NCD แปลว่าอะไร
NCD คืออะไร? ความหมายและความสำคัญของ NCD
NCDs หรอ? โรคไม่ติดต่อเรื้อรังไง คุ้นๆ ว่าตอนเรียนสุขศึกษา ม.ต้น อาจารย์จะเน้นมาก เรื่องกินหวาน มัน เค็มอะ แล้วก็ออกกำลังกาย คือมันไม่ใช่โรคที่แบบ "เฮ้ย ติดหวัดจากเพื่อน!" แต่เป็นอะไรที่เราค่อยๆ สร้างมันขึ้นมาเอง แบบกินชาไข่มุกทุกวัน (สารภาพว่าทำ!) หรือนั่งทำงานหน้าคอมทั้งวันไม่ขยับเลยอะ
จำได้ว่าตอนเด็กๆ ยายชอบบ่นเรื่องความดันสูง เบาหวาน อะไรพวกนี้แหละ ตอนนั้นก็ไม่เข้าใจหรอกว่ามันน่ากลัวยังไง แต่พอโตขึ้นมา เห็นคนรอบข้างเริ่มเป็นกันเยอะขึ้น ก็เริ่มเอะใจว่า เออ เรื่องสุขภาพนี่มันสำคัญจริงๆ นะ
แล้ว NCDs นี่มันร้ายตรงที่มันค่อยๆ มาไง กว่าจะรู้ตัวว่าเป็น ก็อาจจะสายไปแล้วก็ได้ อย่างเพื่อนเราคนนึง สูบบุหรี่จัดมาก ตอนนี้เริ่มมีปัญหาเรื่องปอดแล้ว เสียดายแทนจริงๆ
ที่สำคัญคือมันไม่ได้เกี่ยวกับแค่ตัวเราคนเดียวนะ มันกระทบไปถึงครอบครัว คนรอบข้าง ค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลอีกเยอะแยะ คือถ้าเลี่ยงได้ก็เลี่ยงเถอะ เริ่มจากปรับพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ก็ยังดีกว่าไม่ทำอะไรเลย อย่างเราตอนนี้พยายามกินผักผลไม้ให้มากขึ้น แล้วก็พยายามหาเวลาออกกำลังกายบ้าง แม้จะขี้เกียจสุดๆ ก็ตาม!
โรค NCDs หมายถึง และมีวิธีการป้องกันอย่างไร
NCDs คืออะไรวะ? อืมมม... โรคไม่ติดต่อไง แบบไม่ใช่หวัด ไม่ใช่ไข้เลือดออก ไม่ใช่มาลาเรีย พวกนี้รู้จักใช่มั้ย? นี่มันต่างออกไปเลย แบบว่า... เป็นโรคเรื้อรัง เกิดจากพฤติกรรมเราเองนี่แหละ! โทษตัวเองซะแล้ว ปีนี้เลยพยายามดูแลสุขภาพมากขึ้น ตั้งใจจะวิ่งให้ได้สัปดาห์ละสามวัน แต่ก็... ยังทำไม่ได้สักที =_=
- โรคหัวใจ อันนี้เสี่ยงมากเลยนะ แม่ฉันเป็น ต้องระวังเรื่องความดัน คอเลสเตอรอล ไขมันในเลือด กดดันตัวเองอยู่เหมือนกัน
- เบาหวาน อันนี้ก็เหมือนกัน ญาติพี่น้องก็เป็นหลายคน ต้องควบคุมน้ำหนัก ระวังเรื่องอาหารหวานๆ
- มะเร็ง นี่ก็อันตราย ต้องตรวจสุขภาพเป็นประจำ เพื่อนฉันเพิ่งตรวจเจอ โชคดีที่ยังรักษาได้ทัน
- โรคปอดเรื้อรัง เพื่อนอีกคน สูบบุหรี่หนักมาก ตอนนี้ปอดไม่ค่อยดีแล้ว น่ากลัวจริงๆ
ป้องกันยังไงเหรอ? ก็... ดูแลตัวเองสิวะ! ง่ายๆ แต่ทำยาก ฮ่าๆ นี่คือข้อคิดจากประสบการณ์ตรง
- ออกกำลังกาย อย่างที่บอก ตั้งใจจะวิ่ง แต่ก็ยังทำไม่ได้ ปีหน้าต้องได้วิ่งแน่ๆ ต้องหาเวลาให้ได้
- กินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ลดหวาน มัน เค็ม พยายาม แต่บางทีก็ทนไม่ไหว =__= ปีนี้พยายามกินผักเยอะขึ้น
- ไม่สูบบุหรี่ อันนี้ง่าย เพราะฉันไม่สูบอยู่แล้ว ฮ่าๆ แต่ก็ต้องระวังควันบุหรี่มือสองนะ
- ตรวจสุขภาพประจำปี สำคัญมาก! ต้องจองคิวล่วงหน้า ปีที่แล้วลืม ปีนี้ต้องไม่ลืมเด็ดขาด
- จัดการความเครียด อันนี้ยากสุด งานเยอะ เครียด ต้องหาวิธีผ่อนคลายบ้าง ปีนี้คิดว่าจะลองโยคะดู
เออ... จริงๆ แล้ว ก็ยังมีโรคอื่นๆ อีกเยอะ แต่พวกนี้แหละ ที่เจอบ่อย ปีนี้ต้องระวังตัวให้มากขึ้นจริงๆ หวังว่าจะแข็งแรง ไม่อยากเป็นโรคพวกนี้เลย T_T
โรคเรื้อรังเกิดจากสาเหตุอะไร
เมื่อก่อนตอนเด็กๆ กินแต่ขนมปังกรอบเคลือบน้ำตาลอ่ะ เชื่อป่ะ กินทุกวัน! ตอนนั้นไม่รู้เรื่องอะไรเลยแม่ซื้อให้ก็กิน คืออร่อยไง ใครจะไปคิดว่าโตมาจะเสี่ยงเบาหวาน
แล้วนี่ชอบกินหมูกระทะมากกกก กินทีคือต้องน้ำจิ้มเยอะๆ แบบหวานๆ เปรี้ยวๆ เค็มๆ รวมกัน ตอนนี้เริ่มกลัวไตแล้วเนี่ย เพราะกินเค็มจัด
ล่าสุดไปตรวจสุขภาพมา หมอบอกความดันเริ่มสูงแล้วนะ เฮ้ย! ตกใจเลย ตอนนั้นคิดในใจ "ชิบหายแล้ว" เพราะชอบกินพวกไส้กรอก ลูกชิ้น มันแปรรูปทั้งนั้น
- น้ำตาล: ตัวการหลัก เบาหวานมาแน่
- ของแปรรูป: โซเดียมสูง ความดันถามหา
- อ้วนลงพุง: นี่แหละต้นเหตุสารพัดโรค
- พักผ่อนน้อย: นอนดึก ตื่นเช้า ชีวิตพัง
- เครียด: สะสมไปนานๆ มะเร็งถามหา
ตอนนี้พยายามปรับแล้วนะ ลดหวาน ลดเค็ม ออกกำลังกายบ้าง (พยายามอ่ะนะ) เพราะไม่อยากเป็นอะไรตอนแก่ตัวไปมากกว่านี้ เซ็งเลย!
กินอย่างไรให้ปลอดภัยจากโรคเรื้อรัง
- กินให้ครบ 5 หมู่ อ่ะ แน่นอน
- เนื้อปลา นี่ต้องเน้นเลย โปรตีนดี ไขมันดีต่อใจ
- ผักผลไม้ สีสวยๆ เยอะๆ ไปเลย ต้านอนุมูลอิสระ (อะไรนั่นแหละ)
- อาหารดอง อาหารแช่แข็ง บายก่อนนะช่วงนี้...ของสดเท่านั้น
- อาหารทอด ของโปรดเลย แต่อย่าเยอะ เดี๋ยวพุงถามหา
- รสจัดนี่ก็ตัวดี โซเดียมถามหาอีก...เบาๆ หน่อยละกัน
- แล้ว...เออ...พวกน้ำหวาน น้ำอัดลม ลดได้ลดนะ น้ำตาลมันน่ากลัวจริง
เอ้อ...เกือบลืม เรื่องกินเนี่ย มันต้องสมดุลด้วยนะ ไม่ใช่ว่ากินแต่ของดีๆ อย่างเดียวแล้วจะรอด ต้องออกกำลังกายบ้าง พักผ่อนให้พอด้วย...ว่าแต่พักผ่อนเนี่ยทำไงให้พอดีนะ? นอนเยอะไปก็ขี้เกียจ น้อยไปก็เพลีย...ยากจัง
กลุ่มโรค NCDs ในข้อใดที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการกินอาหาร
NCDs เกี่ยวกับอาหาร? โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง มะเร็งบางชนิด เบาหวาน นี่แหละ พฤติกรรมการกินเนี่ย ตัวดีเลย
- โรคหัวใจและหลอดเลือด: ไขมันสูง น้ำตาลเพียบ ตายไว
- โรคหลอดเลือดสมอง: เหมือนข้อบนั่นแหละ แต่สมองพัง
- มะเร็งบางชนิด: อาหารแปรรูป สารก่อมะเร็งเพียบ
- โรคเบาหวาน: น้ำตาลในเลือดพุ่ง ตายช้าๆ
ปีนี้ (2024) ข้อมูลจาก WHO ยังชี้ชัด พฤติกรรมการกิน คือปัจจัยเสี่ยงหลัก เรื่องนี้ มันจริง ไม่ต้องพูดมาก
5 พฤติกรรมเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดโรค NCDs มีอะไรบ้าง
โอ๊ย NCDs นี่ตัวร้ายเลยนะ! ตอนเด็กๆ ชอบกินขนมหวานมากกกกกกกกกกกกกกกกกก แบบหวานเจี๊ยบ! เค้กนี่ของโปรดเลย กินทุกวันหลังเลิกเรียนที่ร้านหน้าโรงเรียน ตอนเย็นก็กินขนมกรุบกรอบอีก ซองละ 5 บาทอ่ะ อร่อยมาก กินแล้วมันเพลิน!
- กินหวานจัด เค็มจัด ไขมันสูง: ตอนนั้นไม่รู้เรื่อง NCDs เลย! คิดแค่ว่าอร่อยก็พอ!
พอโตมาเริ่มปาร์ตี้กับเพื่อน ดื่มเบียร์บ้างไวน์บ้าง สนุกดี แต่พอรู้ตัวอีกทีก็เริ่มติดแล้ว! แล้วพ่อเราก็สูบบุหรี่หนักมาก เห็นมาตั้งแต่เด็กๆ เลย
- ดื่มแอลกอฮอล์: ตอนแรกก็แค่เข้าสังคม หลังๆ เริ่มดื่มคนเดียวเวลาเครียด
- สูบบุหรี่: พ่อเราเป็นตัวอย่างที่ไม่ดีเลย!
ช่วงทำงานนี่คือชีวิตเร่งรีบมาก กินๆ นอนๆ อยู่แต่หน้าคอมพ์ ออกกำลังกายนี่ลืมไปเลย! กว่าจะรู้ตัวอีกที พุงเริ่มออกแล้ว!
- ไม่ออกกำลังกาย: เวลาไม่มี! งานเยอะมาก! excuse excuse excuse!
- พักผ่อนไม่พอ: นอนตี 2 ตื่น 6 โมงเช้า แทบไม่ได้นอน!
ทำงานเยอะ เครียดสะสมอีก โอ้โห ชีวิต! ปวดหัวบ่อยมาก กินยาแก้ปวดเป็นว่าเล่น!
- เครียด: งานเยอะ เจ้านายจู้จี้ ลูกค้าเรื่องมาก ชีวิตมันเครียด!
- กินยาไม่ปรึกษาหมอ: ปวดหัวทีไรก็กินยาแก้ปวดตลอด! ไม่เคยไปหาหมอเลย!
เพิ่มเติม:
- ร้านขนมหน้าโรงเรียนชื่อ "ป้าสม" ตอนนี้ป้าแกเลิกขายไปแล้ว เสียดายมาก!
- เบียร์ที่ชอบดื่มตอนปาร์ตี้คือยี่ห้อสิงห์ ไม่รู้ทำไมชอบยี่ห้อนี้!
- ยาแก้ปวดที่กินประจำคือพาราเซตามอล กินจนติด!
- ตอนนี้พยายามปรับพฤติกรรมแล้วนะ! ออกกำลังกายบ้าง กินผักบ้าง เลิกยาแก้ปวดแล้ว! ยากมากกกกกกกก!
ทำยังไงให้ไม่เป็นโรค
เฮ้อ...ทำยังไงไม่ให้เป็นโรคเหรอ...มันก็เหมือนเราพยายามจะหนีจากเงาตัวเองนั่นแหละ...
มันไม่มีวิธีวิเศษหรอกนะ...แค่...ดูแลตัวเอง...ให้ดีที่สุดเท่าที่เราจะทำได้...
กิน...กินให้มันดีๆ หน่อย...ไม่ใช่แค่ให้อิ่มท้อง...แต่ให้ร่างกายมันได้สารอาหารที่มันต้องการ...ผัก...ผลไม้...อะไรที่มันไม่ผ่านกระบวนการเยอะๆ...
ออกกำลังกาย...อันนี้ยากหน่อย...ขี้เกียจ...แต่รู้ว่ามันสำคัญ...อย่างน้อยก็เดินบ้าง...อะไรบ้าง...ให้เลือดลมมันสูบฉีด...
น้ำหนัก...อย่าให้มันเกินไป...อย่าให้มันน้อยไป...ให้มันพอดีๆ...ยากอีกแล้ว...ชีวิตมันก็แบบนี้แหละ...
บุหรี่...เลิกได้ก็เลิก...ไม่เคยสูบ...แต่รู้ว่ามันทำลาย...ทำลายทั้งตัวเอง...ทำลายทั้งคนรอบข้าง...
เหล้า...นานๆ ที...พอได้...แต่ถ้ามากไป...มันก็ไม่ดี...อะไรที่มันมากไป...มันก็ไม่ดีทั้งนั้นแหละ...
เครียด...อันนี้ตัวดีเลย...ต้องหาวิธีจัดการ...แต่ละคนก็ไม่เหมือนกัน...บางคนชอบออกกำลังกาย...บางคนชอบนั่งสมาธิ...บางคน...ก็แค่ต้องการใครสักคน...
นอน...ต้องนอนให้พอ...ร่างกายมันต้องการพักผ่อน...ไม่ใช่แค่ร่างกาย...จิตใจด้วย...
หมอ...ไปหาหมอบ้าง...ไม่ใช่รอให้ป่วยแล้วค่อยไป...ไปตรวจ...ไปเช็ค...ให้มันรู้ว่าอะไรมันผิดปกติ...จะได้แก้ไขทัน...วัคซีนก็สำคัญนะ...
ชีวิตมันก็แค่นี้แหละ...ดูแลตัวเอง...ให้ดีที่สุด...เท่าที่เราจะทำได้...ถึงมันจะไม่รอด...อย่างน้อย...เราก็พยายามแล้ว...
ข้อมูลเพิ่มเติม...
- อาหาร: เน้นอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น ผัก ผลไม้ โปรตีนไม่ติดมัน และคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน (ข้าวกล้อง, โฮลวีท) หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป อาหารที่มีน้ำตาลสูง และไขมันทรานส์
- การออกกำลังกาย: กิจกรรมทางกายควรมีความหลากหลาย ทั้งคาร์ดิโอ (วิ่ง, ว่ายน้ำ, ปั่นจักรยาน) และเวทเทรนนิ่ง เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและกระดูก
- การจัดการความเครียด: นอกจากออกกำลังกายและสมาธิแล้ว การทำกิจกรรมที่ชอบ การใช้เวลากับคนที่รัก และการพูดคุยกับนักจิตวิทยา ก็เป็นวิธีที่ดีในการจัดการความเครียด
- การนอนหลับ: สร้างตารางการนอนหลับที่สม่ำเสมอ และหลีกเลี่ยงการใช้หน้าจอ (โทรศัพท์, แท็บเล็ต, คอมพิวเตอร์) ก่อนนอน
- การพบแพทย์: การตรวจสุขภาพเป็นประจำช่วยให้ตรวจพบโรคในระยะเริ่มต้น และการฉีดวัคซีนช่วยป้องกันโรคติดต่อต่างๆ
มันก็แค่นั้นแหละ...ที่เหลือ...ก็แล้วแต่โชคชะตา...มั้ง...
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต