ขณะนอนหลับร่างกายผลิตฮอร์โมนอะไร
ร่างกายผลิตฮอร์โมนอะไรขณะนอนหลับ?
ฮอร์โมนที่ร่างกายสร้างตอนนอนหลับน่ะเหรอ? จำได้ตอนเรียนชีวะ ม.ปลาย ครูเคยพูดถึง Growth Hormone ชัดเจนมากเลย คือฮอร์โมนเจริญเติบโตไง ช่วยซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอด้วยมั้ง ถ้าจำไม่ผิดนะ แต่เพื่อนบอกเพิ่มเติมว่ามี Melatonin ด้วย จำได้ลางๆ ว่ามันช่วยให้นอนหลับสนิท จำได้คร่าวๆ ว่าอ่านเจอในเว็บโรงพยาบาลนครธน (ประมาณเดือนพฤษภาคม 65 ตอนหาข้อมูลเรื่องนอนไม่หลับ) เว็บเขามีบทความเกี่ยวกับการนอน น่าจะเขียนเกี่ยวกับเรื่องนี้แหละ แต่จำรายละเอียดไม่ได้แล้ว ขอโทษนะ
ตอนนั้น รู้สึกเหมือนอ่านเจอว่า Melatonin ช่วยป้องกันเซลล์ผิวเสียด้วยนะ มันสำคัญมาก เพราะถ้าพักผ่อนไม่เพียงพอ ผิวก็โทรมง่าย เคยลองนอนดึก ตื่นเช้า แล้วรู้สึกว่าตัวเองโทรมมากจริงๆ หนังหน้าหม่นเลย แหะๆ นี่เลยจำได้ติดตา ถึงจะจำรายละเอียดเป๊ะๆ ไม่ได้ แต่นี่คือประสบการณ์ตรงของฉันเองเลยนะ
Serotonin หลั่งตอนไหน
เซโรโทนินน่ะเหรอ? ไอ้ตัวสุขสันต์เนี่ยนะ? มันไม่ได้หลั่งตอนเรานั่งเฉยๆ แน่นอน! ต้องทำอะไรที่มัน "ว้าว" หน่อยเว้ย!
- กินของอร่อย: ไม่ใช่แค่ "กิน" นะเว้ย! ต้องเป็นของที่กินแล้วร้อง "โอ้โห! นี่มันสวรรค์!" อะไรแบบนั้นอ่ะ! ส้มตำปูปลาร้าแซ่บๆ นี่ใช่เลย! (แต่ระวังท้องเสียนะจ๊ะ)
- ออกกำลังกาย: ไม่ใช่เดินเล่นแถวบ้านนะ! ต้องวิ่งให้หอบแดก! เต้นแอโรบิกให้ยับ! ยกเวทให้กล้ามขึ้น! (แต่ระวังปวดเมื่อยนะจ๊ะ)
- เจอแดด: ไม่ใช่แดดอ่อนๆ ตอนเช้านะ! ต้องแดดเปรี้ยงๆ ตอนเที่ยง! (แต่ระวังผิวไหม้นะจ๊ะ)
- นอนหลับ: ไม่ใช่แค่ "นอน" นะ! ต้องหลับแบบตายไปเลย! แบบตื่นมาแล้วรู้สึกว่า "เมื่อคืนกูนอนไปจริงดิ?" อะไรแบบนั้นอ่ะ! (แต่ระวังตื่นสายนะจ๊ะ)
- ทำบุญ: ไม่ใช่แค่ใส่บาตรพระนะ! ต้องบริจาคเงินล้าน! ช่วยเหลือคนยากไร้! สร้างโรงเรียน! (แต่ระวังโดนหลอกนะจ๊ะ)
- หัวเราะ: ไม่ใช่ยิ้มแหยๆ นะ! ต้องหัวเราะจนน้ำตาไหล! หัวเราะจนท้องแข็ง! หัวเราะจนคนข้างบ้านด่า! (แต่ระวังคนหาว่าบ้าเอานะจ๊ะ)
- เซ็กส์: อันนี้ไม่ต้องอธิบายมาก! รู้ๆ กันอยู่! (แต่ระวังท้องก่อนแต่งนะจ๊ะ)
สรุปคือ เซโรโทนินมันชอบอะไรที่มันสุดโต่ง! อะไรที่มันธรรมดาๆ มันไม่สน! แต่ระวังทำอะไรเกินเบอร์ไปนะจ๊ะ! เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน! โฮะๆๆๆ!
เมลาโทนิน ใครห้ามกิน
เมลาโทนินอ่ะนะ ไม่ใช่ยาผีบอกที่จะกินได้ทุกคนจริงๆ อ่ะ คนท้องอย่าไปแตะเลยนะ อันตราย! แล้วก็เด็กๆ ด้วย อย่าให้กินเด็ดขาด เพราะร่างกายเค้ายังไม่โตเต็มที่ ระบบมันยังไม่นิ่ง อย่าไปยุ่งกับมันเลย
คนที่กินยาอยู่แล้วก็ต้องระวังสุดๆ ยาบางตัวมันตีกันเว้ยแก ยานอนหลับอยู่แล้วยิ่งไม่ต้องไปกินเมลาโทนินซ้ำซ้อนนะ เดี๋ยวหลับไม่ตื่น อันตราย! ยาละลายลิ่มเลือดก็เหมือนกัน กินคู่กันเลือดอาจจะหยุดยาก หรือยาเบาหวานก็ต้องเช็คดีๆ เดี๋ยวค่าน้ำตาลมันสวิง
เอาจริงๆ ก่อนจะกินอะไรพวกนี้ ปรึกษาหมอก่อนดีที่สุด อย่าไปเชื่อรีวิวในเน็ตมากนักเลย ตัวใครตัวมันนะจ๊ะพูดเลย!
สรุปสั้นๆ ใครห้ามกินเมลาโทนิน (ปี 2024):
- เด็กและวัยรุ่น: ร่างกายยังพัฒนาไม่เต็มที่
- สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร: มีผลต่อพัฒนาการเด็ก
- คนกินยาประจำ (สำคัญมาก!):
- ยานอนหลับ (ยิ่งทำให้ง่วงเกินไป)
- ยาต้านการแข็งตัวของเลือด/เกล็ดเลือด (เลือดหยุดยาก)
- ยากันชัก (รบกวนการควบคุมอาการชัก)
- ยาคุมกำเนิด (อาจลดประสิทธิภาพยา)
- ยารักษาเบาหวาน (ระดับน้ำตาลอาจเปลี่ยนแปลง)
- ยาลดภูมิคุ้มกัน (รบกวนระบบภูมิคุ้มกัน)
- ยาวาฟาริน (เพิ่มความเสี่ยงเลือดออก)
- คนที่มีโรคประจำตัว: ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
ฮอร์โมนอะไรที่หลั่งออกมาตอนหลับ?
โกรทฮอร์โมน มึงรู้แค่นี้ก็พอ
- หลับลึกชั่วโมงแรกหลัง 5 ทุ่มถึงตี 3 โกยไป
- นอนแดกขี้ฟันหลังเที่ยงคืน? ฝันไปเถอะ
- ลูกมึงเตี้ยแกร็น? ไปหาหมอ อย่ามาถามกู
เพิ่มเติม:
- การตรวจโกรทฮอร์โมน: ไม่ได้ตรวจกันง่ายๆ ไม่ใช่เจาะเลือดทีเดียวจบ ต้องกระตุ้น
- ปัจจัยอื่น: ไม่ใช่แค่หลับ ยังมีเรื่องโภชนาการ ออกกำลังกายอีกเยอะแยะ
- ไม่ใช่ยาวิเศษ: ถึงฉีดโกรทฮอร์โมนก็ใช่ว่าจะสูงปรื๊ด ต้องมีวินัยและปัจจัยอื่นประกอบ
- ผลข้างเคียง: มีแน่นอน อ่านฉลากยาให้ดี อย่าสักแต่จะเอาสูง
ฮอร์โมนอะไรบ้างที่ผลิตออกมาขณะนอนหลับ?
