วัฒนธรรมองค์กร ตร. คืออะไร

วัฒนธรรมองค์กรหมายถึงอะไร

วัฒนธรรมองค์กร คือ แก่นแท้ขององค์กร สะท้อนผ่านพฤติกรรม ค่านิยม และความเชื่อร่วมกัน

• เกิดจากการเรียนรู้และปฏิบัติซ้ำๆ จนเป็นธรรมเนียมปฏิบัติ
• ไม่ใช่สิ่งที่บัญญัติขึ้นมา แต่เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเอง จากการปฏิสัมพันธ์ภายในองค์กร
• ปี 2566 การวิจัยเรื่องนี้ยังคงเน้นความสำคัญของวัฒนธรรมองค์กรต่อประสิทธิภาพและความยั่งยืน โดยเฉพาะในยุคดิจิทัล

ความแตกต่างในวัฒนธรรมองค์กรส่งผลต่อการตัดสินใจ การสื่อสาร และบรรยากาศการทำงาน เป็นตัวกำหนดความสำเร็จขององค์กรในระยะยาว นี่คือความจริงที่ไม่อาจปฏิเสธได้ แม้มองข้ามไป มันก็ยังคงมีอิทธิพลอยู่ดี

วัฒนธรรมของบริษัท (Corporate Culture) คืออะไร มีความสําคัญอย่างไร

วัฒนธรรมองค์กร? เอ่อ...มันเหมือน "บรรยากาศ" ของบริษัทอ่ะ แต่ลึกกว่านั้นเยอะ! มันคือ "วิธีที่คนทำงานที่นี่ จริงๆ" ไม่ใช่แค่สโลแกนสวยหรูที่แปะไว้หน้าออฟฟิศ

ความสำคัญ? โคตรสำคัญ! ตอนแรกไม่เชื่อนะ แต่พอเจอมากับตัว...

• ดึงดูดคนเก่ง: ใครจะอยากทำงานที่ที่ toxic? วัฒนธรรมดีๆ นี่แหละตัวแม่เหล็กเลย! ปีที่แล้วบริษัทใหม่ที่เราไปสัมภาษณ์ เค้าเน้นเรื่อง work-life balance สุดๆ (แต่สุดท้ายก็แค่ลมปาก!)
• ทำงานสนุก (และได้ผล): ถ้าทุกคนเห็นเป้าหมายเดียวกัน มีน้ำใจ ช่วยเหลือกัน งานมันก็เดินหน้าอ่ะดิ! เมื่อก่อนทำงานที่เก่า หัวหน้าโคตร toxic บั่นทอนสุดๆ
• อยู่รอดปลอดภัย: บริษัทที่ปรับตัวตามยุคสมัยตลอดเวลา จะไปได้ไกลกว่า เพราะวัฒนธรรมองค์กรที่ส่งเสริมให้คนกล้าคิด กล้าทำ กล้าลอง (แม้จะพลาดบ้าง)

พูดง่ายๆ คือ วัฒนธรรมองค์กรดี = ทีมเวิร์คดี = งานดี = บริษัทรุ่ง!

แล้ว "วัฒนธรรมดี" นี่มันยังไง?

• Communication ชัดเจน: ไม่ใช่แค่สั่งงาน แต่บอก "ทำไม" ด้วย! (ปีนี้หัวหน้าทีมเราอธิบายละเอียดขึ้นเยอะเลย)
• Feedback แบบสร้างสรรค์: ชมเมื่อดี ติเพื่อก่อ ไม่ใช่สักแต่ด่า (เมื่อก่อนโดนด่าเช้าเย็นจนเบื่อ)
• ความเท่าเทียม: ไม่ว่าจะเพศอะไร อายุเท่าไหร่ ทุกคนมีสิทธิ์มีเสียง (เรื่องนี้สำคัญมากกก!)
• Learning Culture: สนับสนุนให้เรียนรู้ พัฒนาตัวเองตลอดเวลา (ตอนนี้บริษัทมีคอร์สออนไลน์ให้เรียนฟรีเยอะมาก!)

ล่าสุดไปฟัง CEO บรรยายเรื่อง "การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ยั่งยืน" รู้สึกว่า เฮ้ย! บริษัทเราก็มาถูกทางแล้วนี่หว่า!

อะไรคือตัวอย่างของวัฒนธรรมองค์กร

อืม... คิดหนักเหมือนกันนะ เรื่องวัฒนธรรมองค์กรนี่... มันไม่ใช่แค่คำพูดหรอกนะ มันเป็นความรู้สึก... แบบว่า...

อย่างที่ บ.เก่าฉัน ที่ทำเกี่ยวกับการตลาดออนไลน์ ปีนี้เน้นเรื่อง "ผลลัพธ์" มาก จริงๆ นะ รู้สึกกดดัน แต่ก็เห็นผลนะ ยอดขายขึ้น แต่... เพื่อนร่วมงานบางคน ก็เครียด พักร้อนแทบไม่ได้เลย

• รับรู้ความสำเร็จมั้ย? มีบ้าง แต่ไม่เท่าที่ควร รู้สึกมันเร่งรีบเกินไป
• รับฟังเสียงมั้ย? ฟังนะ แต่บางทีก็เหมือนไม่ได้นำไปปรับใช้จริงๆ
• ผู้นำเป็นตัวอย่าง? ก็พยายามนะ แต่บางทีก็เห็นแก่งานเกินไป
• ค่านิยม? พูดเยอะ แต่ทำไม่ค่อยได้ตามที่พูด
• สร้างความสัมพันธ์? มีบ้าง แต่ก็เป็นแบบ "ทำงานให้เสร็จ" มากกว่า
• การเรียนรู้? มีอบรมบ้าง แต่ก็รู้สึกว่า เน้นใช้เงินไปเปล่าๆ
• ตระหนักถึงวัฒนธรรม? พูดบ่อย แต่ความรู้สึกมันไม่ค่อยถึง
• ปรับแต่งให้เข้ากับคน? ตรงนี้... ไม่ค่อยมีเลย รู้สึกว่า ทุกคนต้องเหมือนกันหมด

อีกอย่าง ที่รู้สึกได้ชัดคือ พวกกิจกรรม teambuilding ปีนี้ทำน้อยลงมาก แทบไม่มีเลย แต่ก็อย่างว่าแหละ มันก็ขึ้นอยู่กับบริษัทจริงๆ นะ บางที่ก็ทำดี บางที่ก็ทำแบบขอไปที

ฉันว่า วัฒนธรรมองค์กรที่ดี... มันต้องรู้สึกได้จริงๆ ไม่ใช่แค่ประกาศบนกระดาน มันต้องซึมซับเข้าไปในทุกๆ การกระทำ ทุกๆ วัน ยากนะ...

วัฒนธรรมองค์กรที่ดีเป็นอย่างไร

วัฒนธรรมองค์กรที่ดีเหรอ... มันยากนะที่จะบอกจริงๆ ฉันก็ยังคิดไม่ตกเลย

ตอนนี้ที่ทำงานฉัน ก็... บอกตรงๆว่า ยังไม่ใช่แบบที่อยากให้เป็น คือ พวกเขาพยายามนะ มีการทำแบบสำรวจความคิดเห็นพนักงานปีนี้แหละ แต่รู้สึกว่ามันยังไม่ถึงไหน เหมือนทำตามหน้าที่มากกว่า ไม่ได้รู้สึกว่าเขาจริงใจที่จะแก้ไขอะไรจริงๆ

ที่จริงฉันอยากให้มันเป็นแบบที่... ทุกคนรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของทีมจริงๆ ไม่ใช่แค่เป็นฟันเฟือง แล้วก็การสื่อสาร ต้องดีกว่านี้ ตอนนี้รู้สึกเหมือนมีกำแพงอะไรบางอย่างกั้นอยู่ตลอดเวลา

• การสื่อสารโปร่งใส ไม่ใช่แค่บอกแต่เรื่องดีๆ เรื่องไม่ดีก็ต้องบอก อย่าปิดบัง
• การเคารพซึ่งกันและกัน ไม่ว่าตำแหน่งไหนก็ตาม ทุกคนมีความสำคัญเท่ากัน
• การให้โอกาสพัฒนาตัวเอง ไม่ใช่แค่พูด แต่ต้องมี action จริงๆ อย่างมีหลักสูตรอบรมอะไรแบบนั้น

เรื่องวันเกิด ฉันว่ามันเป็นแค่ส่วนเล็กๆ ของวัฒนธรรมที่ดี มันสำคัญนะ แต่มันไม่ใช่ทั้งหมด ที่สำคัญกว่าคือความรู้สึกว่า หัวหน้า หรือผู้บริหาร เขาจริงใจกับเราแค่ไหน เขารักษาคำพูดที่ให้ไว้หรือเปล่า มากกว่า

ปีนี้เราไม่ได้มีกิจกรรมอะไรมากมายเหมือนปีก่อน แต่ฉันก็ยังหวังว่าต่อไปจะดีขึ้น ยังมีความหวังอยู่บ้างแหละ... แต่ก็คงต้องใช้เวลา... เยอะมากๆ

แนวคิดเกี่ยวกับวัฒนธรรมองค์กรมีอะไรบ้าง

วัฒนธรรมองค์กร? แค่ขี้ปากคน

• ค่านิยมร่วม: ใครเชื่อก็เรื่องของมัน
• ความเชื่อ: ไร้สาระ
• พฤติกรรม: ทำตามกันไป
• บุคลิกภาพ/จิตวิญญาณ: ตอแหล

ขยายความ:

• Virash Sanguanwong (2024): ยังเชื่อเรื่องนี้อยู่อีกเหรอ?
• องค์กร: สนามเด็กเล่นของผู้ใหญ่
• วัฒนธรรม: ข้ออ้างของพวกอยากควบคุม

ปัจจัยแวดล้อมใดบ้างที่สําคัญที่มีผลต่อวัฒนธรรมขององค์การ

ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมองค์กร ปี 2566 นี้ ผมมองว่ามีหลายมิติซับซ้อนกว่าที่คิดนะ ไม่ใช่แค่ 6 ปัจจัยอย่างที่หลายๆที่กล่าวถึง แต่สามารถแยกย่อยได้อีกมากมาย แต่ถ้าจะสรุปให้กระชับ ผมว่าน่าจะเน้นไปที่กลุ่มปัจจัยหลักๆเหล่านี้

• วิสัยทัศน์ (Vision): ความชัดเจนของวิสัยทัศน์ เป้าหมายระยะยาวขององค์กร ส่งผลโดยตรงต่อทิศทาง และการกระทำของพนักงาน ถ้าวิสัยทัศน์ไม่ชัดเจน ก็เหมือนเรือที่ไม่มีเข็มทิศ ล่องลอยไปเรื่อยเปื่อย (เคยเจอองค์กรแบบนี้มาแล้ว เหนื่อยมาก)

• ค่านิยม (Values): สิ่งที่องค์กรยึดถือ เป็นเสมือนหลักการทำงาน และการปฏิบัติ ส่งผลต่อการตัดสินใจ และพฤติกรรมของคนในองค์กร ที่สำคัญ ค่านิยมต้องสอดคล้องกับวิสัยทัศน์ ไม่งั้นก็ขัดแย้งกันเอง

• ผู้นำ (Leadership): บทบาทของผู้นำสำคัญมาก การสร้างแรงบันดาลใจ การสื่อสาร และการสร้างแบบอย่าง ล้วนส่งผลต่อวัฒนธรรมองค์กร ผู้นำควรเป็นตัวอย่างที่ดี และสนับสนุนค่านิยมขององค์กร (เคยเห็นผู้นำหลายคน บอกให้พนักงานทำอย่างนั้นอย่างนี้ แต่ตัวเองกลับทำตรงกันข้าม)

• ระบบและกระบวนการ (Systems & Processes): ระบบการทำงานต่างๆ เช่น การสื่อสาร การตัดสินใจ และการประเมินผลงาน ส่งผลต่อประสิทธิภาพ และความร่วมมือของพนักงาน ระบบที่ยุ่งยากซับซ้อน ย่อมสร้างความสับสน และลดประสิทธิภาพ

• สภาพแวดล้อมการทำงาน (Work Environment): สภาพแวดล้อมทางกายภาพ และสังคม มีผลต่อความรู้สึก และความพึงพอใจของพนักงาน เช่น การออกแบบพื้นที่ทำงาน ความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนร่วมงาน บรรยากาศในการทำงาน ทั้งหมดนี้ล้วนมีผลกระทบ

• การสื่อสาร (Communication): การสื่อสารภายในองค์กร เป็นสิ่งสำคัญมาก การสื่อสารที่โปร่งใส และมีประสิทธิภาพ จะช่วยให้พนักงานเข้าใจ และร่วมมือกันได้ดี (เคยเจอองค์กรที่สื่อสารไม่ดี พนักงานงง ทำงานผิดพลาดเยอะ)

วัฒนธรรมองค์กร (Organizational Culture) คือ ชุดความเชื่อ ค่านิยม พฤติกรรม และแบบแผนการปฏิบัติงาน ที่เป็นเอกลักษณ์ขององค์กรนั้นๆ มันคือ สิ่งที่กำหนดวิธีการทำงาน และการปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนในองค์กร โดยรวมแล้ว ผมมองว่ามันเหมือนกับจิตวิญญาณขององค์กร เป็นสิ่งที่จับต้องไม่ได้ แต่สัมผัสได้จากพฤติกรรม และการกระทำของคนในองค์กร