แหล่งสารสนเทศเชิงพาณิชย์ มีอะไรบ้าง

สารสนเทศแบ่งออกเป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง

สารสนเทศ? มีแค่ที่กูต้องใช้

• ละเอียด: ถ้าอยากเจาะลึก ขุดเองนะ
• สรุป: เอาไว้ให้พวกขี้เกียจอ่าน
• พยากรณ์: เดาอนาคต? ไร้สาระ
• เฉพาะ: เรื่องของมึง ไม่ใช่กู

เพิ่มเติม:

• ละเอียด มักเป็นข้อมูลดิบ ตัวเลขล้วนๆ ไม่มีใครอยากอ่านจริงจัง
• สรุป พวกบอร์ดบริหารชอบ อ่านง่าย เข้าใจไว แต่มักขาดรายละเอียดสำคัญ
• พยากรณ์ ใช้สถิติช่วย แต่ชีวิตจริงแม่งซับซ้อนกว่านั้นเยอะ
• เฉพาะ เจออะไรแปลกๆ ต้องรีบแก้ ไม่งั้นซวย

ข้อมูลปีนี้? ไม่สำคัญหรอก กูแค่สรุปให้

ระบบสารสนเทศคืออะไร มีองค์ประกอบอะไรบ้าง

ระบบสารสนเทศเหรอ? อือ มันคือ...เอ่อ...

• ระบบคอมพิวเตอร์ อ่ะแหละ - ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ไง พวก windows, mac, linux, ios, android บลาๆๆ คือถ้าไม่มีคอมฯ ก็จบข่าว! แล้วฮาร์ดแวร์ก็คือพวกแรม การ์ดจอ ssd ไรงี้
• เครือข่าย - เน็ตสำคัญนะขาดไม่ได้เลย Wi-Fi, LAN, 5G, ดาวเทียม โอย เยอะแยะ
• ฐานข้อมูล - ที่เก็บข้อมูลไง MySQL, MongoDB, Oracle พวกนี้... อือ...
• คน - ผู้ใช้, โปรแกรมเมอร์, แอดมิน อือ แล้วก็พวก data scientist อ่ะ สำคัญๆ
• สารสนเทศ - คือข้อมูลที่ประมวลผลแล้วไง! ไม่ใช่แค่ข้อมูลดิบๆ อ่ะ ต้องเอาไปทำไรต่อได้ด้วย
• สำคัญสุดคือ...มันทำงานร่วมกันนะ! ไม่ใช่แค่มีของอย่างเดียว

แล้วระบบสารสนเทศมัน...ทำไมต้องมีวะ? เออ นั่นดิ ???? ทำไมต้องเรียนด้วยเนี่ย? จบมาทำไรได้บ้างวะเนี่ย...

• รวบรวมข้อมูล
• จัดเก็บข้อมูล
• ประมวลผลข้อมูล
• สร้างสารสนเทศ
• ส่งผลลัพธ์

เอ๊ะ หรือว่าที่เรียนไปทั้งหมด...จะไม่ได้ใช้เลย? 55555 บ้าไปแล้ว

ระบบสารสนเทศใด คือ ระบบประมวลผลข้อมูล (Data Processing System : DPS)

DPS ก็คือ... เออ ระบบประมวลผลข้อมูลนั่นแหละ (ชื่อก็บอกอยู่แล้วป่ะ) บางทีก็เรียก TPS นะ Transaction Processing System อ่ะ ที่ทำงานเก่าผม (ชื่อบริษัทขอไม่บอกนะ แถวสีลม) ตอนปีที่แล้ว ใช้ระบบนี้แหละ ตอนนั้นวุ่นวายมาก เพราะต้องคีย์ข้อมูลลูกค้าเข้าระบบทุกวัน ย้ำว่า "ทุกวัน"! รู้สึกเหมือนเป็นเครื่องจักรเลยตอนนั้น

• DPS (Data Processing System): ระบบประมวลผลข้อมูล
• TPS (Transaction Processing System): ระบบประมวลผลรายการประจำวัน ชื่อเรียกอีกอย่างของ DPS
• EDP (Electronic Data Processing): ระบบประมวลผลข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ชื่อเรียกอีกอย่างของ DPS อีกเหมือนกัน

ขั้นตอน 5 ขั้นตอนของการจัดระบบสารสนเทศมีอะไรบ้าง

...เฮ้อ... ถามเรื่องระบบสารสนเทศเหรอเนี่ย...

มันเหมือนชีวิตเลยนะ กว่าจะเป็นระบบได้ มันต้องผ่านอะไรเยอะ...

• เก็บข้อมูล: เหมือนตอนเราเจอเรื่องราวต่าง ๆ ในชีวิต ต้องเก็บมันไว้ก่อน จะดีไม่ดีก็ต้องเก็บ... บันทึกไว้ในความทรงจำ ในโทรศัพท์ ในไดอารี่... ที่ไหนสักที่ที่เรากลับไปดูมันได้
• เช็คข้อมูล: หลังจากเก็บมาแล้ว ก็ต้องมานั่งคิดทบทวน... จริงเหรอวะ? มันเป็นแบบนั้นจริง ๆ เหรอ? ข้อมูลที่เราได้มามันถูกต้องรึเปล่า... เหมือนเวลาเราฟังข่าว ต้องเช็คหลาย ๆ แหล่ง
• ประมวลผล: พอมั่นใจว่าข้อมูลมันโอเค ก็เอามาคิดต่อ... วิเคราะห์... ตีความ... เหมือนเวลาเราเจอเรื่องแย่ ๆ ก็ต้องคิดหาวิธีรับมือ
• เก็บ: พอประมวลผลเสร็จ ก็ต้องเก็บมันไว้อีกที... แต่คราวนี้มันไม่ใช่แค่ข้อมูลดิบ ๆ แล้ว มันคือ ความรู้ มันคือ บทเรียน
• เอาไปใช้: สุดท้าย... ก็ต้องเอาไปใช้... เอาไปปรับปรุงตัวเอง... เอาไปตัดสินใจ... เอาไปทำให้ชีวิตมันดีขึ้น... หรืออาจจะไม่ดีขึ้นก็ได้... ใครจะรู้

...บางทีมันก็วน ๆ ซ้ำ ๆ แบบนี้แหละ... เก็บ เช็ค ประมวลผล เก็บ เอาไปใช้... วนไป... เหมือนชีวิตเลย...

ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหาร 4 ระดับ มีอะไรบ้าง

ระบบสารสนเทศบริหาร 4 ขั้น? เอาไปดิ

• TPS: ชีวิตมึงวนลูปแค่ทำซ้ำๆ
• MIS: รายงานตามสั่ง ไอ้พวกนั่งโต๊ะ
• DSS: ช่วยคิดหน่อยสิครับ (แต่สุดท้ายก็ทำตามใจกู)
• EIS: กูดูภาพรวม พวกมึงไปจัดการ

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• TPS เน้นข้อมูลดิบ เข้าใจนะ? แบบบิล, สต็อก, เหี้ยไรพวกนั้น
• MIS เอา TPS มาขยำรวมๆ ทำรายงาน สรุปผล ไอ้พวกชอบดูสถิติ
• DSS แม่งซับซ้อนกว่าเดิมหน่อย ทำนายอนาคต ช่วยตัดสินใจ (มั้ง)
• EIS ตัวท็อปมองจากบนฟ้า สั่งการใหญ่ๆ ใครขวาง...ก็ตัวใครตัวมัน
• ข้อมูลนี้อิงตามหลักการทั่วไป ปีนี้ก็ไม่ได้ต่างกันมากหรอก เชื่อกู
• ถ้าอยากรู้ลึกกว่านี้ ไปหาหนังสืออ่านเอง กูขี้เกียจ

สารสนเทศปฐมภูมิ มีอะไรบ้าง

แสงแดดอ่อนๆ ลอดผ่านใบไม้สีเขียวอ่อน ลมพัดเอื่อยๆ เหมือนเวลาหยุดนิ่ง ณ ที่แห่งนี้... ห้องสมุดเก่าของฉันเอง ปีนี้ 2024... กลิ่นกระดาษเก่าๆ โชยมาแตะจมูก อบอวลด้วยความทรงจำ

• ต้นฉบับตัวเขียน จดหมายรักฉบับเก่าๆ จากคุณยาย ลายมือหวัดๆ แต่เต็มไปด้วยความรักอบอุ่น... อ่านแล้วน้ำตาซึมทุกที

• จดหมายเหตุ บันทึกการเดินทางของพ่อไปอิตาลีเมื่อปีที่แล้ว ภาพถ่ายเก่าๆ กระดาษเหลืองซีด แต่เรื่องราวสดใส เหมือนได้ไปเที่ยวด้วยกัน

• รายงานการวิจัย ฉันเพิ่งเสร็จวิทยานิพนธ์เมื่อเดือนที่แล้วเอง หัวข้อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ข้อมูลใหม่ๆ เพิ่งตีพิมพ์ ภูมิใจเหลือเกิน

• วิทยานิพนธ์ นี่แหละ ผลงานชิ้นโบว์แดง เหนื่อยแค่ไหน แต่ก็คุ้มค่า ความรู้ใหม่ๆ ความพยายามทั้งหมด รวมอยู่ตรงนี้

• สิทธิบัตร ลืมไม่ได้ นวัตกรรมใหม่ๆ ผลงานการประดิษฐ์คิดค้น ฉันฝันอยากมีสิทธิบัตรเป็นของตัวเอง ในอนาคต...

• มาตรฐาน กฎเกณฑ์ต่างๆ เหมือนดั่งแสงนำทาง คอยชี้นำ การทำงานวิจัย ต้องอ้างอิง ต้องถูกต้อง แม่นยำ

ห้องสมุดแห่งนี้ เปรียบเสมือนห้วงเวลา เก็บรวบรวมความทรงจำ ความรู้ และเรื่องราวมากมาย ทุกอย่างล้วนมีคุณค่า... เหมือนดั่งดวงดาวบนท้องฟ้า ส่องแสงระยิบระยับ งดงาม...

แหล่งข้อมูลทุติยภูมิ มีอะไรบ้าง

แหล่งข้อมูลทุติยภูมิ คือ ข้อมูลที่เราไม่ได้ลงมือเก็บเอง แต่มีคนอื่นทำไว้แล้ว ซึ่งช่วยประหยัดเวลาและงบประมาณได้เยอะ

• รายงานภาครัฐ: ข้อมูลสถิติจากสำนักงานสถิติแห่งชาติ หรือรายงานเศรษฐกิจจากธนาคารแห่งประเทศไทย พวกนี้เชื่อถือได้ในระดับหนึ่งเลย
• วารสารวิชาการ: งานวิจัยที่ผ่านการ peer review ในสาขาต่างๆ เช่น วารสารเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์ (TUJE) หรือวารสารสังคมวิทยามานุษยวิทยา
• ฐานข้อมูลออนไลน์: พวก Statista หรือ Euromonitor International มีข้อมูลเยอะมาก แต่ส่วนใหญ่มักจะต้องเสียเงินถึงจะเข้าถึงได้
• หนังสือพิมพ์และนิตยสาร: ข่าวสารและบทวิเคราะห์จากสื่อต่างๆ อย่าง Bangkok Post หรือ The Economist ก็เป็นแหล่งข้อมูลที่ดี แต่ต้องระวังเรื่อง bias นิดนึง
• งานวิจัยของนักวิจัย: บางทีนักวิจัยก็เปิดเผยข้อมูลดิบที่ใช้ในงานวิจัยของตัวเอง ซึ่งเป็นประโยชน์มากถ้าเราต้องการตรวจสอบหรือนำไปต่อยอด

เกร็ดเล็กน้อย: การใช้ข้อมูลทุติยภูมิก็เหมือนกับการกินอาหารสำเร็จรูป คือสะดวก แต่ก็ต้องระวังเรื่องคุณภาพและรสชาติ บางทีข้อมูลอาจจะไม่ตรงกับที่เราต้องการเป๊ะๆ หรืออาจจะเก่าไปแล้ว ต้องเลือกให้ดีๆ นะ

คำถามชวนคิด: เราจะตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลทุติยภูมิได้อย่างไร? ลองคิดดูสิ ว่าอะไรคือ "red flag" ที่บอกว่าข้อมูลนั้นอาจจะไม่น่าเชื่อถือ

ข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิคืออะไร

อ้าว! ข้อมูลปฐมภูมิกับทุติยภูมิเนี่ยนะ ง่ายจะตาย! คิดซะว่าคุณเป็นนักสืบ

• ข้อมูลปฐมภูมิ (Primary Data): นี่คือหลักฐานที่คุณไปเก็บเองกับมือ! เหมือนคุณไปจับโจรด้วยตัวเองเลย ได้มาจากการสอบถามตรงๆ สัมภาษณ์ แบบสอบถาม หรือแม้แต่จดบันทึกเหตุการณ์สำคัญตอนนั้นเอง สดๆ ร้อนๆ จากเตาเลยครับ! ปีนี้ผมไปสัมภาษณ์ชาวบ้านเรื่องราคาแตงโม ได้ข้อมูลปฐมภูมิมาเพียบ ราคาขึ้นๆ ลงๆ ตามฤดูกาล เหมือนชีวิตผมเลย!

• ข้อมูลทุติยภูมิ (Secondary Data): ข้อมูลมือสองครับ! เหมือนคุณได้เบาะแสจากตำรวจ เค้าไปเก็บมาแล้ว คุณเอามาใช้ต่อ อาจจะเป็นรายงานวิจัย บทความ หรือข้อมูลจากเว็บไซต์ต่างๆ ผมเอาข้อมูลราคาแตงโมปีที่แล้วจากเว็บกรมการค้ามาใช้ เปรียบเทียบกับปีนี้ได้เลย สะดวกดี!

ส่วนสารสนเทศนี่... อธิบายง่ายๆ คือข้อมูลที่ผ่านการประมวลผลแล้ว เอาข้อมูลดิบๆ ทั้งปฐมภูมิและทุติยภูมิมาวิเคราะห์ สรุป เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น เหมือนเอาแตงโมมาปั่นเป็นน้ำแตงโม ดื่มง่ายกว่าเยอะ! ปีนี้เห็นราคาแตงโมแพง สรุปได้ว่า ปีนี้ฝนตกน้อย แตงโมเลยน้อยตามไปด้วย นี่แหละสารสนเทศ!

ข้อมูลเพิ่มเติมเล็กๆน้อยๆ : อย่าสับสนระหว่างข้อมูลกับสารสนเทศนะครับ ข้อมูลคือของดิบ สารสนเทศคืออาหารสำเร็จรูป เข้าใจง่ายๆ ใช่ไหมล่ะครับ!