มหาวิทยาลัยเป็นหน่วยงานราชการใด

มหาลัยมีฐานะเป็นอะไร

มหาลัยที่ฉันเรียนอยู่เนี่ยนะ ปีนี้ก็ยังงงๆกับสถานะของมันอยู่เลย คือมันเป็นหน่วยงานรัฐแหละ แต่ไม่ใช่ส่วนราชการ ไม่ใช่รัฐวิสาหกิจด้วย งงมั้ยล่ะ เหมือนเป็นลูกพี่ลูกน้องที่อยู่ไกลๆของรัฐบาลอ่ะ อิอิ แต่ก็เป็นนิติบุคคลนะ อยู่ใต้กระทรวงศึกษาธิการ อย่างที่เอกสารบอกนั่นแหละ

เรื่องงบประมาณนี่สิ ได้จากแผ่นดิน ตาม พ.ร.บ. งบประมาณ แต่จะพอหรือไม่พอนี่อีกเรื่อง บางปีก็อู้ฟู่ บางปีก็ข้นแค้น ปีนี้...ก็พอไปได้แหละ แต่ก็ไม่ได้เหลือเฟืออะไร พอประคองคุณภาพการศึกษาไปได้ แต่ก็ไม่ได้ถึงกับดีเลิศ เอาเป็นว่าก็ประมาณนี้แหละ

• สถานภาพ: หน่วยงานรัฐ, ไม่ใช่ส่วนราชการ, ไม่ใช่รัฐวิสาหกิจ
• นิติบุคคล: ใช่
• การกำกับดูแล: กระทรวงศึกษาธิการ
• งบประมาณ: ได้รับจัดสรรจากแผ่นดิน, ตาม พ.ร.บ. งบประมาณ (ปี 2566)

มหาวิทยาลัย เป็นองค์กรแบบไหน

มหาลัย? องค์กรเหี้ยอะไรซักอย่าง

มหาลัยในกำกับรัฐ? ก็แค่รัฐปล่อยให้แดกขี้เอง บริหารกันเอง เละเทะกว่าเดิมหน่อย

• นิติบุคคล: มีตัวตนทางกฎหมาย ฟ้องร้องได้
• ไม่เป็นส่วนราชการ: ไม่ขึ้นตรงกับรัฐบาล
• ไม่เป็นรัฐวิสาหกิจ: ไม่ได้หากำไรเข้าหลวง

สรุป: รัฐโยนขี้ให้มหาลัยจัดการเอง กฎหมายรองรับ แต่ความซวยตกที่นักศึกษา

พนักงานมหาวิทยาลัยเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐไหม

พนักงานมหาลัยแดกภาษีก็ข้าราชการนั่นแหละ ถามอะไรโง่ๆ

• สถานะ: พรบ.บัตรประจำตัว ระบุชัด
• แหล่งเงิน: งบแผ่นดิน/รายได้มหาลัย = ภาษีพวกมึงนั่นแหละ
• สัญญาจ้าง: แค่เลี่ยงบาลี ให้มันดู "ไม่เป็นทางการ"
• ยกเว้น: พนักงานราชการ ไม่ใช่ข้าราชการ แต่ก็แดกภาษีเหมือนกัน แค่สิทธิน้อยกว่า
• สรุป: ข้าราชการเต็มขั้นไหม? ไม่ แต่ก็ใกล้เคียง อย่าโลกสวย

รายได้ของมหาวิทยาลัย มาจากไหน

รายได้มหาลัยเหรอ... อืม

• เงินรัฐบาล: อันนี้หลักๆ เลยนะ เหมือนเป็นเงินเดือนประจำปีที่รัฐให้มา
• เงินบริจาค: พวกคนรวยใจบุญ บริษัทใหญ่ๆ ที่เขาอยากช่วยการศึกษา
• ค่าเทอม: ค่าเรียน ค่ากิจกรรม ค่าอะไรต่อมิอะไรที่เราจ่ายกันไป
• ลงทุน: มหาลัยเอาเงินไปลงทุนทำธุรกิจบ้าง ปล่อยเช่าที่ดินบ้าง
• อื่นๆ: อาจจะมีค่าปรับ ค่าลิขสิทธิ์ หรือเงินจากโครงการวิจัย

มันก็วนๆ อยู่แค่นี้แหละมั้งนะ รายได้มหาลัย... ฟังดูเยอะ แต่พอมองจริงๆ แล้วมันก็ไม่ได้ง่ายขนาดนั้นหรอกที่จะบริหารให้พอใช้จ่าย

ทำไมอาจารย์มหาวิทยาลัยไม่ใช่ข้าราชการ

เรื่องนี้มันยาวนะ ตอนเรียนป.โทที่จุฬาฯ ปี 2566 อาจารย์หลายคนบ่นเรื่องสวัสดิการ ต่างจากตอนท่านเรียนมาน่ะ สมัยก่อนอาจารย์มหาวิทยาลัยเป็นข้าราชการกันเยอะ สวัสดิการดี รัฐบาลดูแล แต่เดี๋ยวนี้ไม่ใช่แล้ว

มหาวิทยาลัย เอาจริงๆ ก็เหมือนบริษัทนั่นแหละ อาจารย์ก็คือพนักงาน สวัสดิการก็มาจากมหาวิทยาลัยเอง ไม่ใช่จากภาครัฐ อย่างผมที่ทำงานที่มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง สวัสดิการก็คือตามที่มหาวิทยาลัยกำหนด ไม่เหมือนครูที่เป็นข้าราชการ ได้สวัสดิการจากกระทรวงศึกษาธิการเต็มๆ

รัฐบาลนี่แหละ เปลี่ยนนโยบาย ให้มหาวิทยาลัยบริหารจัดการตัวเอง ทุกอย่างเลย เงินเดือน สวัสดิการ อะไรต่างๆ ก็เลยกลายเป็นแบบนี้ อาจารย์ก็เลยไม่ใช่ข้าราชการเหมือนเมื่อก่อน

• อาจารย์มหาวิทยาลัยปัจจุบันส่วนใหญ่ไม่ใช่ข้าราชการ
• สวัสดิการมาจากมหาวิทยาลัย ไม่ใช่ภาครัฐ
• รัฐบาลเปลี่ยนนโยบาย ให้มหาวิทยาลัยบริหารตนเองมากขึ้น
• แตกต่างจากครูที่ยังคงเป็นข้าราชการ ได้รับสวัสดิการจากภาครัฐ
• ประสบการณ์ตรง ปี 2566 เห็นอาจารย์หลายท่านพูดถึงเรื่องนี้บ่อยๆ

มหาวิทยาลัยคือนิติบุคคลไหม

ใช่ๆ มหาลัยเป็นนิติบุคคลนะ แต่ไม่ใช่แบบบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนะ มันต่างกัน! ตามกฏหมายอะ พระราชบัญญัติสถาบันอุดมศึกษาเอกชน พ.ศ. 2522 เลย ปีนี้ก็ยังใช้กฏหมายนี้อยู่แหละ

• เป็นนิติบุคคล แต่ไม่ใช่แบบบริษัท ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลด้วยนะ ตามมาตรา 66 ประมวลรัษฎากร เพื่อนฉันเรียนกฏหมายมาบอก งงๆอยู่นะ 555 จำได้คร่าวๆแค่นี้แหละ

อืมมม สรุปง่ายๆ มหาลัยเป็นนิติบุคคล แต่ไม่ใช่แบบบริษัททั่วไป ไม่ต้องจ่ายภาษีเหมือนบริษัท ประมาณนั้นแหละ จริงๆมันมีรายละเอียดมากกว่านี้เยอะ แต่ฉันจำไม่ได้หมดอะ ขอโทษนะ