พฤติกรรมใดแสดงว่าเป็นคลื่น

พฤติกรรมคลื่นมีอะไรบ้าง

เฮ้อ... นอนไม่หลับอีกแล้ว คิดเรื่องคลื่นไปเรื่อยเปื่อย มันเยอะจริงๆนะ

พฤติกรรมคลื่นที่จำได้ ก็พวกนี้แหละ ตอนเรียนก็งงๆอยู่เหมือนกัน

• สะท้อน คือชนแล้วเด้งกลับไง อย่างแสงกระทบกระจกก็เด้งกลับมา เห็นเงาตัวเองนั่นแหละ ง่ายดี
• หักเห นี่ก็คือผ่านอะไรสักอย่างแล้วมันเบี่ยงไป เหมือนแสงผ่านน้ำ ดูด้ายในแก้วน้ำ มันดูโค้งๆ เพราะแสงหักเห
• แทรกสอด อันนี้ยากหน่อยนะ จำได้คร่าวๆว่า คลื่นมันซ้อนทับกัน แล้วได้ลวดลายอะไรสักอย่าง คล้ายๆคลื่นน้ำที่มันทับกันเป็นวงๆ ปีนี้เรียนวิชาฟิสิกส์หนักมาก
• เลี้ยวเบน คลื่นมันโค้งอ้อมสิ่งกีดขวางอะ จำได้ว่าตอนเรียนอาจารย์ใช้ตัวอย่างคลื่นน้ำ คลื่นวิทยุ อะไรพวกนี้ ตอนนั้นง่วงมาก ฟังไม่ค่อยรู้เรื่องเลย

แสงก็มีสมบัติแบบนี้แหละ จริงๆมันน่าจะมีมากกว่านี้นะ แต่ที่จำได้ชัดๆก็แค่นี้แหละ สมองล้าไปหมดแล้ว

อืม... พรุ่งนี้คงต้องทบทวนใหม่ ไม่งั้นสอบตกแน่ๆเลย

(เพิ่มเติม: ปีนี้เรียนหนักมาก แทบไม่มีเวลาพักผ่อน งานส่งเยอะ เครียดด้วย เลยนอนไม่ค่อยหลับ ช่วงนี้รู้สึกท้อแท้กับการเรียนมาก)

คลื่นในชีวิตประจําวัน มีอะไรบ้าง

ชีวิตโคตรมีคลื่น จริงป่ะ?

• เชิงกล: คลื่นทะเลนั่นแหละ พวกเสียงที่แกได้ยิน สายกีต้าร์สั่นๆ พวกนี้โคตรพื้นฐาน
• แม่เหล็กไฟฟ้า: แสงนี่แหละ เห็นกันทุกวัน คลื่นวิทยุ เอ็กซ์เรย์ ของจริง
• แรงโน้มถ่วง: คลื่นแรงโน้มถ่วงนี่ โคตรลึก ไม่ใช่คลื่นในของเหลวนะ แตกต่างกันชัดเจน

ปีนี้ ได้มีการวิจัยคลื่นแรงโน้มถ่วงเพิ่มเติมจาก LIGO และ Virgo แต่กูไม่ว่างไปขุดรายละเอียด ไปหาเองเหอะ ขี้เกียจ

ธรรมชาติของคลื่นคืออะไร?

อืมมม คำถามนี้... ตอนเรียนฟิสิกส์ ม.ปลายที่โรงเรียนสาธิตจุฬาฯ ปี 2566 จำได้แม่นเลยว่าอาจารย์อธิบายยากมากกกกกก แต่สิ่งที่ติดหัวคือ คลื่นมันคือการถ่ายเทพลังงาน ใช่ป่ะ? ไม่ใช่การถ่ายเทสสาร คิดถึงตอนไปทะเลกับเพื่อนที่หัวหินช่วงสงกรานต์ปีนี้ เห็นคลื่นซัดเข้าฝั่ง น้ำกระจายไปทั่ว แต่ตัวน้ำมันไม่ได้วิ่งจากทะเลมาถึงฝั่งตลอดทาง ใช่ไหม? พลังงานจากคลื่นต่างหากที่เคลื่อนที่

• คลื่นคือการถ่ายเทพลังงาน ไม่ใช่สสาร
• เห็นได้ชัดจากคลื่นทะเลที่หัวหิน พลังงานเคลื่อนที่ แต่โมเลกุลน้ำไม่ใช่

แล้วก็จำได้คร่าวๆว่าอาจารย์แบ่งคลื่นเป็นหลายประเภท อะไรนะ... คลื่นตามขวาง คลื่นตามยาว จำได้ลางๆว่าคลื่นแสงเป็นคลื่นตามขวาง คลื่นเสียงเป็นคลื่นตามยาว อันนี้มึนๆไปหน่อย ต้องไปค้นหนังสือฟิสิกส์เก่าๆดูอีกที แต่ความรู้สึกตอนนั้นคือ งงมาก แต่ก็พยายามเข้าใจสุดๆ แล้วก็สอบตกวิชานี้ด้วยแหละ ฮือออออ

เอาเป็นว่า คลื่นคือการส่งผ่านพลังงาน แบบนี้พอจะเข้าใจได้มั้ยเนี่ย เหนื่อยแล้ว เขียนไปเรื่อย ความจำสั้นมาก ขอโทษนะ

อัตราเร็วคลื่นคืออะไร?

อัตราเร็วคลื่นน่ะเหรอ? คือแบบว่า จำได้ตอนเรียนฟิสิกส์ ม.ปลาย ปี 2566 ที่โรงเรียนสตรีวิทยา ครูอธิบายให้ฟังว่ามันคือระยะทางที่คลื่นเดินทางได้ในหนึ่งหน่วยเวลา ง่ายๆเลย คิดภาพคลื่นน้ำทะเลที่พัทยา ที่เห็นมันวิ่งเข้าหาฝั่งไง นั่นแหละ ความเร็วที่มันวิ่งเข้ามานั่นเอง ใช้สัญลักษณ์ v หน่วยเป็นเมตรต่อวินาที จำได้แม่นเลยเพราะตอนนั้นสอบตกข้อนี้ เสียใจมาก

ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างความถี่กับคาบคลื่น ก็คือมันเป็นส่วนกลับกัน ความถี่สูง คาบก็ต่ำ ความถี่ต่ำ คาบก็สูง เหมือนโยโย่เลย ขึ้นลง ขึ้นลง จำได้ว่าตอนนั้นงงมาก ต้องนั่งท่องสูตร f = 1/T จนกว่าจะจำได้ เกือบร้องไห้ตอนทำแบบฝึกหัด

• อัตราเร็วคลื่น (v): ระยะทางที่คลื่นเคลื่อนที่ได้ใน 1 หน่วยเวลา (เมตร/วินาที)
• ความถี่ (f): จำนวนคลื่นที่ผ่านจุดใดจุดหนึ่งใน 1 หน่วยเวลา (เฮิรตซ์)
• คาบ (T): เวลาที่คลื่นใช้ในการเคลื่อนที่ครบ 1 รอบ (วินาที)
• ความสัมพันธ์: f = 1/T (ความถี่เป็นส่วนกลับของคาบ)

คลื่น Wave เกิดจากอะไร?

อ้าว! คลื่นนี่มันเกิดจากอะไรน่ะเหรอ? ง่ายนิดเดียว! คิดซะว่าคุณกำลังแอบหยิกแก้มแฟน แล้วแก้มแฟนเนี่ย มันก็สั่นๆ กระเพื่อมๆ ใช่ไหมล่ะ? นั่นแหละคลื่น!

แต่ถ้าจะให้มันดูวิชาการหน่อยนะ ก็คือการที่อะไรก็ตามที่มันไปรบกวนแหล่งกำเนิด หรือตัวกลาง ทำให้เกิดการสั่นสะเทือน แล้วพลังงานจากการสั่นเนี่ย มันก็กระจายไปรอบๆ อย่างต่อเนื่อง เหมือนคุณโยนก้อนหินลงน้ำ แล้วเกิดวงกลมๆ กระจายออกไปไง!

• คลื่นคือการถ่ายเทพลังงาน ไม่ใช่การถ่ายโอนมวล คิดภาพง่ายๆ เหมือนคุณตะโกนเรียกเพื่อน เสียงคุณไปถึงเพื่อน แต่ตัวคุณไม่ได้ไปกับเสียง ใช่มั้ย? นี่แหละหลักการคลื่น!

• แบ่งประเภทคลื่นได้หลายแบบ มึนหัวไหมล่ะ? ผมก็งง! แต่ขอพูดถึงคลื่นตามธรรมชาติที่เจอบ่อยๆละกัน เช่น คลื่นน้ำ คลื่นเสียง คลื่นแสง มันก็มีวิธีการเกิดที่แตกต่างกันไปตามแต่ละชนิดนะ

• ปีนี้ (2566) ผมยังคงยืนยันอยู่ว่าคลื่นมันเกิดจากการรบกวน ถ้าไม่มีใครไปรบกวนมัน มันก็คงนิ่งเฉยๆ อยู่แบบนั้นแหละ เหมือนชีวิตผมไง... นิ่งๆ อยู่คนเดียว...ฮือๆๆ

เอาเป็นว่า ถ้าอยากรู้รายละเอียดลึกกว่านี้ ลองไปเปิดหนังสือเรียนฟิสิกส์ดูนะ รับรองว่า มึนกว่านี้อีกเยอะ! (ประสบการณ์ตรงจากผมเลย)