ร่างกาย ซ่อมแซม ตัว เอง ยัง ไง

ร่างกาย ซ่อมแซมตัวเองได้อย่างไร?

ร่างกายเราซ่อมแซมตัวเองได้ตลอดเวลานะ นึกถึงตอนวิ่งมาราธอนแรกที่เชียงใหม่เดือนธันวาปีที่แล้วสิ ปวดขาไปหลายวัน แต่ผ่านไปอาทิตย์นึงก็หาย กล้ามเนื้อมันซ่อมแซมตัวเองได้.

จำได้ตอนเด็กๆ หกล้มหัวเข่าถลอก แม่ก็แค่ล้างแผลให้ แป๊บเดียวแผลก็หาย. ร่างกายมันสร้างเซลล์ใหม่ขึ้นมาทดแทนตลอด.

เคยอ่านเจอว่าเซลล์ผิวหนังเราผลัดเซลล์ทุกๆ 2-4 สัปดาห์ ไม่น่าเชื่อเลยว่าผิวเราสร้างใหม่ได้เร็วขนาดนั้น. เหมือนเปลี่ยนโฉมใหม่ทุกเดือน.

แม้แต่กระดูกที่ดูแข็งๆ จริงๆ ก็มีการสลายและสร้างใหม่ตลอดนะ. เคยคุยกับหมอฟัน เขาบอกว่ากระดูกขากรรไกรเราก็มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เพราะงั้นการจัดฟันถึงขยับฟันได้. ตอนนั้นไปหาหมอแถวสุขุมวิท เสียค่าจัดฟันไปเกือบแสน.

ส่วนเรื่องเม็ดเลือดขาวสร้างใหม่ภายใน 2-5 วัน เม็ดเลือดแดง 4 เดือน ถุงลมปอด 8 วัน อันนี้เคยอ่านเจอในหนังสือชีวะสมัยมัธยม จำได้แม่นเลยเพราะมันออกสอบ.

มีวิธีฟื้นฟูร่างกายให้แข็งแรงอย่างไรบ้าง

อืมมม… ฟื้นฟูร่างกายเหรอ ยากเนอะ ฉันก็พยายามอยู่เหมือนกัน แต่ทำได้ไม่ค่อยเต็มที่เลย เอาเถอะ ลองดูสิ

• อาหาร! ปีนี้ฉันเน้นกินผักผลไม้เพิ่มขึ้นนะ แต่ก็ยังแอบกินของหวานอยู่บ้าง มันส์ดี จริงๆ ควรลดลงอีก 5 หมู่น่ะ รู้ๆ อยู่ แต่ทำยากง่ะ ข้าวสวยนี่เลิกยากจริงๆ

• ออกกำลังกาย เป้าหมายคือวิ่งสัปดาห์ละ 3 วัน แต่… อาทิตย์นี้วิ่งไปแค่ 1 วันเอง แย่จัง รู้สึกผิด ควรหาเวลาให้ได้มากกว่านี้ ว่ายน้ำก็ดีนะ แต่ว่ายน้ำที่ไหนดีล่ะเนี่ย ต้องหาข้อมูลเพิ่ม

• นอนหลับพักผ่อน ฉันนอนดึกเกือบทุกคืนเลย ตี 2-3 นอนเป็นประจำ นอนไม่เคยถึง 8 ชั่วโมงเลย รู้ว่าไม่ดี แต่ทำไงได้ ต้องปรับแล้วล่ะ แต่จะปรับยังไงดีนะ นอนเร็วกว่านี้สิ ใช่ป่ะ

• จัดการความเครียด นี่แหละปัญหาใหญ่ งานเยอะ เรื่องเยอะ ปวดหัว ควรหาเวลาทำอะไรที่ผ่อนคลายบ้าง ปีนี้จะลองโยคะดู เพื่อนแนะนำมา แต่ยังไม่ได้เริ่มเลย โธ่

• พฤติกรรมเสี่ยง บุหรี่ไม่สูบ เหล้าก็ไม่ดื่ม โอเคตรงนี้ ปลอดภัยแล้ว แต่กาแฟนี่สิ ดื่มเยอะไป อันตรายเหมือนกันนะ ควรรีบลด ละ เลย

• ดื่มน้ำ ฉันดื่มน้ำน้อยมาก ขี้เกียจลุกไปเติมน้ำ ปีนี้ต้องตั้งเป้าหมาย ต้องพกขวดน้ำติดตัวไว้ตลอดเวลา นี่แหละวิธีที่ดี

• สัมพันธภาพ ฉันต้องใช้เวลาให้มากขึ้นกับครอบครัวและเพื่อนฝูง คุยโทรศัพท์กับแม่บ้างก็ดีนะ นานๆ ทีคุยกัน รู้สึกผิดจัง ต้องพยายามโทรหาบ่อยๆ

อ้อ! ลืมไป ปีนี้จะลองไปตรวจสุขภาพประจำปีด้วย ไม่ได้ไปตรวจนานแล้ว จำเป็นต้องดูแลตัวเองให้ดี ถึงจะแข็งแรงได้ ใช่ไหม คิดหนักจัง

อวัยวะใดตัดแล้วงอกใหม่

ตับไง! เจ้าอวัยวะสุดอึด ถึก ทน เหมือนตัวละครหลักในเกม RPG โดนอัดจนเลือดเหลือหยดเดียว พักแป๊บเดียวก็กลับมาฟูล HP ได้ อวัยวะอื่นนี่สิ พังคือพังเลย ดราม่ากว่าเยอะ เหมือนตัวประกอบที่โผล่มาแค่ตอนต้นเรื่อง

• ตัดแล้วงอกใหม่ได้ระดับเทพ: ตับนี่ตัดไป 70% ยังงอกกลับมาได้เกือบเท่าเดิมภายในไม่กี่สัปดาห์ นึกภาพเหมือนโดน Thanos ดีดนิ้วไปครึ่งนึงแล้วยังกลับมาได้ สุดยอดไปเลย! (ส่วนตัวนี่แค่ผมร่วงยังเครียด)
• ความลับของการงอกใหม่: มันมีเซลล์พิเศษที่เรียกว่า hepatocytes ที่แบ่งตัวได้เร็วมาก เหมือนเล่นเกมวางแผนสร้างเมืองแล้วกดเร่งสปีด x10 แป๊บเดียวเต็มแมพ
• ทำไมอวัยวะอื่นงอกไม่ได้แบบนี้?: อันนี้ก็น่าคิดนะ เหมือนระบบแบ่งชนชั้นในร่างกาย ตับได้สิทธิ์ VIP งอกใหม่ได้ ส่วนที่เหลือก็นะ… (หัวเราะในลำคอ) จริงๆ แล้วมันขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของโครงสร้างอวัยวะด้วย
• ปี 2024 มีงานวิจัยที่ศึกษาการฟื้นฟูตับด้วยเทคนิคใหม่ๆ น่าสนใจมาก เหมือนกำลังอัพเกรดระบบให้ตับเทพขึ้นไปอีก
• นอกจากงอกใหม่ได้แล้ว ตับยังทำงานสารพัดอย่าง ตั้งแต่กรองสารพิษ ผลิตน้ำดี ยันเก็บพลังงาน เรียกว่าอวัยวะสารพัดประโยชน์ ตัวจริงเสียงจริง!

จำไว้ ดูแลตับดีๆ เหมือนดูแลตัวละครหลักในเกม เพราะถ้ามันพังไป เกมโอเวอร์แน่นอน! (แอบสปอยล์: แอลกอฮอล์คือบอสใหญ่ของตับ)

อาหารอะไรบ้างที่ช่วยซ่อมแซมร่างกาย

โปรตีน ซ่อมร่าง

• เนื้อปลา: โอเมก้า 3 ลดอักเสบ, ซ่อมเซลล์
• ไข่ขาว: โปรตีนล้วน, สร้างเนื้อเยื่อใหม่
• โยเกิร์ต: โปรไบโอติก, เสริมภูมิคุ้มกัน, เร่งฟื้นตัว
• ธัญพืช: ไฟเบอร์สูง, ลดอักเสบ
• ถั่วต่างๆ: โปรตีนจากพืช, ไขมันดี, ซ่อมเซลล์

กินให้พอดี ไม่มากไป

เสริม: ร่างกายซ่อมตัวเองตลอดเวลา กินดีมีชัยไปกว่าครึ่ง อย่าลืมพักผ่อน

โปรตีนช่วยสมานแผลได้อย่างไร

เที่ยงคืนกว่าแล้ว… ยังนอนไม่หลับเลย คิดอะไรเรื่อยเปื่อย เรื่องแผลที่โดนมีดบาดเมื่อวานก็ยังแสบๆ อยู่ นึกถึงที่แม่เคยบอกว่าต้องกินโปรตีนเยอะๆ แผลจะได้หายเร็วๆ…

โปรตีนนี่มันสร้างเนื้อเยื่อใหม่จริงๆ นะ เหมือน… เหมือนกาวที่ค่อยๆ เชื่อมส่วนที่ขาดเข้าด้วยกัน ตอนเด็กๆ เคยหกล้มหัวเข่าแตก แม่ก็เอาไข่ต้มมาให้กินทุกวัน… ตอนนั้นยังไม่เข้าใจหรอก แค่รู้สึกว่าอร่อย ตอนนี้ถึงได้รู้ว่าแม่หวังดี อยากให้แผลหายเร็วๆ

• โปรตีนสำคัญต่อการสมานแผล เพราะช่วยสร้างเนื้อเยื่อใหม่
• เนื้อเยื่อใหม่ที่เกิดขึ้นจะเชื่อมปิดแผล เหมือนซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
• ที่บ้านเราชอบกินไข่ นม แล้วก็เต้าหู้ พวกนี้โปรตีนเยอะ
• เมื่อวานซื้ออกไก่มาทำกับข้าวด้วย จำได้ว่าเมื่อกี้กินไปเยอะเหมือนกัน หวังว่าแผลจะหายเร็วๆ นะ… ไม่อยากให้เป็นแผลเป็นเลย
• แม่บอกว่าถ้ากินโปรตีนมากขึ้นวันละสองช้อนโต๊ะจะช่วยได้มาก พรุ่งนี้ต้องลองดูบ้างแล้ว

สัตว์ชนิดใดบ้างที่สามารถงอกอวัยวะใหม่ได้

สัตว์โลกมหัศจรรย์ที่งอกใหม่ได้เนี่ย มีเยอะนะ! ตั้งแต่ดาวทะเลที่แค่มีแขนข้างเดียวก็สร้างตัวใหม่ได้ ยันจิ้งจกที่สลัดหางทิ้งเป็นว่าเล่น (แล้วงอกใหม่แบบ...เอ่อ...ไม่เหมือนเดิมเท่าไหร่)

แต่ถ้าถามว่าใครคือ "แชมป์ออฟเดอะแชมป์" แห่งการงอกใหม่ ต้องยกให้ "หมาน้ำ" หรือ Axolotl นี่แหละ! (ออกเสียง แอ็กโซโลเทิล หรือ อะโซโลท ก็เริ่ดนะ แล้วแต่ฟีล)

• ทำไมน่ะเหรอ? เพราะพี่แกงอกได้แทบทุกอย่าง! ขา แขน หาง กระดูกสันหลัง (โอ้โห!) แถมยังมีงานวิจัยบอกว่าสมองบางส่วนก็ยังงอกได้อีก! นี่มันตัวอะไรเนี่ย!

• แล้วทำไมคนไทยเรียกหมาน้ำ? อันนี้ไม่รู้จริงๆ 555+ อาจจะเพราะหน้าตาคล้ายหมาน้อยผสมปลา (มั้ง?) ใครรู้ช่วยบอกที!

• เคล็ดลับความเทพของ Axolotl: นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษาอย่างหนักเลยว่าอะไรทำให้มันงอกอวัยวะได้เก่งขนาดนี้ เผื่อจะเอามาประยุกต์ใช้กับมนุษย์ได้บ้าง (คิดดูดิ! ถ้าเรางอกแขนใหม่ได้หลังจากหกล้ม...)

ป.ล. Axolotl นี่เลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงได้นะ แต่ต้องดูแลดีๆ เพราะนางบอบบางกว่าที่คิด! (เหมือนดาราเลยเนอะ 555+)

อวัยวะใดไม่เติบโต

กระดูกหูชั้นใน (โกลน) ไม่โต! เรื่องนี้รู้ตอนอ่านเจอในเน็ตเมื่อวานซืนเอง (14 พ.ค. 67) ตอนแรกนึกว่าหูเราจะโตตามตัวซะอีก ที่แท้ไอ้กระดูกจิ๋วๆ 3 มิลลิเมตรในหูมันหยุดตั้งแต่เกิด แล้วที่แปลกคือยิ่งแก่ยิ่งบางลงอีก โอ๊ย! ชีวิต!

• กระดูกโกลน: หยุดโตตั้งแต่แรกเกิด (ประมาณ 3 มม.)
• ตำแหน่ง: หูชั้นในสุด
• ผลกระทบ: รูปทรงผิดปกติแต่กำเนิด
• เพิ่มเติม: กระดูกบางลงตามอายุ (ซวยละ!)