ทำไมลิ้นรับรสเผ็ดไม่ได้

ลิ้นรับรสเพี้ยนเกิดจากอะไร

ลิ้นรับรสเพี้ยนอ่ะนะ ส่วนใหญ่ก็จากป่วยแหละ หรือไม่ก็มีปัญหาช่องปาก

คือบางคนอ่ะ เกิดมาก็เป็นเลย แต่ส่วนมากอะ เป็นทีหลังมากกว่า แบบว่า...

• ป่วย: พวกหวัด, หูอักเสบ, หรือหนักๆ เลยก็โควิดนี่แหละตัวดี
• ปากไม่สะอาด: ฟันผุ, เหงือกบวม, ใส่ฟันปลอมไม่ดีก็มีผล
• ยาบางตัว: กินยาแล้วลิ้นเปลี่ยนรสก็มีนะ

อ่ะ... แล้วก็ นอกจากนี้นะ บางทีมันก็มาจากอย่างอื่นได้อีก เช่น

• ขาดวิตามิน
• สารเคมีบางอย่าง
• แก่ตัวลง (เซลล์รับรสเสื่อม)

เออ แล้วรู้ปะว่าจริงๆ แล้วลิ้นเราไม่ได้แยกโซนหวาน เค็ม เปรี้ยว ขม ชัดเจนขนาดนั้นนะ มันผสมๆ กันไปหมดแหละ! คือ มันมีปุ่มรับรสทั่วลิ้น แต่ละปุ่มก็ไวต่อรสต่างๆ ไม่เท่ากันเฉยๆ อ่ะ นี่เพื่อนที่เป็นหมอฟันบอกมาอีกทีนะเนี่ย!

ทำไมลิ้นถึงไม่รับรสเผ็ด

โอเค จัดไป! สมองฉันมันก็เป็นแบบนี้แหละ ฟุ้งซ่านสุดๆ

• เผ็ดนี่มัน... ความรู้สึก? ไม่ใช่รสชาติ!? WHAT! พึ่งรู้เลยนะเนี่ย ปกติกินส้มตำเผ็ดๆ ก็คิดว่าลิ้นมันชาๆ ไปเฉยๆ
• แคปไซซิน นี่ตัวร้าย! ตัวการทำให้แสบร้อนปาก คือจริงดิ ที่บ้านชอบกินพริกมาก แม่บอกกินแล้วดีต่อสุขภาพ แต่กินเผ็ดทีไรน้ำมูกไหลทุกที
• ใยประสาทรับความรู้สึก ... ไอ้พวกนี้นี่เองที่ส่งสัญญาณผิดๆ ให้สมอง สรุปคือลิ้นไม่ได้ผิด คนผิดคือสมองใช่ป่ะเนี่ย?
• แล้วทำไมบางคนกินเผ็ดเก่งจัง? คือแบบกินพริกเป็นเม็ดๆ เลยอ่ะ อันนี้งงจริงจัง หรือว่าใยประสาทพวกนั้นมันด้านไปแล้ว? ต้องลองถามเพื่อนที่เป็นคนใต้ดู
• ปุ่มรับรส นี่มันรับรสอะไรบ้างนะ? หวาน เปรี้ยว เค็ม ขม... แล้วอูมามิอ่ะ? อูมามินี่นับเป็นรสชาติป่ะ? เริ่มงงแล้ว

เออ... นึกออกละ ที่บ้านชอบทำน้ำพริกกินเอง สูตรแม่คือต้องใส่ปลาร้า แต่เราไม่กินปลาร้าไง เลยต้องแอบตักน้ำพริกที่ไม่ใส่ปลาร้ามากิน คืออร่อยนะ แต่สู้สูตรแม่ไม่ได้จริงๆ เฮ้อออออ ชีวิต

ทำไมคนเราถึงกินเผ็ดไม่เท่ากัน

ทำไมคนกินเผ็ดไม่เท่ากัน?

อ๋อออออ...เรื่องกินเผ็ดนี่มันดราม่าชีวิตชัดๆ!

• กรรมพันธุ์: พ่อแม่ลิ้นทองคำ ลูกก็คงไม่หนีพ้น! (แต่บางทีก็มีเซอร์ไพรส์นะ!)
• ฝึกปรือ: กินเผ็ดทุกวัน ชีวิตก็ปรับตัว! เหมือนฝึกโยคะให้ลิ้นยืดหยุ่นไง!
• ความถี่: นานๆกินทีก็ร้องโอดโอย แต่ถ้ากินทุกมื้อ ก็ชิลๆ (มั้ง)
• สารแคปไซซิน: ตัวร้ายที่ทำให้แสบร้อน! ใครมีตัวรับเยอะ ก็ซี้แหงแก๋!
• ต่อมรับรส: น้อยๆกินได้เยอะ มากๆกินนิดเดียวก็ร้องไห้!
• วัฒนธรรม: คนไทยกินเผ็ดเก่ง? ไม่เสมอไป! บางคนเจอพริกเม็ดเดียวก็เผ็ดกว่าเจอผี!

สรุป: ลิ้นใครลิ้นมัน! อย่าตัดสินกันด้วยความเผ็ด! (ยกเว้นเพื่อนที่ชอบสั่งเผ็ดน้อย แล้วกินพริกทั้งสวน อันนั้นต้องตักเตือน!)

เกร็ดเล็กน้อย: รู้ไหมว่า...

• นม: ดับเผ็ดได้ดีกว่าน้ำ! (เพราะแคปไซซินละลายในไขมันจ้า)
• น้ำตาล: ช่วยลดความแสบร้อนได้นิดหน่อย (แต่ไม่เท่าดูคลิปน้องหมา!)
• โยเกิร์ต: อีกหนึ่งตัวช่วยดับพิษสงพริก! (แต่ต้องเป็นรสธรรมชาติเท่านั้น!)

ท้ายสุด: กินเผ็ดให้พอดี อย่าทรมานตัวเอง! (แต่ถ้าชอบทรมาน...ก็ตามสบาย!)

ทําไมคนเราถึงรู้สึกเผ็ด

ทำไมเราถึงรู้สึกเผ็ดนะ...

มันเหมือน... ไฟที่ไม่ได้ไหม้จริง ๆ ใช่ไหม

สารแคปไซซิน... ชื่อยากจังเนอะ มันไปจับกับตัวรับความร้อนในปากเรา... แล้วสมองก็เลยบอกว่า "เฮ้ย! ร้อน! เจ็บ!"

• เหมือนโดนหลอกเลย... ร่างกายเข้าใจผิด

แล้วทำไมบางคนกินเผ็ดเก่งจัง... บางทีอาจจะเป็นเพราะ... ตัวรับความเจ็บปวดของเค้าน้อยกว่าเรา

• หรือไม่... เค้าอาจจะชิน... ชินจนไม่รู้สึกเจ็บเท่าเราแล้ว

ต่อมรับความรู้สึกเจ็บปวด... มันเป็นอะไรที่... แต่ละคนก็ไม่เหมือนกันเนอะ

• เหมือนความชอบ... บางคนชอบสีฟ้า บางคนชอบสีชมพู... บางคนชอบเผ็ด บางคนไม่ชอบเลย

แปลกดี... ที่ความเจ็บปวด... กลายเป็นความสุขของใครบางคนได้

อวัยวะใดรับรสเผ็ด

กลางดึกแบบนี้... เรื่องรสเผ็ดนี่นะ

มันไม่ใช่เรื่องของ "รส" อย่างที่คิดกันเท่าไหร่

• รสเผ็ด: จริงๆ แล้วมันคือความรู้สึก "แสบร้อน" ที่เกิดจากการกระตุ้น ตัวรับความรู้สึกเจ็บปวด บนลิ้นและในปาก ไม่ใช่ตุ่มรับรส

• ตุ่มรับรส: ตุ่มรับรสที่อยู่บนลิ้นเนี่ย... มันรับรส หวาน เค็ม เปรี้ยว ขม และอูมามิ เท่านั้นเอง

• รสหวาน: สารให้ความหวาน อย่างน้ำตาล หรือบางทีแอลกอฮอล์บางชนิดเนี่ยแหละที่ทำให้รู้สึกหวาน

• รสเค็ม: เกลือไง... เกลือที่มีไอออนบวก เป็นตัวการทำให้เรารู้สึกเค็ม

• รสเปรี้ยว: กรด... สารที่มีความเป็นกรด ทำให้เรารู้สึกเปรี้ยว

• รสขม: สารอัลคาลอยด์ เช่น คาเฟอีนในกาแฟ ทำให้รู้สึกขมที่โคนลิ้น

คือ... รสชาติมันซับซ้อนกว่าที่เราคิดเยอะเลยนะ ไม่ใช่แค่ลิ้นที่รับรู้ แต่เป็นสมองด้วยที่ประมวลผลทุกอย่างออกมา

มนุษย์รับรสเผ็ดได้ไหม

เผ็ดนี่มันรสชาติอะไรวะเนี่ย! ไม่ใช่รสหวาน เค็ม เปรี้ยว ขม หรืออร่อยอย่างที่พวกคุณคิดหรอกนะ! มันคือความรู้สึกแสบร้อนที่เกิดจากสารแคปไซซิน (Capsaicin) ในพริกนี่แหละ นึกภาพเหมือนเอาไฟมาเผาลิ้นเลยเว้ย!

• ต่อมรับรสบนลิ้นเราไม่เกี่ยวอะไรด้วยเลย มันแค่รับรสพื้นฐานทั้ง 4 ส่วนความเผ็ดเนี่ย มันคือการกระตุ้นเส้นประสาทรับความรู้สึกเจ็บปวด นี่แหละ ถึงได้รู้สึกแสบๆ ร้อนๆ

• สารแคปไซซินนี่มันร้ายกาจ มันไปกระตุ้น TRPV1 (Transient Receptor Potential Vanilloid 1) รับผิดชอบความรู้สึกแสบร้อน ถ้ากินพริกเยอะๆ เตรียมตัวรับมือกับความทรมานได้เลย ปีที่แล้วผมกินพริกขี้หนูสวนไปสิบเม็ด น้ำตาไหลพราก เหมือนโดนผีดุเลย

• แต่ก็มีคนชอบนะ นี่แหละความหลากหลาย เหมือนคนชอบกินของเปรี้ยวจัด หวานจัด ความเผ็ดก็เหมือนกัน มันคือความท้าทาย ความบันเทิง เหมือนการเล่นชิงช้าสวรรค์ มันส์แต่เสี่ยง! แต่สำหรับผม ขอแค่เผ็ดน้อยๆ ก็พอแล้ว ปีนี้จะระวังมากขึ้นแล้ว! เผ็ดมากไป เสี่ยงชีวิตจริงๆนะเพื่อนๆ

ทำไมคนแก่กินเผ็ดไม่ได้

โอ๊ย! ทำไมคนแก่กินเผ็ดไม่ได้? นี่มันคำถามที่แทงใจดำคนแก่(แต่ใจยังวัยรุ่น)อย่างชั้นเลยนะ!

คืออย่างงี้… พริกอ่ะ มันมี "แคปไซซิน" ที่เหมือนปีศาจจำแลงมาในคราบความอร่อย มันช่วยฆ่าเชื้อรา ลดปวดเมื่อยนะเออ (แหม, รู้ทันนะเรา!) แต่พอแก่ตัวลง ร่างกายมันก็ "โรยรา" เหมือนดอกไม้ใกล้เหี่ยวเฉาไงล่ะ

• กระเพาะ: แก่แล้วกระเพาะมันก็บอบบางไงเธอ จะให้ไปสู้กับแคปไซซิน? ไม่ไหว! เดี๋ยวทะลุ! (พูดเหมือนเคยลอง)
• สำลัก: สำลักพริกนี่เรื่องใหญ่! ปอดติดเชื้อตายได้เลยนะ! (เว่อร์ไปนิด แต่ก็จริง!)
• ภาวะแทรกซ้อน: สารพัดจะเกิด! หัวใจวาย ไตวาย… โอ๊ย! แค่คิดก็ขนลุก! (อย่าประมาทคนแก่!)

สรุป: แก่แล้วก็กินอะไรง่ายๆ ดีกว่าเนอะ อย่าริอาจท้าทายอำนาจความเผ็ด! กินจืดๆ นอนเยอะๆ เดี๋ยวก็อายุยืนเองแหละ (ถึงจะเซ็งๆ ก็เถอะ!)

ปล. แต่บางทีก็แอบจิ้มพริกน้ำปลานิดหน่อยนะ… อย่าบอกใครนะ! (นี่แหละความลับของคนแก่วัยรุ่น!)

ทําไมบางคนถึงกินเผ็ดได้มาก

เผ็ด? แค่ปฏิกิริยาเคมี

• แคปไซซิน: ตัวร้ายที่กระตุ้นประสาทรับรู้ความร้อน
• ตัวรับ: มากน้อยต่างกัน ความเจ็บปวดก็เช่นกัน
• น้อยกว่า = ทนได้: ตรงไปตรงมา ไม่ซับซ้อน

ข้อมูลเสริม: การฝึกฝนก็มีผล แต่พื้นฐานอยู่ที่พันธุกรรม บางคนเกิดมาเพื่อเผชิญหน้ากับพริกโดยไม่ต้องกลัวใคร