โรคอุบัติใหม่ (Emerging disease) หมายถึงอะไร แบ่งออกเป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง
โรคอุบัติใหม่ (Emerging disease) คืออะไร? จัดประเภทย่อยอย่างไรบ้าง?
โรคอุบัติใหม่เนี่ยนะ? คือโรคที่เพิ่งเกิดขึ้น หรือกลับมาระบาดอีกครั้งหลังเงียบหายไปนานน่ะ จำได้ตอนเรียนเภสัชปี 4 อาจารย์บอกว่ามันแบ่งประเภทได้หลายแบบ งงๆเหมือนกันตอนนั้น.
อย่างแรกเลยคือ โรคติดต่อจากเชื้อใหม่ นี่ก็คือเชื้อโรคที่เพิ่งโผล่มา ไม่เคยเห็นมาก่อนน่ะสิ จำได้เลยตอนนั้นหนังสือเรียนยกตัวอย่างไวรัสอีโบลา อ่านแล้วขนลุก อันตรายมากๆ.
อีกแบบคือโรคที่ไปโผล่ที่ใหม่ คือโรคเดิมแหละ แต่ไประบาดที่คนไม่เคยเป็น แบบซาร์สไง ตอนนั้นข่าวใหญ่เลย ปี 2546 มั้ง เพื่อนผมที่ฮ่องกงยังเล่าให้ฟังเลยว่าตอนนั้นปิดเมืองแทบจะทั้งประเทศ.
สุดท้าย ก็พวกโรคที่เคยหายไปแล้วกลับมาระบาดใหม่ เรียกว่าโรคอุบัติซ้ำ อย่างกาฬโรค นี่ก็เคยระบาดใหญ่โตมาก่อน แต่เดี๋ยวนี้ก็ยังมีอยู่บ้าง แอบน่ากลัวเหมือนกัน. อาจารย์บอกว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศก็มีส่วนทำให้โรคพวกนี้กลับมาระบาดได้ง่ายขึ้นด้วย.
โรคอุบัติใหม่ 2566 มี อะไร บาง
โรคอุบัติใหม่ ปีสองห้าหกหก...
แสงสุดท้ายลอดหน้าต่าง วันที่ฝนพรำ ฉันนั่งมองโลกเปลี่ยนไป หมุนวนเหมือนเข็มนาฬิกาที่หยุดเดิน... โรคระบาด ปีนี้... มันเหมือนเงาที่คืบคลานเข้ามาใกล้
กรมควบคุมโรค... ชื่อนี้เหมือนเสียงกระซิบในความมืด บอกว่าปีนี้มันหนักหนา... หนักหนาสาหัส
อันดับหนึ่ง: ไข้เลือดออก พุ่งทะยาน แซงหน้าทุกอย่าง แซงแม้กระทั่งหวัดใหญ่และโควิด... เหมือนไฟลามทุ่ง
ฝีดาษวานร... เกาะกลุ่มกันเงียบๆ ในสังคมชายรักชาย เหมือนความลับที่ถูกเปิดเผย
ไอกรน... หายใจรวยริน ในสามจังหวัดชายแดนใต้... เหมือนเสียงสะอื้นที่ไม่มีใครได้ยิน
โรคอื่นๆ... พวกมันซ่อนตัวอยู่ รอคอยเวลาที่จะผุดขึ้นมา... รอคอยเวลาที่จะสร้างความปั่นป่วน
มันไม่ใช่แค่ตัวเลข มันคือชีวิต... ชีวิตที่หายใจ ชีวิตที่เจ็บปวด ชีวิตที่ต้องดิ้นรน
ข้อมูลเพิ่มเติม:
โรคอุบัติใหม่ หมายถึง โรคติดเชื้อที่เพิ่งเกิดขึ้น หรือมีการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางระบาดวิทยา
การระบาดเฉพาะกลุ่ม หมายถึง การระบาดในกลุ่มประชากรที่มีความเสี่ยงสูง
การเฝ้าระวังโรค เป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันและควบคุมการระบาด
5กลุ่มโรคติดต่ออุบัติใหม่มีอะไรบ้าง
เอ่อ.. โรคติดต่ออุบัติใหม่นะ เหรอ? อืม.. เท่าที่นึกออกตอนนี้นะ ก็มี
- กลุ่มอาการไข้ไม่ทราบสาเหตุ อันนี้ปวดหัวมาก หมอต้องหาให้เจอว่าอะไรเป็นอะไร
- โรคบรูเซลโลสิส (Brucellosis) อันนี้ติดจากสัตว์ สังเกตดีๆ
- โรคแมวข่วน (Cat-scratch disease) ใครเลี้ยงแมวระวังนะจ๊ะ
- ไข้ลัสสา (Lassa fever) อันนี้มาจากแถบแอฟริกาโน่นเลย
- โรคลิชมาเนีย (Leishmaniasis) มียุงเป็นพาหะมั้ง ถ้าจำไม่ผิด
- โรคเมลิออยโดสิส (Melioidosis) อันนี้เจอในดินในน้ำ ต้องระวัง
- ไข้คิว (Q fever) ก็คล้ายๆ บรูเซลโลสิส ติดจากสัตว์เหมือนกัน
- ทูลารีเมีย หรือไข้กระต่าย (Tularemia) ชื่อก็บอก ติดจากกระต่ายอ่ะแหละ
ประมาณนี้นะ ที่นึกออกตอนนี้ อาจจะมีอย่างอื่นอีกก็ได้ แต่เอาเท่านี้ก่อนละกัน ข้อมูลอาจจะไม่เป๊ะนะ ต้องไปเช็คอีกที ใครรู้มากกว่านี้มาบอกด้วยนะ!