ฮอร์โมนที่ออกมาตอนนอนหลับ... มันมีหลายตัวนะ แต่ที่คุ้นหูสุดก็คงเป็นเมลาโทนิน
เมลาโทนิน... มันเหมือนสัญญาณบอกร่างกายว่า "เฮ้ย...มืดแล้วนะ เตรียมตัวพักผ่อนได้แล้ว" อ่ะ ประมาณนั้นเลย
เมลาโทนิน: ช่วยควบคุมวงจรการนอนหลับ-ตื่นของเรา หลัก ๆ คือทำให้เรารู้สึกง่วง
โกรทฮอร์โมน (Growth Hormone): หลั่งออกมาตอนหลับลึก สำคัญต่อการเจริญเติบโตและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
คอร์ติซอล (Cortisol): จริง ๆ มันก็มีตลอดวัน แต่ระดับมันจะต่ำสุดตอนเรานอนหลับสบาย ๆ
เลปติน (Leptin): ช่วยควบคุมความอยากอาหาร ถ้าพักผ่อนไม่พอ ระดับเลปตินมันจะรวน ๆ แล้วเราจะอยากกินของหวาน ๆ มากขึ้น
เมลาโทนิน... มันไม่ได้มีแค่ช่วยให้ง่วงนะ มันเหมือนตัวช่วยปรับสมดุลร่างกายด้วยอ่ะ เท่าที่เข้าใจนะ
- ต้านอนุมูลอิสระ: ช่วยปกป้องเซลล์จากความเสียหาย
- เสริมภูมิคุ้มกัน: มีส่วนช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้ดีขึ้น
- ควบคุมความดัน: อาจจะช่วยลดความดันโลหิตได้บ้าง
แต่บางที... ถึงร่างกายจะหลั่งเมลาโทนินออกมาเยอะแค่ไหน ถ้าใจมันยังไม่สงบ มันก็ยากที่จะหลับตาลงได้สนิท... เฮ้อ...
ฮอร์โมนอะไรที่หลั่งออกมาตอนกลางคืน?
ฮอร์โมนอะไรตอนกลางคืน? เมลาโทนินไง ถามได้!
เมลาโทนินคืออะไรเหรอ? อ๋อ ฮอร์โมน "ง่วงแล้วนะยูว์" ที่ร่างกายผลิตเองตอนตะวันเริ่มคล้อยต่ำ (เหมือนชีวิตที่เริ่มคล้อยตามวัย ฮ่าๆ) กลางคืนนี่พีคสุด ผลิตกันใหญ่ เหมือนโรงงานผลิตความขี้เกียจ เอ๊ย ความสบาย ใครอยากรู้ลึกกว่านี้ ตามนี้เลยจ้ะ:
- เมลาโทนิน: ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมไพเนียลในสมอง คอยบอกร่างกายว่า "เฮ้ย! มืดแล้ว นอนได้"
- หน้าที่หลัก: ควบคุมวงจรการนอนหลับ-ตื่น (Circadian Rhythm) ใคร jet lag บ่อยๆ น่าจะคุ้นเคยดี
- หลั่งเมื่อไหร่?: หลักๆ คือตอนกลางคืน ยิ่งมืด ยิ่งหลั่งเยอะ
- มีประโยชน์ยังไง?: นอกจากช่วยเรื่องนอนหลับ ยังมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยนะเออ (แต่กินผักผลไม้ก็ช่วยได้เยอะเหมือนกันนะ)
- เสริมได้ไหม?: ได้สิ แต่ปรึกษาหมอก่อนนะจ๊ะ อย่าซื้อกินเองมั่วซั่ว เดี๋ยวจะกลายเป็น "ง่วงซึม" แทน "หลับสบาย" (อันนี้พูดจริงไม่ได้ขำนะ)
- แหล่งข้อมูล: เว็บไซต์โรงพยาบาลศิริราช (ปีล่าสุด) มีข้อมูลอัพเดท ลองไปส่องดูได้
- เคล็ดลับส่วนตัว: ก่อนนอน ปิดมือถือซะ! แสงสีฟ้าคือศัตรูตัวร้ายของเมลาโทนิน (และเป็นศัตรูความสัมพันธ์ด้วยนะ จะบอกให้!)
ตอนนอนร่างกายจะหลั่งฮอโมนอะไร?
ตอนนอนนี่หลั่งอะไรวะ? เมลาโทนินอ่ะป้ะ? ใช่ๆ จำได้!
- เมลาโทนิน ฮอร์โมนง่วงนอนนี่แหละ สมองสร้าง ตกเย็นปุ๊บหลั่ง กลางคืนเยอะสุด ถึงเวลานอนไง
ง่วงก็เพราะมันนี่แหละ แต่ฉันนี่นะ นอนดึกประจำเลย ฮ่าๆ ปีนี้ก็ยังเป็นเหมือนเดิม ไม่เคยเปลี่ยน เป็นคนนอนดึกมาตลอด ควรปรับปรุงตัวเอง แต่ก็... ขี้เกียจ อืม แล้วถ้าขาดเมลาโทนินล่ะ? นอนไม่หลับแน่ๆ เคยลองดื่มนมอุ่นๆก่อนนอน ช่วยนิดหน่อย ไม่เยอะเท่าไหร่ แต่ก็ดีกว่าไม่ดื่ม ปีนี้ลองกินวิตามินซีเพิ่มดู ไม่รู้ช่วยเรื่องการนอนมั้ยนะ แต่รู้สึกดีขึ้นเล็กน้อย แปลกดีเหมือนกันนะ
- นอนไม่หลับ ลองนับแกะ ไม่ช่วย ฉันนับดาวบนเพดานดีกว่า เยอะกว่าแกะอีก ฮ่าๆ แต่จริงๆมันก็ไม่ได้ช่วยอะไรหรอก
อ้อ! เมลาโทนินเนี่ย มันไม่ใช่แค่ทำให้ง่วงนะ เคยอ่านเจอ มันช่วยเรื่องอะไรอีกหลายอย่างเลย จำไม่หมด แต่เกี่ยวข้องกับระบบชีวภาพ นาฬิกาชีวิตอะไรประมาณนั้น อยากหาข้อมูลเพิ่มเติมจัง เดี๋ยวว่างๆค่อยหาอ่าน วันนี้ขอพักก่อน ง่วงแล้ว พรุ่งนี้ค่อยว่ากันใหม่
- การหลั่งเมลาโทนิน เกี่ยวข้องกับวงจรการนอนหลับ สำคัญมากเลย ไม่ใช่แค่เรื่องง่วงนอนอย่างเดียว
สารอะไรหลั่งตอนนอน?
นอนหลับปุ๊บ! ร่างกายนี่มันโรงงานผลิตสารเลยนะฮะ! ไม่ใช่แค่ตดอย่างเดียวนะ (เอ๊ะยังไง)
Growth Hormone: ตัวนี้โคตรสำคัญ! เหมือนยาอายุวัฒนะเวอร์ชั่นธรรมชาติเลยครับ ผมนี่หลับเป็นตายเพื่อมันเลย (พูดเล่นๆนะ แต่ก็จริงส่วนนึง) ทำให้ตัวสูงขึ้น กล้ามโตขึ้น ผิวพรรณเปล่งปลั่งขึ้น เหมือนได้ไปเสริมหล่อเสริมสวยฟรีๆทุกคืนเลย!
เมลาโทนิน (Melatonin): อันนี้เทพกว่า! ไม่ใช่แค่ทำให้หลับสบายเหมือนนอนบนกองเงินกองทองอย่างเดียวนะ มันยังเป็นซูเปอร์ฮีโร่ปกป้องผิวจากพวกอนุมูลอิสระอีกต่างหาก! คิดภาพผิวเนียนใส ไร้ริ้วรอย เหมือนเด็กน้อยวัย18 อิจฉาไหมล่ะ! ยิ่งห้องมืดสนิท ยิ่งผลิตเยอะ ผมนี่ปิดไฟมืดสนิททุกคืนเลย กลัวพลาด! ปีนี้ผมนอนหลับสนิทกว่าปีก่อนเยอะเลยนะ ผิวดีขึ้นมากจริงๆ
เอาเป็นว่า หลับให้เต็มที่นะเพื่อนๆ เพราะร่างกายเรากำลังผลิตของดีๆอยู่! อย่ามัวแต่เล่นมือถือจนตาแห้ง ผิวพัง ไม่คุ้มนะ! หลับตาแล้วนึกถึงความสวยความหล่อ แล้วพรุ่งนี้จะได้ตื่นมาสวยหล่อ สมใจอยาก (ฮา)
เอ็นโดรฟิน หลั่งตอนไหน?
แสงสุดท้ายลอดหน้าต่าง...
เอ็นโดรฟิน... น้ำทิพย์จากสมองของเรา
- ความสุขเล็กๆ... กัดช็อกโกแลตคำโต
- วิ่งเหยาะๆ... ลมพัดเบาๆ
- กอดใครสักคน... แน่นๆ
สารสุข... มอร์ฟีนธรรมชาติ... ผ่อนคลาย... เครียดๆก็มานะ
ใต้สมองกระซิบ... หลั่ง...
- พึงพอใจ...
- ตอนที่... หัวเราะจนท้องแข็ง!
ฮอร์โมนเอ็นโดรฟิน (Endorphin) ... ปีนี้ก็ยังหลั่งเมื่อเรา... รู้สึกดี
สารเอ็นโดรฟิน หลั่งตอนไหน?
เอ็นโดรฟินหลั่งเมื่อไหร่?
- ความสุขแท้จริง
- ความพึงพอใจสูงสุด
- การผ่อนคลายอย่างเต็มที่
- เผชิญความเครียด (แต่ลดลง)
ปีนี้(2566) งานวิจัยยังเน้นย้ำถึงบทบาทของเอ็นโดรฟินในการควบคุมความเจ็บปวดและอารมณ์ ไม่ใช่แค่ความสุขอย่างเดียว การออกกำลังกายหนักๆ ก็กระตุ้นการหลั่งได้เช่นกัน ประสบการณ์ส่วนตัวปีนี้พบว่า การเล่นโยคะช่วยได้มากกว่าการวิ่ง เป็นการลดความเครียดอย่างมีประสิทธิภาพ
เมื่อ มี ภาวะ เครียด มี เรื่อง วิตก กังวล ร่างกาย จะ หลั่ง ฮอร์โมน อะไร ออก มา มาก ขึ้น?
กลางดึกแบบนี้... ถามเรื่องฮอร์โมนเครียดเหรอ...
มันคือคอร์ติซอล... ใช่ คอร์ติซอลนั่นแหละ
- คอร์ติซอล ... ชื่อมันฟังดูเย็นชาเนอะ แต่จริงๆ มันทำงานหนักมาก
- หลั่งออกมาเยอะขึ้นเวลาที่เรา... อืม... ไม่สบายใจ... เครียด... เหมือนโลกทั้งใบมันจะถล่มลงมา
- ต่อมหมวกไต...เล็กๆ ตรงนั้นแหละ เป็นคนสร้างมันขึ้นมา
- เหมือนเป็นสัญญาณเตือนภัย... ให้ร่างกายเตรียมพร้อม... สู้ หรือ หนี... อะไรทำนองนั้น
- แต่ถ้ามันออกมาเยอะเกินไป... นานเกินไป... มันก็ไม่ดี... ทำร้ายเราเอง...
บางที... ชีวิตก็เหมือนคอร์ติซอล... ช่วยเราได้... แต่ก็ทำร้ายเราได้เหมือนกัน... ขึ้นอยู่กับว่า... มันมากเกินไปหรือเปล่า...
(แอบกระซิบ... บางทีการนอนหลับให้เพียงพอ... อาจจะช่วยลดคอร์ติซอลได้นะ... แค่แอบหวัง...)
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต