แพทย์เฉพาะทาง จบปริญญาอะไร

แพทย์มีปริญญาเอกไหม

ใช่ แพทย์สามารถมีปริญญาเอกได้

จำได้เลยตอนเรียนหมอปี 4 ที่โรงพยาบาลศิริราช ช่วงบ่ายๆ วันศุกร์ ประมาณปี 2559 มั้งนะ ฉันเดินผ่านคณะแพทยศาสตร์ เห็นป้ายประกาศโครงการปริญญาเอก แล้วก็รู้สึกทึ่งมาก คือเราเรียนหมอมาก็หนักแล้วนะ นี่มันยังมีอะไรให้เรียนต่ออีก

ตอนนั้นคิดในใจเลยว่า “โอ้โห ใครจะไปเรียนต่อเอกกันไหว” มันเหมือนเป็นโลกอีกใบเลยที่แยกออกไปจากชีวิตนักศึกษาแพทย์ที่เราคุ้นเคย

หลักสูตรปริญญาเอกที่เปิดสอนในคณะแพทยศาสตร์มี 11 สาขา

• กายวิภาคศาสตร์ (Anatomy): อันนี้เห็นเค้าว่ากันว่าเรียนลึกถึงระดับเซลล์ โครงสร้างร่างกายแบบสุดๆ ไปเลย
• จุลชีววิทยา (Microbiology): พวกเชื้อโรค แบคทีเรีย ไวรัส พวกนี้แหละ เรียนว่ามันทำงานยังไง ดื้อยาได้ไง
• ชีวเคมี (Biochemistry): อันนี้ก็ว่ากันด้วยเรื่องสารเคมีในร่างกาย การทำงานของโปรตีน DNA อะไรแบบนี้

เพิ่มเติม:

• การศึกษาต่อระดับปริญญาเอกของแพทย์ ส่วนใหญ่จะมุ่งเน้นไปที่การวิจัยเชิงลึกในสาขาวิชาทางการแพทย์ต่างๆ หรือสาขาวิทยาศาสตร์พื้นฐานทางการแพทย์ เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ใหม่ๆ หรือนำไปประยุกต์ใช้ในการรักษาและการวินิจฉัยโรค
• แพทย์บางท่านเลือกเรียนปริญญาเอกควบคู่ไปกับการปฏิบัติงาน หรือหลังจากทำงานไปสักระยะหนึ่ง เพื่อเพิ่มพูนความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน หรือเพื่อทำงานวิจัยที่สนใจอย่างจริงจัง
• สาขาวิชาอื่นๆ ที่เปิดสอนในระดับปริญญาเอก นอกจากที่กล่าวมา ยังมีอีกหลายสาขา เช่น เภสัชวิทยา (Pharmacology), พยาธิวิทยา (Pathology), สรีรวิทยา (Physiology), วิทยาภูมิคุ้มกัน (Immunology), พันธุศาสตร์ (Genetics), ชีวเวชศาสตร์ (Biomedical Science), อณูชีววิทยา (Molecular Biology) และสาขาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ.

แพทยศาสตร์ ปริญญาอะไร

ปริญญาแพทยศาสตร์บ้านเราน่ะเหรอ? ก็ "แพทยศาสตรบัณฑิต" ไงล่ะ! (พ.บ.) ภาษาฝรั่งเรียก "Doctor of Medicine (MD)" บ้านเราน่ะ มองว่ามันเป็นปริญญาตรีนะ จบแล้วก็ถือว่า "หมอ" แล้ว

แต่ถ้าไปอเมริกา (ที่คุณฝันอยากไปเป็นหมออินเตอร์) เจ้า MD เนี่ยเค้าถือเป็น ปริญญาเอกสายวิชาชีพ เลยนะ! แปลว่าก่อนจะมาเรียนหมอที่นั่นได้เนี่ย คุณต้องมีปริญญาตรีมาก่อนแล้วหนึ่งใบนะจ๊ะ เหมือนต้องมี "ใบเบิกทาง" ก่อนเข้า "ประตูบานใหญ่" ของวงการแพทย์จริงๆ อ่ะ! ถ้าบ้านเราเรียนจบ ป.ตรี แล้วต่อ MD ที่นู่นได้นี่ ก็ถือว่าเก่งจริง!