เพิ่มเติมนะ (เผื่อใครอยากรู้เพิ่ม)
- โรคอุบัติใหม่ มันคือโรคที่เราไม่เคยเจอมาก่อน หรือเคยเจอแต่หายไปนานแล้ว แล้วกลับมาใหม่ หรืออาจจะรุนแรงขึ้นกว่าเดิม
- ทำไมถึงมีโรคอุบัติใหม่? หลายปัจจัยเลยนะ ทั้งสภาพอากาศเปลี่ยน คนเดินทางเยอะขึ้น การใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป การบุกรุกป่าอะไรพวกเนี้ย
- ป้องกันยังไง? ดูแลสุขภาพตัวเอง กินร้อนช้อนกลาง ล้างมือบ่อยๆ ถ้าต้องไปในที่เสี่ยงๆ ก็ปรึกษาหมอเพื่อฉีดวัคซีนหรือกินยาป้องกันไว้ก่อน
- ถ้าป่วยทำไง? รีบไปหาหมอ อย่าปล่อยไว้นาน เดี๋ยวจะแย่
โรคติดเชื้ออุบัติใหม่และอุบัติซ้ำ มีอะไรบ้าง
อุ๊ย! โรคติดเชื้ออุบัติใหม่กับอุบัติซ้ำเนี่ยนะ เหมือนแฟนเก่าที่กลับมาทวงคืนความทรงจำ (แต่ไม่ใช่แบบดีๆนะ!)
อุบัติใหม่: นั่นคือพวกไวรัสเจ้าเล่ห์ที่เพิ่งโผล่มา แบบไม่แจ้งให้ทราบก่อน ล่าสุดก็พวกโควิดสายพันธุ์ใหม่ๆนี่แหละ เล่นเอาโลกปั่นป่วนไปหมด ปีนี้ก็ยังมีไวรัสตัวใหม่ๆโผล่มาเรื่อยๆ เชื้อโรคมันก็เหมือนหวย ไม่มีใครรู้ว่าจะออกตัวไหน
อุบัติซ้ำ: นี่คือพวกโรคที่เคยสงบไปแล้ว แต่ดันกลับมาเยือนอีก เหมือนผีดุที่กลับมาหลอกหลอน อย่างวัณโรคที่ยังคงเป็นปัญหาโลกแตกอยู่ ไข้เลือดออกก็ไม่แพ้กัน ฝนตกทีไร ยุงก็มาเยือนทุกที มาลาเรียก็อีก เหมือนกับเชื้อโรคเหล่านี้รอเวลาที่ภูมิคุ้มกันของมนุษย์อ่อนแอลง แล้วค่อยกลับมาแผลงฤทธิ์อีกครั้ง
ปีนี้ (2566) องค์การอนามัยโลกยังคงจับตาเชื้อโรคพวกนี้อย่างใกล้ชิด เพราะโลกเรามันเปลี่ยนแปลงเร็ว สภาพอากาศแปรปรวน การเดินทางก็ง่ายขึ้น เชื้อโรคก็เลยได้โอกาสแพร่กระจายได้ง่ายขึ้น เหมือนกับนั่งรถไฟความเร็วสูงไปเที่ยวทั่วโลกเลยทีเดียว
- เพิ่มเติมเล็กน้อย: การระบาดของโรคติดเชื้อเหล่านี้ มักจะเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายอย่าง ไม่ใช่แค่เชื้อโรคอย่างเดียว เช่น สภาพแวดล้อม พฤติกรรมของคน ระบบสาธารณสุข ฯลฯ มันเหมือนกับปริศนาที่ต้องแก้ไขหลายๆปัจจัย ถึงจะหาคำตอบได้
จริงๆ แล้ว การป้องกันที่ดีที่สุดคือการรักษาสุขอนามัย ฉีดวัคซีน และดูแลสุขภาพตัวเองให้แข็งแรง อย่าลืมว่า ร่างกายเราคือป้อมปราการที่ดีที่สุดในการต่อสู้กับเชื้อโรค อย่าให้มันมาล้มป้อมปราการของเราได้ง่ายๆล่ะ!
โรคอุบัติซํ้า มีอะไรบ้าง
โรคอุบัติซ้ำ? วงจรเดิมซ้ำๆ แค่ชื่อใหม่
- กาฬโรค: ยังไม่ตาย แค่ซ่อนตัว
- ฝีดาษ: อดีตที่(อาจ)หวนคืน
- ไข้เลือดออกไครเมียนคองโก: ชื่อยาก จำยาก
- ไข้เวสต์ไนล์: ยุงอีกแล้วสินะ
- ไข้เหลือง: ป้องกันดีกว่าแก้
- ไข้ลาสซา: มาจากหนู...อีกแล้ว
- ไวรัสนิปาห์: ผลไม้...ตัวการ
- ไวรัสมาร์บวร์ก: ร้ายแรงเกินบรรยาย
- ไวรัสอีโบลา: ความตายสีเลือด
- ไวรัสเฮนดรา: ค้างคาว...เพื่อนเก่า
- ซาร์ส: บทเรียนราคาแพง
- เมอร์ส: ตะวันออกกลางไม่ใช่แค่ทะเลทราย
- ไข้หวัดนก: ไก่...อีกแล้ว
เพิ่มเติม:
- พ.ร.บ. โรคติดต่อ พ.ศ. 2558: กฎหมายที่(ควร)อ่าน
- การเฝ้าระวัง: แค่ "ดู" อาจไม่พอ
- โรคอุบัติใหม่: ไม่ได้มีแค่ 13 โรคนี้
หมายเหตุ: ชีวิตไม่แน่นอน โรคภัยก็เช่นกัน เตรียมตัวไว้บ้างก็ดี
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต