กลืนน้ําลายแล้วมีอะไรในคอ

กลืนน้ำลายแล้วเหมือนมีก้อนในคอ คืออะไร

กลืนน้ำลายแล้วเหมือนมีก้อนในคอ ทำให้หลายคนรู้สึกกังวลเมื่อเกิดความแน่นหรือเหมือนมีสิ่งติดอยู่ในลำคอระหว่างการกลืน อาการลักษณะนี้เกี่ยวข้องกับความรู้สึกผิดปกติบริเวณลำคอ การทำความเข้าใจลักษณะอาการช่วยให้สังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกายได้ชัดเจนขึ้น

กลืนน้ำลายแล้วมีอะไรในคอ: ความรู้สึกรำคาญที่อาจไม่ได้เกิดจากก้อนเนื้อจริง

อาการกลืนน้ำลายแล้วเหมือนมีก้อนในคอ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Globus Sensation อาจมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย ตั้งแต่ภาวะกรดไหลย้อน การเกร็งของกล้ามเนื้อลำคอจากความเครียด ไปจนถึงการอักเสบในระบบทางเดินหายใจส่วนบน โดยส่วนใหญ่ภาวะนี้มักไม่ใช่เนื้องอกร้ายแรง แต่เป็นความรู้สึกจากการระคายเคืองหรือการบีบตัวที่ผิดปกติของกล้ามเนื้อรอบลำคอ ซึ่งมักจะรู้สึกชัดเจนเวลาที่กลืนน้ำลาย (Empty swallow) แต่กลับไม่รู้สึกติดขัดเมื่อรับประทานอาหารจริง

การเข้าใจสาเหตุที่แท้จริงต้องเริ่มจากการแยกแยะระหว่าง อาการรู้สึกว่ามีก้อน (Globus) กับ อาการกลืนลำบากจริง (Dysphagia) เพราะทั้งสองอย่างนี้บอกใบ้ถึงปัญหาที่ต่างกันคนละเรื่อง ในฐานะที่ผมเคยมีประสบการณ์รู้สึกเหมือนมีอะไรติดคอจนกินไม่ได้นอนไม่หลับมาเป็นเดือน - และผลตรวจสุดท้ายคือความเครียดสะสม - ผมบอกได้เลยว่าเสียงในคอที่คอยรบกวนคุณอยู่นี้ มักเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายให้คุณหันมาดูแลพฤติกรรมการใช้ชีวิตมากกว่าจะเป็นโรคร้าย

เจาะลึก 3 สาเหตุหลักที่ทำให้รู้สึกเหมือนมีก้อนจุกที่คอ

1. โรคกรดไหลย้อนลงคอ (LPR)

กรดไหลย้อนลงคอ อาการเหล่านี้เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดประมาณ 23-68% ของผู้ที่มีอาการกลืนน้ำลายแล้วเหมือนมีก้อนในคอ ^[1] โดยน้ำย่อยจากกระเพาะอาหารจะไหลย้อนกลับขึ้นมาถึงบริเวณกล่องเสียงและหลอดอาหารส่วนบน ทำให้เกิดการระคายเคืองเรื้อรัง จนกล้ามเนื้อหูรูดบริเวณลำคอหดเกร็งตัวผิดปกติ กลายเป็นความรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมขวางอยู่

นอกจากความรู้สึกติดคอแล้ว คุณอาจมีอาการร่วมอื่นๆ เช่น มีเสมหะเหนียวในคอต้องคอยขากออกบ่อยๆ เสียงแหบหลังตื่นนอน หรือรู้สึกแสบร้อนในอก การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและศึกษาสิ่งที่เป็นวิธีแก้จุกที่คอสามารถช่วยได้มาก โดยเฉพาะการไม่นอนทันทีหลังมื้ออาหาร ซึ่งการทำเช่นนี้เป็นประจำช่วยลดโอกาสเกิดกรดไหลย้อนได้เกือบครึ่งหนึ่งเลยทีเดียว

2. ความเครียดและภาวะวิตกกังวล

เมื่อเราเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนกระตุ้นให้กล้ามเนื้อทุกส่วนรวมถึงกล้ามเนื้อรอบลำคอหดเกร็ง ภาวะนี้เรียกว่า Globus Hystericus ในอดีต ซึ่งมักจะสัมพันธ์กับช่วงเวลาที่คุณต้องเผชิญกับความกดดันสูง สังเกตได้ง่ายๆ คือ อาการมักจะหายไปเมื่อคุณได้พักผ่อนหรือทำกิจกรรมที่ผ่อนคลาย

