ทําไมถึงเป็นหวัดแล้วไม่รับรสและไม่ได้กลิ่น

หายใจไม่ออก หายใจไม่รู้รส: ไขปริศนาอาการ "ไม่รับรู้รสและกลิ่น" เมื่อเป็นหวัด

อาการหวัดที่คุ้นเคยสำหรับใครหลายคน นอกจากน้ำมูกไหล จาม ไอ เจ็บคอแล้ว ยังมีอาการแปลกประหลาดที่มักตามมา นั่นคือ การสูญเสียความสามารถในการรับรู้รสชาติและกลิ่น บางคนอาจรู้สึกแค่จางลง แต่บางคนอาจไม่รับรู้รสชาติหรือกลิ่นใดๆ เลย แล้วทำไมหวัดถึงทำให้เรา "ไม่รู้รสไม่รู้กลิ่น" กันล่ะ? คำตอบไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิด

ความลับซ่อนอยู่ที่ เยื่อบุจมูก และกลไกการรับรู้ของร่างกาย เราทุกคนรู้ว่าจมูกเป็นอวัยวะที่รับรู้กลิ่น แต่รู้หรือไม่ว่ากลิ่นนั้นมีบทบาทสำคัญในการรับรู้รสชาติด้วย? จริงอยู่ที่ลิ้นเป็นอวัยวะหลักในการรับรู้รส แต่การรับรู้กลิ่นช่วยเสริมสร้างและเพิ่มความสมบูรณ์ของรสชาติ ลองจินตนาการถึงการทานอาหารจานโปรด หากปิดจมูก คุณจะพบว่ารสชาติเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง

เมื่อเราเป็นหวัด ไวรัสจะเข้าไปทำลายเยื่อบุในโพรงจมูก ทำให้เกิดการอักเสบ บวม และมีน้ำมูกไหล เยื่อบุจมูกที่บวมนี้ จะไป ปิดกั้นหรือรบกวนเซลล์รับกลิ่น (Olfactory Sensory Neurons) ซึ่งเป็นเซลล์ประสาทรับผิดชอบในการส่งสัญญาณกลิ่นไปยังสมอง เมื่อสัญญาณเหล่านี้ถูกขัดขวาง สมองก็จะได้รับข้อมูลไม่ครบถ้วน ส่งผลให้ไม่สามารถรับรู้กลิ่นได้อย่างเต็มที่ และเนื่องจากการรับรู้กลิ่นมีส่วนสำคัญในการรับรู้รสชาติ เราจึงไม่สามารถรับรู้รสชาติได้อย่างสมบูรณ์เช่นกัน

นอกจากการอักเสบของเยื่อบุจมูกแล้ว การผลิต เมือก (Mucus) ที่มากเกินไปขณะเป็นหวัด ก็อาจไปเคลือบเซลล์รับกลิ่น ทำให้การส่งสัญญาณกลิ่นทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ ยิ่งไปกว่านั้น บางครั้งสารเคมีที่ร่างกายหลั่งออกมาเพื่อต่อสู้กับไวรัส อาจไปรบกวนการทำงานของเซลล์รับกลิ่นได้เช่นกัน

ถึงแม้จะฟังดูน่ากลัว แต่ข่าวดีก็คืออาการไม่รับรู้รสและกลิ่นจากหวัดมักจะ หายไปเอง เมื่อการอักเสบของเยื่อบุจมูกลดลง และร่างกายสามารถกำจัดไวรัสได้ โดยปกติแล้ว อาการจะค่อยๆ ดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ แต่หากอาการไม่ดีขึ้นหรือเป็นเวลานาน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุอื่นๆ เช่น การติดเชื้ออื่นๆ หรือโรคอื่นๆ ที่อาจเกี่ยวข้อง

สุดท้ายนี้ การดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง การพักผ่อนให้เพียงพอ และการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันหวัดและอาการต่างๆ ที่ตามมา รวมถึงการสูญเสียความสามารถในการรับรู้รสชาติและกลิ่นอันแสนอร่อยด้วย