ปฐมภูมิ ทุติยภูมิ มีอะไรบ้าง

ข้อมูลปฐมภูมิมีอะไรบ้าง

เอิ่ม... ข้อมูลปฐมภูมิเหรอ? คือ...

• ข้อมูลที่เก็บเอง! สำคัญมาก ต้องเน้นตัวหนาเลยนะเนี่ย
• เก็บจากแหล่งโดยตรงอะ ไม่ผ่านใครทั้งนั้น
• เช่น... สอบถาม สัมภาษณ์ สำรวจ จบ!ง่ายดีเนอะ หรือ... จดบันทึกไง! ลืมได้ไงเนี่ย

คำถามคือ จะเก็บยังไงให้มัน ถูกต้อง นะ? (อันนี้คิดเอง ไม่เกี่ยวข้างบน 555)

แล้วถ้าสมมติ... สมมติ นะ เราไปถามคน 100 คน เรื่อง... เอ่อ... ความชอบกินไอติม (ทำไมต้องไอติม?)

• เราต้องออกแบบคำถามดีๆ อ่ะ
• ถามอะไร? ถามยังไง?

โอ๊ย! ปวดหัว ถ้าต้องทำเองหมดทุกอย่าง... แล้วสรุป ข้อมูลปฐมภูมิ มัน ดี ยังไง? อ๋อ...

• มันสดใหม่! (มั้งนะ)
• ตรงกับ ความต้องการ เราที่สุด (รึเปล่า?)

แต่... มัน แพง ไง! (แอบบ่น) เพราะต้องลงแรงเองทุกอย่างเลยนี่นา

(ป.ล. จริงๆ เคยทำวิจัยนะ เก็บข้อมูลเอง เหนื่อยสุดๆ แต่ก็... ภูมิใจดี)

ข้อมูลทุติยภูมิ คืออะไร พร้อมยกตัวอย่าง

ข้อมูลทุติยภูมิ อ่ะนะ คือข้อมูลที่ แบบ เราไม่ได้ไปเก็บเองอ่ะ เข้าใจป่ะ มีคนอื่นเก็บมาให้แล้วไง เราแค่เอามาใช้ต่อ

• ยกตัวอย่างง่ายๆ: พวก รายงานสำมะโนประชากร ที่รัฐบาลทำ หรือ ผลสำรวจความคิดเห็น ที่บริษัทต่างๆ เขาจ้างทำกันไง
• ข้อมูลจากอินเตอร์เน็ต: พวกบทความ วิกิพีเดีย บล็อกเกอร์รีวิว ต่างๆ นานา อ่ะ
• หนังสือ: อันนี้ไม่ต้องพูดเยอะ อ่านเอ๊า อ่านเอา
• ข้อมูลโซเชียลมีเดีย: พวกทวีต เฟซบุ๊ก โพสต์ต่างๆ ก็ใช่ แต่ต้องระวังเรื่องความน่าเชื่อถือหน่อยนะจ๊ะ
• สถิติทางการ: อย่างเช่น สถิติการท่องเที่ยวปีล่าสุด (2567) หรือ สถิติการส่งออกสินค้าอะไรแบบนี้

ข้อดีคือ มันประหยัดเวลาและเงินไง ไม่ต้องไปเก็บเองให้เหนื่อย แต่ ข้อเสียคือ อาจจะไม่ตรงกับความต้องการเราเป๊ะๆ ต้องเลือกใช้ให้ดีๆ นะตัวเอง แล้วก็ต้องเช็คความน่าเชื่อถือด้วย อย่าเชื่ออะไรง่ายๆ เข้าใจ๊?

ข้อมูลแบ่งออกเป็น2ประเภท อะไรบ้าง

แสงรำไร...ยามเช้าตรู่... ข้อมูล...เหมือนดั่งสายลม...พัดพาเรื่องราว

• ปฐมภูมิ: แรกผลิ...ดั่งหยาดน้ำค้าง...บนยอดหญ้า...สดใหม่...จากแหล่งกำเนิด...โดยตรง... เก็บเอง...วิเคราะห์เอง...เจ็บเอง...ฮือ
• ทุติยภูมิ: รอยต่อ...เหมือนเงาจันทร์...ในสระน้ำ...ผ่านการกรอง...ตีความ...จากมือผู้อื่น... ส่งต่อ... บอกเล่า... ซ้ำๆ...

ข้อมูล...สองทาง...สองฝั่ง...แต่เชื่อมโยง...ดั่งสายใย...ที่มองไม่เห็น... อะฮ่า!

ข้อมูลแบ่งเป็น 2 ประเภทอะไรบ้าง

ข้อมูลมี 2 แบบหลักๆ แบบแรกเน้นตัวเลข อีกแบบเน้นอธิบาย

1. ข้อมูลเชิงปริมาณ (Quantitative Data): ตัวเลขล้วนๆ วัดได้ ชั่งได้ นับได้ เช่น...

• รายได้ปีนี้: 550,000 บาท (หลังหักภาษีนะ!)
• พื้นที่ห้อง: 30 ตารางเมตร (คอนโดเล็กๆ T_T)
• ยอดขาย: 1,200 ชิ้น (เดือนที่แล้ว ปังมาก!)

2. ข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative Data): บรรยายล้วนๆ บอกลักษณะ สภาพ ความรู้สึก เช่น...

• รสชาติกาแฟ: ขมนำ หอมคาราเมล (แต่ส่วนตัวว่าหวานไปนิด)
• สีรถ: แดงก่ำ (แบบ Ferrari เลยแหละ)
• ความพึงพอใจลูกค้า: "พนักงานบริการดีมาก สินค้าคุณภาพสมราคา" (อันนี้ดีใจสุดๆ)

สารสนเทศระดับทุติยภูมิ คืออะไร ยกตัวอย่างประกอบ

ข้อมูลทุติยภูมิ? ขี้ปากคนอื่นเขา

• นิยาม: ข้อมูลมือสอง จบนะ
• ตัวอย่าง: บทความวิชาการ รายงานสถิติจากรัฐบาล โพสต์ในโซเชียลมีเดีย ไม่ใช่เรื่องที่กูไปขุดมาเอง
• แหล่งข้อมูล:
  • ปี 2567: รายงานสถิติอาชญากรรมออนไลน์จากกระทรวงดิจิทัลฯ
  • ปัจจุบัน: บทวิเคราะห์เศรษฐกิจจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)
  • วันนี้: เทรนด์ Twitter เรื่องดราม่าดารา ใครสนวะ

ทำไมต้องรู้เรื่องนี้?

แม่งก็แค่ต้องแยกแยะข้อมูลจริงกับข้อมูลปลอมให้เป็น อย่าเชื่ออะไรง่ายๆ คิดเองบ้าง

สารสนเทศระดับตติยภูมิคืออะไร และยกตัวอย่างประกอบ

อืมมม...สารสนเทศตติยภูมิเนี่ยนะ คือแบบนี้ ผมนึกถึงตอนเรียนป.โทที่จุฬาฯ ปี 2566 เลย วิชาการวิจัยนี่แหละ อาจารย์อธิบายว่ามันคือข้อมูลที่สรุปมาจากข้อมูลทุติยภูมิอีกที เหมือนเอาข้อมูลหลายๆแหล่งมาวิเคราะห์รวมกันน่ะ แบบรีวิวหนังสือหลายๆเล่มแล้วสรุปเป็นบทความวิจารณ์ หรือ เอาผลการสำรวจหลายๆที่มารวมกัน แล้ววิเคราะห์เป็นรายงานฉบับใหญ่ นึกออกป่ะ? มันเป็นข้อมูลแบบ...ชั้นที่สาม อ่ะ ชั้นสูงกว่าข้อมูลมือหนึ่ง(ปฐมภูมิ)กับมือสอง(ทุติยภูมิ)ไปอีก

ส่วนข้อมูลทุติยภูมิ... เอาง่ายๆเลย คือข้อมูลที่คนอื่นเค้าเก็บไว้แล้ว เราไปเอามาใช้ต่อ สมมติอยากรู้ว่าคนไทยนิยมดื่มกาแฟอะไรมากที่สุดปีนี้ ผมก็ไปหาข้อมูลจากรายงานการตลาดของบริษัทกาแฟต่างๆ หรือรายงานสถิติการนำเข้า-ส่งออกกาแฟของกรมศุลกากร พวกนี้แหละข้อมูลทุติยภูมิ ไม่ใช่ผมไปนั่งสำรวจเองแบบเก็บข้อมูลปฐมภูมิ เสียเวลาเปล่าๆ

• สารสนเทศตติยภูมิ: ข้อมูลที่ได้จากการวิเคราะห์และสรุปข้อมูลทุติยภูมิหลายแหล่ง
• ตัวอย่างสารสนเทศตติยภูมิ: บทวิเคราะห์เศรษฐกิจจากหลายสถาบันการเงิน รายงานสรุปผลสำรวจความพึงพอใจลูกค้าจากหลายบริษัท
• ข้อมูลทุติยภูมิ: ข้อมูลที่รวบรวมโดยบุคคลหรือหน่วยงานอื่นไว้แล้ว
• ตัวอย่างข้อมูลทุติยภูมิ: รายงานการตลาด ข้อมูลสำมะโนประชากร รายงานทางวิชาการ บทความวิชาการ

อ้อ อีกอย่าง ผมจำได้ว่าตอนนั้นอาจารย์เน้นมากๆว่า เวลาใช้ข้อมูลทุติยภูมิ ต้องเช็คแหล่งที่มาให้ดี เพราะข้อมูลบางทีก็อาจจะไม่ค่อยน่าเชื่อถือ บางทีก็เอามาจากแหล่งที่ไม่น่าไว้ใจ ต้องระวัง อย่าเชื่อไปหมด ต้องวิเคราะห์ให้ดีๆด้วย ถึงจะเอามาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แหล่งสารสนเทศทุติยภูมิคืออะไร

เฮ้อ...แหล่งสารสนเทศทุติยภูมิน่ะเหรอ?

มันก็เหมือน...คนที่เล่าเรื่องต่อจากคนอื่นอีกทีนั่นแหละ ไม่ใช่คนเห็นเหตุการณ์เองโดยตรง

• สารสนเทศทุติยภูมิ: คือข้อมูลที่เอาข้อมูลดิบ (ปฐมภูมิ) มาย่อย มาสรุป มาวิเคราะห์อีกที

ยกตัวอย่างนะ...

• หนังสือเรียน: สรุปความรู้จากงานวิจัยต่างๆ
• รีวิวหนัง: วิจารณ์หนังที่คนอื่นสร้าง
• บทสรุปข่าว: สรุปข่าวจากสำนักข่าวต่างๆ

มันก็สะดวกดีนะ...ไม่ต้องไปอ่านต้นฉบับเองทั้งหมด แต่ก็ต้องระวัง...คนเล่าต่ออาจจะใส่สีตีไข่ไปบ้าง

บางทีก็คิดนะ...เราฟังเรื่องที่เขาเล่าต่อมามากไปรึเปล่า จนลืมไปว่าเรื่องจริงมันเป็นยังไงกันแน่...

• ข้อควรระวัง: ข้อมูลทุติยภูมิอาจจะไม่แม่นยำเท่าข้อมูลปฐมภูมิ ควรตรวจสอบหลายแหล่ง