ผมจำได้แม่นตอนที่โปรเจกต์งานโดนตีกลับสามรอบติดกัน ผมเริ่มรู้สึกจุกที่คอจนนึกว่าเป็นมะเร็ง แต่พอผ่านช่วงส่งงานไปได้สองวัน อาการนั้นกลับหายไปราวกับปาฏิหาริย์ นั่นคือบทเรียนว่าจิตใจสั่งการร่างกายได้รุนแรงแค่ไหน ดังนั้นหากคุณหาหมอแล้วไม่เจอความผิดปกติทางกาย ลองกลับมาเช็กระดับความเครียดของตัวเองดูบ้าง

3. ปัญหาสุขภาพในช่องคอและไทรอยด์

การอักเสบของต่อมทอนซิล ไซนัสอักเสบที่มีน้ำมูกไหลลงคอ หรือแม้แต่ต่อมไทรอยด์ที่โตผิดปกติ ก็สามารถกดเบียดหลอดอาหารทำให้รู้สึกแน่นคอ หายใจไม่สะดวกได้ โดยประมาณ 72% ของเคสที่สงสัยว่าก้อนที่คอเกิดจากอะไรอาจมีความเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของต่อมไทรอยด์^[2] ที่ต้องได้รับการตรวจเช็กอย่างละเอียด

ตารางเปรียบเทียบ: แยกอาการจากสาเหตุยอดฮิต

คุณเป็นแบบไหน? วิเคราะห์ก้อนในคอจากจุดสังเกต

กรดไหลย้อน (LPR)

• มีเสมหะเหนียวข้น ขมคอ เรอเปรี้ยว แสบร้อนอก

• หลังมื้ออาหาร หรือตื่นนอนตอนเช้า

• อาหารรสจัด กาแฟ การนอนราบหลังทานอาหาร

ความเครียด (Globus)

• รู้สึกเหมือนโดนบีบคอ หายใจไม่ทั่วท้อง

• เวลาทำงาน หรือเวลาที่วิตกกังวลเรื่องสุขภาพ

• ความกดดันสะสม การพักผ่อนไม่เพียงพอ

การอักเสบ/ไทรอยด์

• เจ็บเวลากลืน หรือคลำพบก้อนเนื้อที่หน้าคอชัดเจน

• เป็นตลอดเวลา ไม่สัมพันธ์กับมื้ออาหาร

• ภูมิคุ้มกันต่ำ การติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย

จากความกังวลสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของ เอก

เอก พนักงานบริษัทวัย 34 ปี ในกรุงเทพฯ เริ่มรู้สึกจุกที่คอเหมือนมีเศษอาหารติดอยู่ตลอดเวลา เขาพยายามขากเสมหะจนคอแดงแต่ก็ไม่หาย อาการนี้ทำให้เขากังวลมากจนนอนไม่หลับเพราะกลัวจะเป็นมะเร็งในลำคอ

เขาไปพบแพทย์ทั่วไปและได้ยาแก้อักเสบมาทาน 1 สัปดาห์ แต่ปรากฏว่าอาการไม่ดีขึ้นเลย แถมยังรู้สึกแสบร้อนที่กลางอกเพิ่มขึ้นเวลาทานส้มตำของโปรดตอนมื้อดึก เอกเริ่มถอดใจและคิดว่าตัวเองต้องเป็นโรคร้ายที่รักษาไม่หายแน่ๆ

จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อเขาไปพบแพทย์เฉพาะทางหูคอจมูก ผลส่องกล้องพบว่าคออักเสบแดงจากกรดไหลย้อน ไม่พบก้อนเนื้อร้าย หมอให้เอกงดทานมื้อดึกและเลิกดื่มกาแฟตอนท้องว่าง ซึ่งเป็นเรื่องยากมากสำหรับเขาที่ต้องทำงานโอทีเป็นประจำ

หลังจากปรับพฤติกรรมอย่างเคร่งครัด 4 สัปดาห์ อาการจุกคอของเอกลดลงไปกว่า 80 เปอร์เซ็นต์ เขาสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติโดยไม่ต้องพึ่งยาช่วยย่อย และน้ำหนักลดลงไป 2 กิโลกรัมจากการเลิกทานมื้อดึกอีกด้วย

ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้นและไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์จากผู้เชี่ยวชาญได้ เนื่องจากอาการกลืนน้ำลายแล้วติดคออาจมีสาเหตุที่ซับซ้อนและแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล หากคุณมีอาการรุนแรง กลืนอาหารลำบาก หรือคลำเจอก้อนที่คอ โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหูคอจมูกเพื่อรับการตรวจที่ถูกต้อง