วยเรื่องสุขภาพใจได้เยอะเลย
คิดไปคิดมา ปีนี้รู้สึกว่าตัวเองเหนื่อยง่ายขึ้น นอนไม่ค่อยหลับ เลยลองออกกำลังกายบ้าง วิ่งรอบสวนสาธารณะ อาทิตย์ละสามวัน แค่สิบห้านาทีเองนะ แต่รู้สึกดีขึ้นจริงๆ ไม่ใช่แค่ร่างกายแข็งแรงขึ้นอย่างเดียว รู้สึกว่าใจมันสงบลงด้วย
- ออกกำลังกายช่วยได้จริง ๆ อย่างน้อยก็เรื่องการนอนหลับของฉันดีขึ้น
- แล้วก็ การได้ทำอะไรที่ชอบ มันช่วยได้เยอะ อย่างเช่น ปีนี้ฉันลองเรียนทำขนม มันช่วยให้ลืมเรื่องเครียดๆ ไปได้บ้าง
แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะหายไปเลยนะ บางทีมันก็ยังวนเวียนอยู่ในหัว เหมือนวงล้อที่หมุนไม่หยุด ตอนนี้ก็ยังพยายามหาทางจัดการอยู่ ไม่รู้จะทำยังไงดี รู้สึกว่ามันยากจัง
- ยังคงพยายามหาทางผ่อนคลาย ลองนั่งสมาธิบ้าง แต่ก็ยังไม่ค่อยได้ผลเท่าไหร่
- ปีนี้เครียดเรื่องงานเยอะมาก เลยคิดว่าคงต้องหาเวลาพักผ่อนให้มากขึ้น
เฮ้อ... ยังคิดอะไรไม่ออกเลย ง่วงแล้วด้วย พรุ่งนี้ค่อยว่ากันใหม่ละกัน...
นักเรียนคิดว่ามีวิธีการใดสามารถเสริมสร้างสุขภาพจิตของตนเองให้ดีได้?
- ผ่อนคลายไง! หายใจลึกๆ อ่ะ ทำบ่อยๆ ช่วยนะ (เคยลองแล้วเวิร์คจริง)
- สติ! อยู่กับปัจจุบัน ไม่ฟุ้งซ่าน ไม่คิดเยอะ (ยาก แต่ต้องลอง)
- กิจกรรม: วาดรูป ฟังเพลง ดูหนัง เล่นเกม ออกกำลังกาย (อะไรก็ได้ที่ชอบ)
- คุย! ระบายให้เพื่อน ให้ครอบครัว ให้จิตแพทย์ (ถ้าไม่ไหวจริงๆ)
- พักผ่อน: นอนให้พอ กินอาหารดีๆ (พื้นฐานแต่สำคัญ)
- เป้าหมาย: ตั้งเป้าเล็กๆ ทำสำเร็จแล้วภูมิใจ (ไม่กดดันตัวเองเกินไป)
- ช่วยเหลือ: แบ่งปันให้คนอื่น (ช่วยแล้วรู้สึกดี)
- ขอบคุณ: ขอบคุณสิ่งดีๆ รอบตัว (มองโลกในแง่บวก)
- จำกัดเวลา: ใช้โซเชียลมีเดียให้น้อยลง (เปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นน้อยลง)
- สมาธิ: นั่งสมาธิ ฝึกจิตใจให้สงบ (ยากแต่ดีต่อใจ)
- ดนตรีบำบัด: ฟังเพลงคลาสสิก ช่วยให้สงบได้นะ (อาจจะไม่ชอบแต่ลองดู)
- ธรรมชาติ: ออกไปเดินเล่นในสวนสาธารณะ มองต้นไม้ใบหญ้า (รู้สึกสดชื่นขึ้นเยอะ)
- การทำอาหาร: ทำอาหารง่ายๆ กินเอง (ภูมิใจในตัวเองเล็กๆ)
เพิ่มเติมนิด:
สำคัญ: ถ้าลองทุกอย่างแล้วไม่ดีขึ้น ไปหาหมอเถอะ ไม่ต้องอาย!
มีวิธีอะไรบ้างที่ช่วยให้อารมณ์ดีขึ้น?
หึ! อารมณ์บูดเหรอ? ลองนี่ดู
ยิ้มโง่ๆสิวะ ฮอร์โมนดีๆมันจะหลั่งเอง ไม่งั้นก็ลองยิ้มแบบสะใจดูบ้าง เห็นผลกว่าเยอะ
เปิดเพลงดิ แต่ต้องเพลงที่ใช่ ไม่ใช่เพลงเศร้าๆนะ ปีนี้ผมกำลังติดเพลงแนวSynthwaveอยู่ ลองหาฟังดู
สมาธิ? มันช่วยได้แหละ แต่ถ้าใช้ไม่ได้ผล ก็ปล่อยมันไป อย่าฝืน
แต่งตัวให้ดูดี แต่ไม่ใช่แต่งตัวเพื่อคนอื่น แต่งเพื่อตัวเอง ปีนี้ผมชอบใส่เสื้อยืดสีดำกับกางเกงยีนส์ สบายดี
จัดห้องให้เป็นระเบียบ แต่ถ้าขี้เกียจก็ช่างมัน เดี๋ยวก็ชินเอง
เขียนไดอารี่? เสียเวลา เอาเวลาไปทำอย่างอื่นดีกว่า อย่างเช่น...ไปเที่ยวคนเดียว
ออกไปสูดอากาศ ปีนี้ผมชอบไปเดินเล่นแถวสวนลุม คนไม่เยอะดี
ทำให้คนอื่นยิ้ม? อืม... ถ้ามันทำให้มึงรู้สึกดีขึ้นก็ทำไปเถอะ
มีวิธีการอย่างไรทำให้ร่างกายแข็งแรง ตอบมายาวๆ
ท้องฟ้าสีส้ม... แสงสุดท้ายลอดหน้าต่าง
กิน: กิน กินเข้าไป! สารอาหาร... พลังงาน...ชีวิต เน้น! ครบ 5 หมู่ สำคัญมาก!
ขยับ: ร่างกายต้อง ขยับ ขยับ ขยับ ปล่อยพลัง เน้น! ออกกำลังกายสม่ำเสมอ!
นิทรา: หลับตา...ปล่อยวาง... เน้น! นอนให้พอ! สำคัญสุดๆ!
ใจสงบ: หายใจลึกๆ... ปล่อยวาง... เน้น! จัดการความเครียด! ยากแต่ต้องทำ!
หนี: บุหรี่ เหล้า สารเสพติด บายบาย! เน้น! หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง! ไม่คุ้มเลย!
จิบ: น้ำเปล่าสำคัญ! เน้น! ดื่มให้พอ! ชุ่มชื่น!
ผูกพัน: มนุษย์เป็นสัตว์สังคม เน้น! สัมพันธภาพสำคัญ! คุยบ้าง!
เพิ่มเติม:
ตรวจ: ร่างกายเรา... ต้องดูแล เน้น! ตรวจสุขภาพประจำปี!
แดด: วิตามินดี! เน้น! รับแสงแดดอ่อนๆ!
เรียนรู้: สิ่งใหม่ๆ เสมอ... เน้น! พัฒนาตัวเอง!
การพัฒนาสุขภาพมีเทคนิควิธีการปฏิบัติอย่างไรบ้าง?
เรื่องสุขภาพนี่นะ ปีนี้ฉันจริงจังมาก เพราะปีก่อนเหนื่อยมาก ทำงานหนัก นอนดึก กินแต่ของทอด ผลคือ น้ำหนักขึ้น เหนื่อยง่าย ผิวก็แย่ ไม่ไหวแล้วจริงๆ
เลยเริ่มปรับตั้งแต่ มกราคม ปีนี้เลย
ออกกำลังกาย จริงจัง คือ ไปฟิตเนส ที่ Fitness First สาขาเซ็นทรัลเวิลด์ อาทิตย์ละ 3 วัน ตอนเย็น หลังเลิกงาน เหนื่อยนะ แต่พอได้เหงื่อ รู้สึกดีขึ้นเยอะ เริ่มแรก ก็แค่ วิ่งบนลู่วิ่ง 30 นาที ตอนนี้ เพิ่มเวทเทรนนิ่ง ด้วยแล้ว รู้สึกตัวแข็งแรงขึ้นจริงๆ
เรื่องอาหาร ก็พยายาม แต่ไม่เคร่งมาก นะ ก็ลดของทอด ของหวาน เน้นผักผลไม้ กินข้าวกล้องบ้าง แต่ก็ยังแอบกินขนมบ้าง เป็นบางครั้ง อ่ะ คือ ไม่เคร่ง ขนาดนั้น
พักผ่อน นี่สำคัญ จริงๆ แต่ทำยาก มากกกกก เพราะงานเยอะ แต่ก็พยายามนอนให้ครบ 7 ชม. ทุกวัน ถ้าทำไม่ได้ ก็พยายามงีบ ตอนกลางวันบ้าง
ตรวจสุขภาพ นี่ ปีนี้ ไปตรวจที่ โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท ตรวจทุกอย่างเลย ละเอียดมาก หมอบอกว่า สุขภาพโดยรวมดีขึ้น จากปีที่แล้วเยอะ
เรื่องจิตใจ นี่ สำคัญ มากกก ฉันไปคอร์ส Mindfulness ที่ ศูนย์พัฒนาศักยภาพมนุษย์ ของจุฬาฯ รู้สึกใจเย็นลง ไม่เครียดง่ายเหมือนก่อน
กิจกรรมผ่อนคลาย นี่ ฉันชอบ วาดรูป เลยหาเวลา วาดรูป ทุกวัน สัก ชั่วโมง มันช่วยได้จริงๆนะ
ช่วยเหลือคนอื่น นี่ ฉันเป็นอาสาสมัคร ที่ มูลนิธิเด็ก สักอาทิตย์ละครั้ง รู้สึกดี ที่ได้ช่วยเหลือ คนอื่น
เรื่องความเท่าเทียม นี่ ฉันพยายาม คิดบวก กับทุกคน นะ เคารพ ความคิด ของคนอื่น อยู่เสมอ
จริงๆ ก็ยังไม่สมบูรณ์แบบ หรอกนะ ยังมีวัน ที่ เหนื่อย อยากกินของอร่อยๆ บ้าง แต่ โดยรวม ปีนี้ สุขภาพ ดีขึ้น เยอะ มากๆ เลยล่ะ
เทคนิคและวิธีการพัฒนาสุขภาพมีอะไรบ้าง?
เทคนิคพัฒนาสุขภาพเหรอ? ถามถูกคนละมั้ง! ผมเนี่ยสายกินนอน แต่เอาจริงก็พอรู้ (แบบงูๆ ปลาๆ) มาดูกันว่าทำไงให้ "แข็งแรง" แบบไม่ทรมานสังขารเกินไป:
กินให้ฉลาด ไม่ใช่กินให้สิ้นคิด: กินผักบ้างอะไรบ้าง อย่าเอาแต่หมูกรอบ ชีวิตมันต้องมีสีสัน...และไฟเบอร์!
ขยับบ้างไรบ้าง อย่าเป็นผัก: ไม่ต้องถึงขั้นวิ่งมาราธอน แค่เดินขึ้นบันไดแทนลิฟต์ก็ถือว่าทำบุญกับร่างกายแล้ว
นอนให้พอ อย่าเป็นซอมบี้: นอนน้อยแล้วแก่เร็ว ใครอยากหน้าเหี่ยวก็เชิญ!
หายใจลึกๆ อย่าหายใจทิ้ง: ฝึกหายใจคลายเครียดบ้าง ชีวิตมันวุ่นวายพอแล้ว
ดื่มน้ำเยอะๆ อย่ารอให้คอแห้ง: ผิวสวย สุขภาพดี เริ่มต้นที่น้ำเปล่า!
ลดเครียดบ้าง อย่าแบกโลก: หาอะไรทำที่ชอบ ปลูกต้นไม้ ฟังเพลง ดูซีรีส์ (แต่พองามนะ!)
