ดูยังไงว่าเป็นฝีหรือสิว

คำถาม?

สิวกับฝีเนี่ย ต่างกันนะ ฉันเคยเป็นฝีที่หลัง เมื่อเดือนธันวาคม ปีที่แล้ว ตรงกลางหลังเลย เจ็บมาก บวมแดง เป็นก้อนแข็งๆ ไปหาหมอที่คลินิกแถวบ้าน ราคาประมาณ 500 บาท หมอบอกเป็นฝี ต้องเจาะออก ตอนเจาะนี่น้ำตาแทบไหล แต่หลังจากนั้นก็หายดี สิวก็เคยเป็นบ่อย แต่ไม่เท่าฝี สิวแค่บีบออกก็หาย ไม่ต้องไปหาหมอ ไม่เจ็บเท่าฝีเลย ฝีมันอันตรายกว่าเยอะ ถ้ามันลามกลายเป็นฝีหนองนี่ หนักกว่าเดิมอีก อันนั้นต้องไปโรงพยาบาลแน่ๆ เพราะเคยเห็นเพื่อนเป็น น่ากลัวมาก บวมเป่งเลย ยังไงก็อย่าปล่อยไว้นานนะ ถ้าเป็นฝี ควรไปหาหมอดีกว่า อย่าพยายามบีบเอง อันตราย!

จะรู้ได้ไงว่าเป็นสิวหรือฝี

เดือนก่อนนี่เอง ตรงแก้มนี่แหละ ขึ้นมาเป็นก้อนนูนๆ ตอนแรกนึกว่าสิวอักเสบธรรมดา ก็บีบๆไป แต่ดันบีบไม่ออก ยิ่งบีบยิ่งเจ็บ แสบๆร้อนๆ ไม่เหมือนสิวที่เคยเป็นเลย แล้วมันก็เริ่มปวดมากขึ้นเรื่อยๆ ปวดแบบจังๆ จนนอนไม่หลับเลย อาการแบบนี้ไม่ใช่สิวอักเสบธรรมดาแน่ๆ

ไปหาหมอที่คลินิกแถวบ้าน หมอบอกว่าเป็นฝี อื้อหือ ตกใจเลย หมออธิบายว่า ฝีมันใหญ่กว่าสิว และมันเจ็บกว่าสิวเยอะมาก เพราะเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย หมอเจาะเอาหนองออกให้ ตอนเจาะนี่ เจ็บจี๊ดเลย แต่พอเอาหนองออกแล้ว โล่งเลย หายปวด หมอยังให้ยาฆ่าเชื้อมากินด้วย

• ฝีเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย สิวไม่ใช่
• ฝีมีขนาดใหญ่กว่าสิว และเจ็บกว่ามาก
• ฝีมีหนอง สิวไม่มี
• ฝีอาจมีไข้ร่วมด้วย สิวไม่มี

หลังจากนั้นก็ทายาตามหมอสั่ง อาการดีขึ้นเร็วมาก หายเป็นปกติภายในอาทิตย์เดียว ประสบการณ์ตรงนี้ทำให้จำได้เลยว่า ฝีกับสิวมันต่างกันมาก อย่าพยายามบีบเอง ถ้าไม่แน่ใจไปหาหมอดีที่สุด เสียเวลาไม่กี่นาที แต่ปลอดภัยกว่าเยอะ ประหยัดเวลารักษานานๆด้วย

ปีนี้ (2566) ฉันไปตรวจสุขภาพประจำปีที่โรงพยาบาลกรุงเทพ ผลตรวจปกติดีทุกอย่าง แต่ก็ได้ความรู้เรื่องการแยกแยะสิวกับฝีเพิ่มขึ้นอีก เพราะหมออธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการรักษาที่แตกต่างกัน และความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนหากปล่อยไว้

ฝี ปล่อยให้หายเองได้ไหม

ฝีหายเองได้มั้ย…เออ ถ้ามันเล็กๆ อ่ะนะ ไม่เจ็บมาก ก็คงพอได้มั้ง แต่ห้ามบีบนะ! สำคัญมาก!

• อย่าบีบฝีเองเด็ดขาด! อันนี้จริงจัง
• ถ้ามันไม่ใหญ่มาก + ไม่เจ็บเว่อร์ = รอดูอาการไปก่อนได้
• บีบเอง = ติดเชื้อเพิ่ม + เสี่ยงเส้นเลือดพัง (อันนี้น่ากลัวนะ)
• เคยเห็นคนบีบฝีเอง สุดท้ายต้องไปหาหมอ โดนกรีดหนอง โอ๊ย สยอง!
• เพิ่มเติมนิดนึง ฝีที่ขึ้นตามตัว บางทีก็มาจากขนคุดนะ (เกี่ยวกันมั้ยเนี่ย?)
• ข้อมูลเสริม บางทีการประคบอุ่นๆ ช่วยให้ฝีหายเร็วขึ้นนะ (ไม่รู้จริงป่าว)
• คำเตือน ถ้าฝีมันใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ หรือเจ็บจนทนไม่ไหว รีบไปหาหมอเถอะ!
• คำถามในใจ แล้วฝีที่ขึ้นในที่ลับล่ะ? อันนั้นจะหายเองได้มั้ยนะ? (แอบสงสัย)
• หมายเหตุ ทั้งหมดนี้เป็นแค่ความเห็นส่วนตัวนะ ไม่ได้เป็นหมอ อย่าเชื่อหมดใจ
• อ้างอิงจากตัวเอง เคยเป็นฝีเล็กๆ หายเองได้ แต่ก็แอบกังวลอยู่ดี
• เรื่องเล่า ตอนเด็กๆ เคยเห็นเพื่อนบีบฝี เลือดพุ่งเลย (แอบกลัว)
• ข้อคิด สุขภาพสำคัญที่สุด! ดูแลตัวเองดีๆ นะทุกคน!
• คำถามเพิ่ม แล้วถ้าฝีมันขึ้นตรงหน้าล่ะ ทำไงดี? (เครียดเลย)
• สรุป ถ้าไม่แน่ใจอะไร ไปหาหมอดีที่สุด! จบ!
• ป.ล. เขียนมายาวขนาดนี้เนี่ย จะมีคนอ่านจบมั้ยนะ? (แอบหวั่นใจ)
• ป.ล.2 พิมพ์จากโทรศัพท์ อาจมีคำผิดบ้าง ขออภัยนะ!
• ป.ล.3 หวังว่าข้อมูลนี้จะเป็นประโยชน์นะ (ถึงแม้จะดูมั่วๆ ก็ตาม)

ฝีหน้าตาเป็นยังไง

ฝีหน้าตาเป็นยังไงนะ... อือ

• ใหญ่กว่าสิวอ่ะ...ครึ่งนิ้ว++ (สิวตรูเม็ดเล็กจิ๋ว)
• บวมแดงชัวร์ + หนองข้างใน (อี๋...แต่ก็จริง)
• เจ็บ! เจ็บกว่าสิวเยอะ (สิวแค่คันๆ)
• ก้นเป็นฝี...นรกชัดๆ นั่งไม่ได้ (เคยเป็นตอนเด็ก...ร้องไห้ทุกวัน)
• เป็นได้ทุกที่... ข้างใน ก็เป็นได้เรอะ! (น่ากลัวว่ะ)
• ไข้ขึ้นด้วย? โอ้...ไม่นะ (สิวมันไม่ทำให้เป็นไข้นี่หว่า)
• สิวชอบหน้า...คอ...หลัง (ที่ๆมันๆอะเนอะ)

ข้อมูลเพิ่มเติม: ตอนเด็กเคยเป็นฝีที่ก้น หมอบอกว่าเพราะนั่งนาน+อ้วน (ตอนนั้นอ้วนจริง!) แม่ให้กินยา+ทายา (จำชื่อยาไม่ได้ละ) หายช้ามากกก...ทรมานสุดๆ ตั้งแต่นั้นมาไม่ค่อยนั่งนานเท่าไหร่เลย

อาการเริ่มแรกของฝีคืออะไร

อาการเริ่มแรกฝี: เจ็บแสบ บวมเล็กน้อย

• แผลเล็กๆ เจ็บปวด
• ก้อนขนาดเล็ก เส้นผ่านศูนย์กลาง 0.5-1 นิ้ว
• บริเวณอักเสบ: คอ, ใบหน้า, เอว, ขาหนีบ, ใต้วงแขน, ก้นกบ (ข้อมูล 2566)
• ความเจ็บปวดเพิ่มขึ้นตามขนาดฝี

หนองสีขาว อาจมีเลือดปน ทะลุผิวหนังภายหลัง

เพิ่มเติม: การติดเชื้อแบคทีเรียเป็นสาเหตุหลัก ควรพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม อย่าพยายามบีบหรือทำลายฝีเอง อาจทำให้ติดเชื้อลุกลาม อันตรายถึงชีวิตได้ ตัวอย่างเช่น การติดเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus ที่พบได้บ่อยในปี 2566 ทำให้เกิดฝีได้ง่าย หากมีอาการควรพบแพทย์โดยเร็วที่สุดเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน

อาการเริ่มต้นของฝีเป็นอย่างไร

อาการเริ่มต้นของฝีมักเริ่มจากจุดเล็ก ๆ ที่รู้สึกเจ็บ ๆ คัน ๆ บริเวณผิวหนัง แล้วค่อย ๆ ขยายใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว กลายเป็นก้อนนูนแดง บวม อุ่น ๆ สัมผัสแล้วเจ็บแปลบ ยิ่งถ้าเป็นบริเวณที่มีการเสียดสีบ่อย ๆ อย่างเช่น รักแร้ ขาหนีบ หรือก้น ยิ่งทำให้รู้สึกไม่สบายตัว

• ขนาด: เริ่มต้นอาจจะแค่ครึ่งเซนติเมตร แต่สามารถโตขึ้นเป็นนิ้วได้ในเวลาไม่นาน
• ตำแหน่ง: ที่พบบ่อยคือ คอ ใบหน้า เอว ขาหนีบ ใต้วงแขน ก้นกบ แต่จริง ๆ เกิดได้ทุกที่ที่มีรูขุมขน
• ความเจ็บปวด: จะค่อย ๆ เพิ่มขึ้นตามขนาดของฝี บางคนอาจมีไข้ต่ำ ๆ ร่วมด้วย

ฝีเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งส่วนใหญ่มักเป็น Staphylococcus aureus เชื้อนี้สามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านทางบาดแผลเล็ก ๆ รูขุมขน หรือแม้กระทั่งผิวหนังที่แห้งแตก เมื่อเชื้อเข้าไปได้ ร่างกายก็จะส่งเม็ดเลือดขาวมาต่อสู้ ทำให้เกิดการอักเสบและเป็นหนองขึ้นมา

เกร็ดเล็กน้อย: เคยอ่านเจอว่าการประคบร้อนช่วยให้ฝีสุกเร็วขึ้นได้ แต่ส่วนตัวคิดว่าถ้าไม่แน่ใจ ไปหาหมอดีกว่า เพราะบางทีอาจไม่ใช่แค่ฝีธรรมดา อาจมีภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