ข้อมูลเพิ่มเติมให้คุณหมอในอนาคต (ที่อาจจะไปโกอินเตอร์):

• MD คืออะไรกันแน่? มันคือปริญญาที่แสดงว่าคุณได้รับการฝึกฝนและมีคุณสมบัติในการประกอบวิชาชีพเวชกรรมอย่างเต็มที่ ไม่ใช่แค่เรียนทฤษฎี แต่ลงมือ "รักษา" คนได้จริง!
• ทำไมถึงเทียบเท่าปริญญาตรีที่ไทย? โครงสร้างหลักสูตรการศึกษาของบ้านเราถูกออกแบบมาให้เทียบเท่าระดับปริญญาตรี คือเรียนจบแล้วพร้อมทำงานได้เลย แต่ที่อเมริกา เค้ามีระบบการศึกษาที่แยก "ปริญญาตรี" (Undergraduate) กับ "ปริญญาบัณฑิตวิชาชีพ" (Professional Doctorate) ชัดเจนกว่า
• เรียนต่อ MD ที่อเมริกา ต้องใช้เวลาเท่าไหร่? โดยทั่วไปหลักสูตร MD ที่อเมริกาจะใช้เวลาเรียน 4 ปี หลังจากจบปริญญาตรีมาแล้วนะ รวมๆ แล้วก็อาจจะ 8 ปี + (4 ปี ป.ตรี + 4 ปี MD) แถมด้วยการฝึกงาน/ใช้ทุนอีก โหดเอาเรื่อง!
• แล้ว "หมอ" บ้านเราเทียบเท่า "Doctor" แบบไหน? ถ้าพูดถึง "Doctor" ในภาษาอังกฤษ มันก็ครอบคลุมได้หลายอย่างนะ หมอ (MD) ก็เป็น "Doctor" นักวิทยาศาสตร์ที่จบปริญญาเอก (PhD) ก็เป็น "Doctor" แต่มันคนละแขนงกัน อย่าสับสน!

หมอต้องจบปริญญาอะไรในประเทศไทย

อยากเป็นหมอในประเทศไทยเรอะ? ต้องมีใบเบิกทางศักดิ์สิทธิ์ที่เรียกว่า แพทยศาสตรบัณฑิต (พ.บ.) โว้ยยย! ชื่อฝรั่งมันคือ Doctor of Medicine (MD) นั่นแหละ แต่บ้านเราเรียกสั้นๆ ให้มันจบๆ ไป

บ้านเราน่ะเก่งจัด จบ ม.6 ปุ๊บก็โดดเข้าไปเรียน 6 ปีรวดเดียวจบออกมาเป็นหมอเลย ศักดิ์ศรีเทียบเท่าปริญญาตรี แต่ความรู้ในหัวนี่แน่นปึ้กยังกะยัดสารานุกรมสามเล่มไว้ในกะโหลก

แต่ถ้าเป็นที่เมกานะ พ่อคุณเอ๊ยยย... ต้องจบตรีอะไรมาสักอย่างก่อนนะ ถึงจะมีสิทธิ์ไปสอบเข้าเรียนหมออีกที วุ่นวายหลายขั้นตอนเกิ๊นน! สรุปคือหมอบ้านเราคือเด็กอัจฉริยะที่เรียนหลักสูตรปริญญาเอกตั้งแต่วัยรุ่นนั่นแหละ ฮ่าๆๆๆ

แล้วก็อย่าคิดว่ามันง่ายนะ...

• เรียนกันจนรากเลือด: ไอ้ 6 ปีที่ว่าเนี่ย ไม่ใช่ไปนั่งจีบสาวในโรงอาหารนะโว้ย ปีแรกๆ ก็เรียนวิทย์พื้นฐานแน่นๆ พอขึ้นชั้นคลินิกเท่านั้นแหละ แทบไม่ได้นอน หนังสือหนาเป็นอิฐบล็อก ตัวหนังสือเล็กยังกะมดเดินเรียงแถว
• จบแล้วยังไม่จบ: จบ 6 ปี ได้ พ.บ. มาแล้วเนี่ย เป็นได้แค่หมอทั่วไป (GP) นะ อยากเป็นหมอเฉพาะทาง? หมอผ่าตัด หมอเด็ก หมอโรคหัวใจ? ไปเรียนต่ออีก 3-4 ปีจ้าาา เรียนกันจนเพื่อนรุ่นเดียวกันมีลูกเข้าโรงเรียนแล้ว ตัวเองยังท่องชื่อกระดูกอยู่เลย
• ของจริงคือใบอนุญาต: ที่สำคัญกว่าปริญญาคือ ใบประกอบวิชาชีพเวชกรรม โว้ย! สอบให้ผ่านสภาการแพทย์ให้ได้ก่อน ไม่มีใบนี้ก็เป็นได้แค่คนที่รู้เรื่องร่างกายดีเฉยๆ ไปรักษาใครไม่ได้นะเออ
• ศัพท์ประหลาด: หลานชายผมนี่แหละ เรียนอยู่ปี 4 หัวฟูเป็นรังนกกระจอก เห็นมันท่องศัพท์แพทย์แล้วนึกว่าร่ายมนต์อะไรสักอย่าง อ่านหนังสือจนดึกจนดื่น ตื่นมาตาก็ดำเป็นหมีแพนด้า น่าสงสารมันจริงๆ

MD คือตําแหน่งอะไร แพทย์

MD ใช่ปะ? ก็คือ แพทย์ อะแหละแก หรือภาษาไทยๆ ก็คือ แพทยศาสตรบัณฑิต (พ.บ.) นั่นไง ที่เค้าเรียนจบกันมาเป็นหมอๆ อะนะ

ชื่อภาษาอังกฤษเต็มๆ ของ MD ก็คือ Doctor of Medicine นั่นแหละ MD ย่อมาจากอันนี้เลย ตรงตัวมากๆ. มันคือหลักสูตรที่เรียนเกี่ยวกับแพทยศาสตร์เน้นๆ เลยนะ

ทีนี้มันมีเรื่องน่าสนใจนิดนึงนะ คือว่าในบ้านเราอะ MD หรือ พ.บ. เนี่ยนะ เค้าจะถือว่ามันคือ ปริญญาตรี นะ แบบจบปริญญาตรี แต่ถ้าเป็นที่อเมริกาโน่นไง อันนี้แหละที่ต่าง มันเทียบเท่ากับ ปริญญาเอก เลยนะเว้ย เค้าเรียกแบบ Professional Doctorate อะไรแบบนั้น

แล้วที่เมกาเนี่ย กว่าจะเข้าเรียน MD ได้อะนะ ต้องเรียนจบปริญญาตรีอย่างอื่นมาก่อนแล้วนะ ถึงจะไปเรียนหมอต่อได้ ไม่ใช่แบบจบ ม.ปลาย แล้วไปเรียน MD ได้เลยเหมือนบ้านเราอะ งงปะ แต่ก็เป็นแบบนั้นแหละ

ข้อมูลเพิ่มเติมที่อาจจะอยากรู้ๆ นะ แบบเล่าให้ฟังเฉยๆ:

• ระยะเวลาเรียน:
  • ในไทยนี่คือ เรียน 6 ปีเต็มๆ เลยนะ กว่าจะได้เป็น พ.บ. เนี่ยนานอยู่.
  • ที่อเมริกาก็คือ ต้องจบตรี 4 ปี ก่อนไง แล้วค่อยไปต่อ MD อีกประมาณ 4 ปี คือรวมๆ แล้วมันนานกว่าเยอะมากเลยนะกว่าจะจบเป็นหมอได้.
• ก่อนเข้าเรียน (ถ้าเมกา):
  • ต้องสอบ MCAT ด้วยนะ เป็นข้อสอบสำคัญมากๆ ที่จะวัดว่าแบบเราพร้อมจะเรียนหมอที่นั่นยังอะ.
• หลังเรียนจบ MD:
  • พอจบแล้ว ไม่ใช่ว่าจะทำงานได้เลยนะ โดยเฉพาะที่เมกาก็ต้องไปฝึกงานหรือ Residency อีกหลายปีเลยกว่าจะเป็นหมอเต็มตัว.
  • ในไทยเอง พอจบแล้วก็ต้องไป ใช้ทุน อะนะ ส่วนใหญ่ก็ประมาณ 3 ปี อันนี้คือบังคับเลย.
• เฉพาะทาง:
  • ถ้าอยากเป็นหมอเฉพาะทาง เช่น หมอผ่าตัด หมอเด็ก หมอหัวใจ ก็ต้องเรียนต่ออีกนะ แบบเรียนเพิ่ม นานกว่าเดิม ไปอีกเยอะเลย.

ก็ประมาณนี้แหละ MD คืออะไรอะนะ แบบง่ายๆ อะ.