ประเภทการวิจัยแบ่งตามสาขาวิชาการมีอะไรบ้าง

สาขาการวิจัยแบ่งออกเป็น 2 สาขาวิชาคืออะไร

วิจัยมีสองทาง วิทย์ กับ สังคม จบนะ

• วิทย์: ทดลอง วัดผล ตัวเลขล้วนๆ
• สังคม: คน พฤติกรรม เรื่องซับซ้อนเยอะ

ถ้าแค่นี้ยังไม่เข้าใจ ก็ไปตายซะ

การวิจัยทางการศึกษามีกี่ประเภท

การวิจัยทางการศึกษามี...กี่แบบนะ? ????

• ตามระเบียบวิธีวิจัย: มี 3 อย่างเลยมั้ง...เอ่อ...

  • ประวัติศาสตร์ (Historical Research) อันนี้ชัวร์!
  • เชิงบรรยาย (Descriptive Research) อันนี้ก็คุ้นๆ
  • เชิงทดลอง (Experimental Research) ใช่ป่ะ? ???? หรือว่ามีอย่างอื่นอีก? เช็คแป๊บ...

• ตามสาขา: น่าจะ 2 นะ...

  • วิทยาศาสตร์ (Science) อันนี้ชัดเจน
  • สังคมศาสตร์ (Social Science) โอเค!

เพิ่มเติม: ไอ้เชิงทดลองเนี่ย...บางทีก็เรียกว่า "วิจัยเชิงปริมาณ" ป้ะ? เออ แล้วไอ้เชิงคุณภาพล่ะ? มันเกี่ยวกันมั้ย? ชักงง... ????‍???? อ๋อ! มีการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) อีกอันนึงนี่นา! ลืมได้ไง!

รูปแบบของการวิจัย มีอะไรบ้าง?

รูปแบบการวิจัย หลากหลายตามวัตถุประสงค์

• เชิงสำรวจ (Exploratory Research): ศึกษาเบื้องต้น ค้นหาข้อมูลพื้นฐาน วางรากฐานงานวิจัยขั้นต่อไป ปีนี้ใช้ศึกษาความนิยมของ NFT ในกลุ่มวัยรุ่นไทย

• เชิงพรรณนา (Descriptive Research): อธิบายสถานการณ์ ลักษณะ หรือความสัมพันธ์ ตัวอย่าง รายงานสถิติการใช้โซเชียลมีเดียของคนไทยปี 2566

• เชิงสัมพันธ์ (Correlational Research): ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างเวลาเล่นเกมกับผลการเรียน ปีนี้มีงานวิจัยเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการใช้ AI กับประสิทธิภาพการทำงานในองค์กรขนาดใหญ่

• เชิงทดลอง (Experimental Research): ทดสอบสมมติฐาน ควบคุมตัวแปร เช่น ทดสอบประสิทธิภาพของยาตัวใหม่ ปีนี้มีการทดลองวิจัยหลายโครงการ เกี่ยวกับผลของการออกกำลังกายต่อสุขภาพจิต

• เชิงกรณีศึกษา (Case Study Research): ศึกษาเชิงลึกกรณีเฉพาะเจาะจง ปีนี้มีการศึกษาเชิงลึกถึงผลกระทบของนโยบายเศรษฐกิจใหม่ต่อธุรกิจ SME

เลือกใช้อย่างเหมาะสมกับปัญหา เป้าหมาย และทรัพยากรที่มี งานวิจัยที่ดี ต้องมีการออกแบบที่รอบคอบ แม่นยำ

รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพมีอะไรบ้าง?

รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ: อะฮ่า! เหมือนตามหาขุมทรัพย์ในป่าลึกเลยนะเนี่ย

• ชาติพันธุ์วรรณนา: แอบส่องชีวิตชาวบ้าน (หรือกลุ่มไหนก็ได้) แบบเนียนๆ เหมือนเป็นญาติสนิท แล้วมาเขียนรายงานอย่างละเอียด เหมือนทำสารคดีชีวิตสัตว์โลก
• ปรากฏการณ์วิทยา: สำรวจโลกภายในจิตใจมนุษย์ ค้นหาความหมายของประสบการณ์ต่างๆ เหมือนเป็นนักจิตวิทยาจำเป็น
• ทฤษฎีฐานราก: สร้างทฤษฎีใหม่เอี่ยมอ่องจากข้อมูลล้วนๆ เหมือนประกอบเลโก้โดยไม่มีคู่มือ
• กรณีศึกษา: เจาะลึกเรื่องราวของคน สถานที่ หรือเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่ง เหมือนเป็นนักสืบตามรอย Sherlock Holmes
• การวิจัยเชิงปฏิบัติการ: ลงมือทำจริง แก้ปัญหาหน้างาน แล้วก็วิเคราะห์ไปด้วย เหมือนเป็นช่างซ่อมบำรุงที่ต้องคิดค้นวิธีแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

แถม: การวิจัยเชิงคุณภาพเนี่ย บางทีก็เหมือน "จับปลาสองมือ" ต้องทั้งสังเกต สัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูล... เหนื่อยแต่สนุกนะเออ!

เกร็ดเล็กน้อย:

• Insight: หัวใจหลักของการวิจัยเชิงคุณภาพ คือการได้ "Insight" หรือความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง ไม่ใช่แค่ "รู้"
• เครื่องมือ: เครื่องมือสำคัญที่สุดของการวิจัยเชิงคุณภาพ คือ "ตัวนักวิจัย" เอง! ต้องมีสติ สมาธิ และใจที่เปิดกว้าง
• ความจริง: การวิจัยเชิงคุณภาพไม่ได้มุ่งหา "ความจริง" เพียงหนึ่งเดียว แต่มุ่งทำความเข้าใจ "ความจริง" ในหลากหลายมิติ
• ระวัง: อย่า "อิน" กับข้อมูลมากเกินไป จนมองข้ามความเป็นกลาง (เหมือนดูละครแล้วร้องไห้ตาม)
• เคล็ดลับ: หาผู้ช่วยเก่งๆ สักคน จะช่วยให้การวิจัยราบรื่นขึ้นเยอะ (เหมือนมี GPS นำทาง)

ป.ล. การวิจัยเชิงคุณภาพไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ถ้าทำได้ดี จะได้ "ของดี" กลับบ้านแน่นอน! ????

การ วิจัย เชิง คุณภาพ Qualitative Research และ การ วิจัย เชิง ปริมาณ Quantitative Research ต่าง กัน อย่างไร?

เชิงคุณภาพ vs. เชิงปริมาณ: ต่างกันยังไง?

• ปริมาณเน้น ตัวเลข วัดผลได้... อะไรงี้ อะไร? บ่อยแค่ไหน?
• คุณภาพโฟกัส ทำไม? อย่างไร? เจาะลึก "ประสบการณ์" ส่วนตั๊ว ส่วนตัว!
• เชิงปริมาณ: ข้อมูลมัน... นิ่งๆ ชัดเจน?
• เชิงคุณภาพ: ข้อมูลมัน... ลึกซึ้ง ซับซ้อน... ต้องตีความ!
• แรงจูงใจ สำคัญมากในเชิงคุณภาพ!
• Fullstory.com คืออะไรนะ? ต้องไปดู! (เว็บไซต์? บทความ?)

ป.ล. ทำไมต้อง Fullstory? เกี่ยวอะไรกับวิจัย? งงแป๊บ! ????

ข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative Data) คืออะไร จงอธิบายพร้อมยกตัวอย่าง?

ข้อมูลเชิงคุณภาพคืออะไร? คุณลักษณะ ไม่ใช่ตัวเลข

• อธิบายสิ่งต่างๆ ไม่ใช่แค่ตัวเลข เช่น สีผิว ความคิดเห็น

ตัวอย่างข้อมูลเชิงคุณภาพ ปี 2566

• การวิจัยความพึงพอใจลูกค้าต่อบริการร้านกาแฟ ได้ข้อมูลเป็นคำติชม ไม่ใช่คะแนน
• การศึกษาผลกระทบของโฆษณา วิเคราะห์ความรู้สึกผู้ชมต่อโฆษณา
• การสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับนโยบายใหม่ของรัฐบาล ผลเป็นความคิดเห็น ไม่ใช่ตัวเลข
• บันทึกการสัมภาษณ์เชิงลึกเกี่ยวกับประสบการณ์การใช้ชีวิตในเมืองใหญ่ ได้เนื้อหาเชิงคุณภาพ
• การวิเคราะห์เอกสารเก่าๆ เช่น จดหมาย ไดอารี่ เพื่อเข้าใจมุมมองและความคิดของคนในอดีต
• การสังเกตพฤติกรรมการใช้ชีวิตของกลุ่มคน ได้ข้อมูลเชิงพรรณนา ไม่ใช่สถิติ

ข้อมูลเชิงคุณภาพมักใช้ในงานวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อเข้าใจความหมาย บริบท และประสบการณ์อย่างลึกซึ้ง ไม่ใช่แค่ตัวเลขที่แห้งแล้ง

การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ มักใช้เทคนิคการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content analysis) หรือ การวิเคราะห์เชิงปรนัย (Interpretive analysis)

ข้อมูล เชิง ปริมาณ มี อะไร บ้าง ตัวอย่าง?

ข้อมูลเชิงปริมาณเหรอ? อ๋อ ไอ้พวกที่นับได้วัดได้ไง! คิดภาพตามนะ…

• ยอดขายสินค้า: อันนี้เบสิกสุดละ ขายได้กี่ชิ้นก็ว่าไป ตรงไปตรงมา ขาดทุนกำไรก็ว่ากันอีกที (อย่าให้ขาดทุนเยอะละกัน!)
• อุณหภูมิ: ร้อนกี่องศา หนาวกี่องศา เอาให้ชัดเจน ไม่ใช่บอกแค่ "ร้อนมากกก" (แบบนั้นมันเชิงคุณภาพ!)
• คะแนนสอบ: ได้กี่คะแนนก็เท่านั้นแหละ อย่าไปโทษอาจารย์เยอะ ถ้าอ่านน้อยไปเองอะนะ (อันนี้พูดจากประสบการณ์จริง!)
• ราคาหุ้น: ขึ้นลงว่ากันไปตามกลไกตลาด แต่ระวังอย่า "ติดดอย" ละกัน (เตือนด้วยความหวังดี!)

ทีนี้ถามว่าทำไมต้องเชิงปริมาณ? เพราะมัน "ฟันธง" ได้ไง! ไม่ต้องมานั่งตีความอะไรให้ปวดหัว วัดได้ นับได้ จบ! แต่บางที...ชีวิตมันก็ไม่ได้มีแค่ตัวเลขนะ บางอย่างมันต้องใช้ "ใจ" วัด! (อันนี้ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับข้อมูลเชิงปริมาณเลย แค่อยากจะพูดเฉยๆ!)

งานวิจัยแบบ R&D คืออะไร?

R&D เหรอ? ก็เหมือนนักวิทยาศาสตร์สติเฟื่องในหนังไง! แต่แทนที่จะสร้างสัตว์ประหลาด ก็สร้างของที่ขายได้ (หวังว่านะ)

• Research: คือการ "เผือก" อย่างมีหลักการ หาข้อมูลแบบเจาะลึกยิ่งกว่าสืบเรื่องชาวบ้าน
• Development: คือการเอาข้อมูลที่ "เผือก" มาได้ มา "ปรุง" ให้เป็นของใหม่ หรือ "โม" ของเก่าให้เทพขึ้น

สรุป: R&D คือการ "ขุด" ความรู้ แล้วเอามา "แปลงร่าง" ให้เป็นเงินเป็นทอง! (หรือไม่ก็เจ๊ง...)

เกร็ด (ไม่) ลับ: R&D ไม่ใช่แค่เรื่องวิทยาศาสตร์ แต่ยังรวมถึงการตลาด การออกแบบ หรืออะไรก็ได้ที่ต้องใช้ "สมอง" และ "ทุน" ในการพัฒนา

คำเตือน: R&D อาจทำให้คุณผมร่วง นอนน้อย และกินมาม่าบ่อยกว่าเดิม (แต่ถ้าสำเร็จ...รวย!)

กระบวนการวิจัย 5 ขั้นตอน มีอะไรบ้าง?

กระบวนการวิจัย 5 ขั้นตอนหลัก ๆ มีดังนี้:

• กำหนดปัญหา: เริ่มต้นด้วยการระบุ "โจทย์" ที่ต้องการหาคำตอบ หรือประเด็นที่ต้องการศึกษาอย่างชัดเจน การเลือกปัญหาที่น่าสนใจและมีความสำคัญต่อสังคม (หรือต่อตัวเราเอง) ถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญที่สุด เพราะมันจะกำหนดทิศทางของการวิจัยทั้งหมด

• กำหนดขอบเขต: เมื่อได้ปัญหาแล้ว ก็ต้องจำกัด "พื้นที่" ที่จะทำการศึกษาให้แคบลง การกำหนดขอบเขตที่ชัดเจนจะช่วยให้การวิจัยมีความ focused และสามารถจัดการได้จริง ไม่กว้างจนเกินไป

• วิธีการและเก็บข้อมูล: เลือกเครื่องมือและวิธีการที่เหมาะสมในการเก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับปัญหาที่กำหนดไว้ เช่น การสำรวจ การสัมภาษณ์ การทดลอง หรือการวิเคราะห์เอกสาร การเลือกวิธีการที่ถูกต้องจะส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของผลการวิจัย

• วิเคราะห์ข้อมูล: นำข้อมูลที่ได้มาทำการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ เพื่อหาความสัมพันธ์ รูปแบบ หรือข้อสรุปที่สามารถตอบคำถามวิจัยได้ สถิติและเครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูลต่าง ๆ จะเข้ามามีบทบาทในขั้นตอนนี้

• ข้อเสนอเชิงนโยบาย: (ถ้ามี) นำผลการวิจัยที่ได้มาเสนอแนะแนวทางหรือข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อการแก้ไขปัญหาหรือการพัฒนาในด้านที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายหรือการปฏิบัติจริง

เพิ่มเติม:

หลายครั้งที่ขั้นตอนเหล่านี้ไม่ได้เป็นเส้นตรงเสมอไป อาจมีการวนกลับไปทบทวนหรือปรับแก้บางขั้นตอนเมื่อพบข้อมูลใหม่ ๆ หรือเมื่อสถานการณ์เปลี่ยนแปลง การวิจัยเป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยความยืดหยุ่นและการปรับตัวตลอดเวลา เหมือนกับการเดินทางที่เราอาจต้องเปลี่ยนเส้นทางเมื่อเจออุปสรรค

บางทีการวิจัยก็เหมือนการ "แกะรอย" อะไรบางอย่างที่เราไม่รู้มาก่อน มันไม่ใช่แค่การหาคำตอบสำเร็จรูป แต่เป็นการเดินทางเพื่อทำความเข้าใจโลกและตัวเราเองให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นต่างหาก

การแบ่งประเภทของการวิจัยแบ่งได้อย่างไรบ้าง?

จำได้ตอนเรียนป.โท ปี 66 อาจารย์อธิบายการแบ่งประเภทการวิจัย ตอนนั้นงงมาก หัวข้อมันเยอะ แต่พอจับประเด็นได้ก็โอเคขึ้นเยอะเลย

หลักๆที่จำได้คือแบ่งตามวัตถุประสงค์ อย่างเช่น

• การวิจัยเชิงสำรวจ (Exploratory Research): แบบนี้คือหาข้อมูลเบื้องต้น เหมือนเราลองสำรวจพื้นที่ก่อนจะสร้างบ้านอะ หาข้อมูลคร่าวๆก่อนลงมือจริง ตอนนั้นอาจารย์ยกตัวอย่างการสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับสินค้าใหม่ จำได้ว่าตัวอย่างมันน่าสนใจ คือเค้าไปทำแบบสอบถามที่ห้างสรรพสินค้าแถวสยามพารากอน ช่วงบ่ายๆวันเสาร์ คนเยอะมากกก แอบเห็นเค้าเครียดๆด้วย เพราะคนไม่ค่อยยอมตอบ

• การวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive Research): อันนี้จะอธิบายลักษณะ จำได้คร่าวๆ อาจารย์บอกว่า เหมือนเราเขียนเรียงความ แต่เน้นข้อมูลเชิงลึกและมีหลักฐาน ตอนนั้นอาจารย์ยกตัวอย่างการวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้โซเชียลมีเดียของวัยรุ่น เค้าใช้ข้อมูลจากการเก็บข้อมูลออนไลน์ แล้วก็วิเคราะห์ แต่ไม่ได้ทดลองอะไร แค่บอกว่าเป็นยังไง

• การวิจัยเชิงทดลอง (Experimental Research): อันนี้คือการทดลอง มีการตั้งสมมติฐาน แล้วก็ทดสอบ เพื่อหาความสัมพันธ์ เหมือนทดลองวิทยาศาสตร์เลย อาจารย์ยกตัวอย่างการวิจัยเรื่องประสิทธิภาพของยาตัวใหม่ จำได้ว่ามีการแบ่งกลุ่ม แล้วก็วัดผล ซับซ้อนกว่าอีกสองแบบเยอะ งานวิจัยพวกนี้ ใช้เวลาและทรัพยากรเยอะมาก เหนื่อยแน่ๆ

จริงๆมีแบบอื่นๆอีกนะ แต่จำไม่ค่อยได้ละเอียดแล้ว พวกการวิจัยเชิงเปรียบเทียบ หรือ การวิจัยเชิงประเมินผล แต่หลักๆก็ประมาณนี้แหละ ขึ้นอยู่กับคำถามวิจัยและทรัพยากร เลือกให้เหมาะสมกับงานด้วย ไม่งั้นงานวิจัยจะออกมาไม่ดี งานวิจัยแต่ละแบบ วิธีการเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลก็ต่างกันไป สำคัญมาก ต้องเลือกให้ถูกต้องด้วย