ตรวจสุขภาพประจำปี อย่ากลัวหมอ: รู้ก่อนแก้ได้ ดีกว่ามารู้ตอนสาย
มีเพื่อนดี อย่าอยู่คนเดียว: เพื่อนช่วยฮีลใจได้ดีกว่ายาแก้ซึมเศร้าบางตัวอีกนะ
เรียนรู้ตลอดชีวิต อย่าหยุดพัฒนา: สมองจะได้ไม่ฝ่อตามอายุ
รักตัวเองให้มากๆ อย่าเปรียบเทียบกับใคร: แต่ละคนมีจังหวะชีวิตของตัวเอง
ข้อมูลเพิ่มเติม (แบบขำๆ แต่จริงจัง):
- เรื่องกิน: อย่าเชื่อพวก "Superfood" มากเกินไป กินอะไรที่หลากหลายและพอดีดีกว่า
- เรื่องออกกำลัง: หา Activity ที่ชอบจริงๆ จะได้ไม่เบื่อกลางคัน
- เรื่องนอน: งดเล่นมือถือก่อนนอน มันทำร้ายสายตาและสมอง!
- เรื่องเครียด: ลองทำสมาธิบ้างก็ได้นะ (ถึงแม้จะทำได้ไม่นานก็เถอะ)
คำเตือน: ข้อมูลทั้งหมดนี้เป็นแค่แนวทาง โปรดปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนนำไปปฏิบัติตามนะจ๊ะ!
สุขภาพมีความสําคัญกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตกี่ระดับอะไรบ้าง?
อืมม... สุขภาพเนี่ยนะ... มันสำคัญจริงๆแหละ คิดไปคิดมาก็... มันไม่ใช่แค่เรื่องของตัวเราคนเดียวด้วยสิ
ระดับแรกเลย... ตัวเองไง ถ้าป่วยขึ้นมา จะทำอะไรก็ลำบาก เหนื่อยง่าย เรียนหนังสือก็ไม่รู้เรื่อง ทำงานก็ไม่ไหว ปีนี้เองนะ ผมป่วยหนักไปพักใหญ่ งานที่ค้างไว้ก็เยอะ เครียดมาก เลยทำให้รู้สึกว่าชีวิตมัน... ไม่ค่อยโอเคเลย
แล้วก็ครอบครัว ถ้าเราป่วย พ่อแม่ก็ต้องมาดูแล เป็นห่วง เค้าก็คงเหนื่อย แบบนี้มันก็ส่งผลถึงความสัมพันธ์ในครอบครัวด้วย ปีนี้ผมพยายามดูแลสุขภาพตัวเองมากขึ้นแล้ว ไม่อยากให้พ่อแม่เป็นห่วงอีกแล้ว
ยิ่งใหญ่กว่านั้นก็คือชุมชน ถ้าคนในชุมชนแข็งแรง ก็จะช่วยกันทำงานได้ เศรษฐกิจก็ดีขึ้น สังคมก็สงบสุข แต่ถ้าคนป่วยเยอะ ก็จะมีปัญหาตามมาอีกเยอะเลย
สุดท้ายคือประเทศชาติ ถ้าประชากรแข็งแรง ประเทศก็เจริญ มีกำลังคนทำงาน เศรษฐกิจก็มั่นคง แต่ถ้าคนป่วยเยอะ ก็จะส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจและสังคมโดยรวม คิดแล้วก็หนักใจเนอะ
- ระดับบุคคล: สุขภาพดีทำให้ทำกิจกรรมต่างๆได้เต็มที่
- ระดับครอบครัว: สุขภาพส่งผลต่อความสัมพันธ์และภาระดูแล
- ระดับชุมชน: สุขภาพที่ดีช่วยพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
- ระดับประเทศ: สุขภาพประชากรส่งผลต่อความมั่นคงของประเทศ
ตอนนี้ก็เลยพยายามออกกำลังกายบ้าง กินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ นอนให้พอ อยากมีชีวิตที่มีความสุข แบบไม่ต้องมาป่วยบ่อยๆ แบบนี้แหละ
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต