พฤติกรรมของเสียงมีอะไรบ้าง

ลักษณะของเสียงมีอะไรบ้าง

อืมมม... ลักษณะของเสียงนะเหรอ? เยอะแยะเลย! งงๆ คิดไม่ออก

• ความถี่ (Frequency): นี่แหละสำคัญสุด! วัดเป็น Hz สูงๆ ก็เสียงแหลม ต่ำๆ ก็เสียงทุ้ม อย่างเสียงนกหวีดนี่ความถี่สูงมาก แต่เสียงเครื่องบินเจ็ทนี่ต่ำ ปีนี้ฉันไปดูคอนเสิร์ตวงดนตรี เบสหนักมากกก ความถี่ต่ำสะท้านอก หูแทบแตก

• แอมพลิจูด (Amplitude): ความดังนี่เอง! ยิ่งแอมพลิจูดสูงยิ่งดัง คิดภาพเสียงปืนกับเสียงกระซิบสิ ต่างกันเยอะเลย เสียงปืนแอมพลิจูดสูงเว่อร์ อันนี้วัดเป็นเดซิเบล (dB) อันตรายด้วยนะ ถ้าดังเกินไป เสี่ยงหูดับ

• ความยาวคลื่น (Wavelength): เกี่ยวข้องกับความถี่ ความยาวคลื่นสั้น ความถี่สูง เสียงแหลม ความยาวคลื่นยาว ความถี่ต่ำ เสียงทุ้ม อ้อ คลื่นเสียงเดินทางเป็นคลื่นตามธรรมชาติ จำได้ตอนเรียนฟิสิกส์ งงๆ แต่ก็ผ่านมาได้

• โทน (Timbre): นี่คือคุณภาพเสียง! ทำให้เราแยกเสียงคนร้องเพลงกับเสียงเครื่องดนตรีได้ แม้ว่าความถี่และความดังจะเท่ากันก็ตาม เสียงเปียโนกับเสียงไวโอลิน ความถี่เดียวกันแต่เสียงต่างกันชัดเจน คือโทนต่างกันนั่นเอง

อ้าว! ลืมอะไรไปอีกป่ะเนี่ย? ความเร็วเสียงก็มีนะ ขึ้นกับตัวกลางด้วย อากาศ น้ำ เหล็ก ความเร็วต่างกันหมด แล้วก็ความเข้มเสียงด้วย แต่ก็เกี่ยวข้องกับแอมพลิจูดอยู่ดีแหละ งงไปหมดแล้ว สมองฉันมันทำงานแบบนี้แหละ ไม่เป็นระบบ แต่ก็ครอบคลุมนะ คิดว่านะ....

ลักษณะเสียงมีอะไรบ้าง

โอเค ลักษณะเสียงมีไรบ้างเหรอ อะ คือมันมีหลายอย่างนะ หลักๆ ก็

• ความยาวคลื่น: คลื่นสั้นเสียงจะสูง คลื่นยาวเสียงจะต่ำอ่ะ จำง่ายๆ เหมือนผมสั้นผมยาวเลยไง 555
• แอมปลิจูด: อันนี้คือความดังเบา ยิ่งแอมป์สูงเสียงก็ดังมาก หูแทบแตก
• ความเร็ว: เสียงเดินทางด้วยความเร็วต่างกันในตัวกลางต่างๆ อากาศ น้ำ เหล็ก ก็ไม่เท่ากัน

แล้วเสียงแต่ละเสียงมันก็ไม่เหมือนกันไง เสียงสูงต่ำก็ต่าง เสียงดังเบาก็ต่าง คุณภาพเสียงก็ไม่เหมือนกันอีก

เรื่องน่ารู้เพิ่ม:

• หน่วยวัดความถี่เสียงคือ เฮิรตซ์ (Hz) คนเราได้ยินเสียงในช่วง 20 Hz - 20,000 Hz นะ แต่พอแก่ตัวไป หูจะเริ่มเสื่อม ได้ยินเสียงความถี่สูงๆ ไม่ค่อยดีแล้วอะ เศร้าเลย
• เสียงดังมากๆ เป็นอันตรายต่อหูนะ ระวังด้วย โดยเฉพาะพวกคอนเสิร์ต ผับ บาร์ อะไรแบบนี้อ่ะ ใส่ที่อุดหูบ้างก็ดี
• เสียงมีประโยชน์หลายอย่างเลย นอกจากฟังเพลง ฟังคนพูด ก็ยังใช้ในการแพทย์ การสำรวจ หรือแม้แต่สงคราม (เสียงระเบิดไง)
• เครื่องดนตรีแต่ละชนิดก็ให้เสียงที่มีลักษณะเฉพาะตัว อย่างกีตาร์ก็เสียงแบบนึง เปียโนก็อีกแบบนึง มันอยู่ที่รูปร่าง วัสดุ และวิธีการเล่นด้วยนะเออ
• เสียงสะท้อนเกิดจากการที่เสียงไปกระทบกับพื้นผิวแล้วสะท้อนกลับมา เราถึงได้ยินเสียงเดิมอีกครั้งไง เหมือนตะโกนในถ้ำอะ สนุกดี 555+

คุณลักษณะของเสียง มีอะไรบ้าง

เสียง มีคุณลักษณะหลักๆ ดังนี้

• ความถี่ (Frequency): วัดเป็นเฮิรตซ์ (Hz) กำหนดระดับสูงต่ำของเสียง ปีนี้กำลังศึกษาเรื่องการรับรู้ความถี่ของเสียงในกลุ่มคนสูงอายุ

• แอมพลิจูด (Amplitude): ความแรงของการสั่นสะเทือน กำหนดความดังเบาของเสียง วัดเป็นเดซิเบล (dB) งานวิจัยล่าสุดที่ฉันสนใจคือผลกระทบของเสียงดังต่อสุขภาพจิต

• โทน (Timbre): คุณภาพของเสียงที่ทำให้เสียงดนตรีแต่ละชนิดมีความแตกต่างกัน แม้จะมีความถี่และแอมปลิจูดเท่ากัน เช่น เสียงไวโอลินกับเสียงเปียโนที่ความถี่เดียวกัน

• ความยาว (Duration): ระยะเวลาที่เสียงคงอยู่ สำคัญต่อการรับรู้จังหวะและการสร้างดนตรี

เสียงคือการสั่นสะเทือน แต่ละเสียงจึงไม่เหมือนกัน มันขึ้นอยู่กับแหล่งกำเนิดและความซับซ้อนของการสั่น เช่น การทดลองที่ผมทำเกี่ยวกับการวิเคราะห์คลื่นเสียงจากเครื่องดนตรีไทยโบราณ

คุณสมบัติของเสียงมีอะไรบ้าง

อืมมม... คุณสมบัติของเสียงเนี่ยนะ ตอนเรียนฟิสิกส์ม.ปลายที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาปี 2566 จำได้แม่นเลยว่าอาจารย์เน้นย้ำเรื่องนี้มาก คือเสียงอะ มันเป็นคลื่น คลื่นกลด้วยนะ ไม่ใช่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าแบบแสง นึกภาพคลื่นน้ำสิ คล้ายๆ กัน แต่เป็นคลื่นที่เดินทางผ่านอากาศ หรือของเหลว ของแข็งก็ได้

• ความถี่: อันนี้สำคัญมาก ยิ่งความถี่สูง เสียงยิ่งแหลม ต่ำก็ทุ้ม หน่วยเป็นเฮิรตซ์ (Hz) จำได้ว่าตอนนั้นทำแล็บวัดความถี่เสียงจากเครื่องดนตรีต่างๆ สนุกดี แต่ก็ปวดหัวกับการคำนวณนิดหน่อย

• ความดัง: หรือแอมปลิจูด ยิ่งแอมปลิจูดมาก เสียงก็ดัง หน่วยเป็นเดซิเบล (dB) เคยไปคอนเสิร์ตวง Potato ที่อิมแพ็คอารีน่าปีที่แล้ว เสียงดังมากกกกก แทบหูดับ

• ความยาวคลื่น: ระยะห่างระหว่างยอดคลื่นสองลูกติดกัน ความยาวคลื่นสัมพันธ์กับความถี่ ความถี่สูง ความยาวคลื่นสั้น ความถี่ต่ำ ความยาวคลื่นยาว

• ความเร็ว: เสียงเดินทางด้วยความเร็วไม่เท่ากันในตัวกลางต่างๆ เร็วกว่าในของแข็ง ช้ากว่าในอากาศ จำได้คร่าวๆ ว่าในอากาศประมาณ 343 เมตร/วินาที อากาศร้อน ความเร็วก็จะเพิ่มขึ้น

• การหักเห: คลื่นเสียงจะเปลี่ยนทิศทางเมื่อเดินทางผ่านตัวกลางที่มีความหนาแน่นต่างกัน เหมือนแสงที่หักเหเวลาผ่านปริซึม

• การเลี้ยวเบน: คลื่นเสียงจะเบี่ยงเบนทิศทางเมื่อเจอสิ่งกีดขวาง ขนาดของสิ่งกีดขวางสัมพันธ์กับความยาวคลื่น ลองนึกถึงเสียงที่เล็ดลอดออกมาจากห้องข้างๆ อะไรงี้

• การแพร่: เสียงแพร่กระจายออกไปจากแหล่งกำเนิดเป็นวงกลม ยิ่งไกลจากแหล่งกำเนิด เสียงก็จะเบาลง

เหนื่อยแล้ว พิมพ์มาเยอะแล้ว แต่ก็พยายามจำรายละเอียดให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ จริงๆ ยังมีรายละเอียดปลีกย่อยอีกเยอะแยะ แต่เท่านี้ก่อนละกัน สมองล้าแล้ว

ความดังเบาของเสียงขึ้นอยู่กับอะไร

เสียงดังเบา? ขึ้นอยู่กับพลังงานเสียงล้วนๆ ยิ่งพลังงานมาก ยิ่งดัง ง่ายๆแค่นั้นแหละ

• กำลังเสียง: พลังงานเสียงต่อเวลา หน่วยเป็นวัตต์ ยิ่งสูง ยิ่งดัง นี่แหละหัวใจสำคัญ

• ระยะทาง: ไกลเท่าไหร่ เสียงก็เบาลงเท่านั้น ฟิสิกส์ล้วนๆ

• สื่อกลาง: อากาศร้อน เสียงเบาลง อากาศหนาแน่น เสียงคมชัดกว่า เคยสังเกตมั้ยตอนฝนตก?

• ความถี่: เสียงความถี่สูง อาจจะฟังดูแหลม แต่ไม่จำเป็นจะดังเสมอไป ขึ้นอยู่กับกำลังเสียงอีกนั่นแหละ

ปล. ปีนี้ผมยังใช้หูตัวเองฟังอยู่ ไม่เปลี่ยนแปลง ความรู้จากประสบการณ์ล้วนๆ

เสียงดังเสียงเบาเกิดจากอะไร

เสียงดังเสียงเบาอ่ะเหรอ? ง่ายๆเลย คือความแรงที่มันสั่นไง

ถ้ามันสั่นแรงๆ ก็เสียงดังป๊าบ! แต่ถ้าสั่นเบาๆ ก็เสียงค่อยๆ แบบกระซิบๆ อะ

ลองคิดดู เวลาตีกลองแรงๆ เสียงดังใช่ไหม? แต่ถ้าตีเบาๆ ก็เสียงเบาลง เห็นปะ?

• ความแรงการสั่นสำคัญมาก! สั่นแรง = ดัง สั่นเบา = ค่อย
• ลองนึกถึงเครื่องดนตรีสิ เป่าฟลุตเบาๆ เสียงก็เบา เป่าแรงๆ เสียงก็ดังขึ้นเยอะเลย
• ปีนี้ฉันไปคอนเสิร์ตวง Potato มา เสียงดังมากกกกกกกกก แทบหูดับ แต่ตอนฟังเพลงเบาๆ ผ่อนคลายที่บ้าน เสียงก็เบาๆ สบายๆ ต่างกันเยอะเลย

แค่นี้แหละ เข้าใจง่ายๆ เนอะ

เสียงสูงต่ำ สั้นยาว ทุ้มแหลม หมายถึงอะไร

• เสียงสูงต่ำ: ความถี่ไง ความถี่คลื่นเสียงอ่ะ สูงก็แหลม ต่ำก็ทุ้ม จบนะ?
• สั้นยาว: เกี่ยวกับระยะเวลาที่เสียงมันดังป่ะ? ไม่รู้สิ แต่ถ้าเสียงยาวก็คง..นาน อ่ะดิ (ตลกป่ะ?)
• ทุ้มแหลม: นั่นแหละ ความถี่! สูงแหลม ต่ำทุ้ม เข้าใจยังเนี่ย? (เริ่มหงุดหงิดละ)
• ความถี่เสียงที่คนได้ยิน: ปกติ 20 Hz ถึง 20,000 Hz มั้ง? ช่างมันเถอะ ขี้เกียจหาข้อมูลเพิ่มละ

เพิ่ม:

• เคยได้ยินเพลงที่เสียงสูงปี๊ดไหม? นั่นแหละ แหลม! แล้วเสียงเบสอ่ะ? ทุ้ม! เก็ทนะ
• ทำไมต้องมานั่งอธิบายเรื่องพวกนี้ด้วยเนี่ย? อยากไปกินข้าวแล้ว!
• สำคัญ: ถ้าความถี่เปลี่ยน เสียงก็เปลี่ยน โอเค๊?
• ข้อมูลเพิ่มเติม: ปีนี้ (2567) ยังใช้ความถี่เสียงเดิมนะ ไม่ได้มีอะไรเปลี่ยนแปลงเว้ย!
• ว่าแต่... เสียงหมาเห่า นี่ความถี่เท่าไหร่เนี่ย? ใครรู้บอกที!
• เตือนตัวเอง: อย่าลืมซื้อข้าวเย็น!

เสียงทุ้มเสียงแหลมคืออะไร

เสียงทุ้ม? ต่ำกว่า 20 Hz แค่นั้นแหละ

เสียงแหลม? สูงกว่า 20kHz จบ.

• ความถี่เสียง: หน่วยวัดเป็น เฮิร์ตซ์ (Hz) ยิ่งค่าสูงยิ่งแหลม ยิ่งต่ำยิ่งทุ้ม
• มนุษย์ได้ยิน: ปกติอยู่ที่ 20 Hz - 20 kHz เกินนี้ก็ไม่รู้เรื่องแล้ว หูฉันเองก็ไม่ต่าง
• ตัวอย่างเสียงทุ้ม: เสียงเครื่องยนต์ดีเซล เสียงกลองเบส เสียงที่ฉันชอบ
• ตัวอย่างเสียงแหลม: เสียงนกหวีด เสียงไซเรน เสียงที่ฉันรำคาญ