ภูมิคุ้มกันแบบก่อเองและรับมา ต่างกันยังไง

การฉีดทอกซอยด์เป็นภูมิคุ้มกันแบบใด

กลางดึกแบบนี้... คิดอะไรเรื่อยเปื่อยไปหมด เรื่องการฉีดทอกซอยด์นี่นะ...

มันก็คือภูมิคุ้มกันแบบ active artificially acquired immunity ใช่มั้ย คือ เราได้รับวัคซีนเข้าไป แล้วร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันเอง ไม่ใช่ภูมิคุ้มกันที่ได้มาแบบ passive นะ อย่างเช่น ได้จากแม่

จำได้ว่าปีนี้ ฉันไปฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ที่โรงพยาบาลจุฬาฯ หมอบอกว่ามันก็เป็นการสร้างภูมิคุ้มกันแบบนี้เหมือนกัน

คิดแล้วก็เหนื่อยใจ เรื่องสุขภาพนี่มันสำคัญจริงๆ ต้องดูแลตัวเองให้ดี

• ภูมิคุ้มกันแบบ active artificially acquired immunity เกิดจากการได้รับวัคซีนหรือท็อกซอยด์
• ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันเองหลังจากได้รับวัคซีน
• ตัวอย่างเช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนป้องกันโรคต่างๆ ที่ฉีดในปีนี้

อืม... นอนดีกว่ามั้ง พรุ่งนี้ต้องตื่นเช้าไปทำงาน...

ภูมิคุ้มกันรับมา มีข้อดีข้อเสียอย่างไร

ภูมิคุ้มกันรับมา? ได้ผลไว แต่ก็ห่วยแตก

ข้อดี: ฉุกเฉินได้ผลทันตา

ข้อเสีย: อายุสั้น ร่างกายไม่จำ แพ้ได้ง่าย

• อายุการใช้งาน: แค่ชั่วคราว หมดฤทธิ์เร็วมาก
• การจดจำ: ไม่มี เจออีกก็ซวยอีกรอบ
• ปฏิกิริยาแพ้: เสี่ยง บางคนถึงขั้นตาย

ปีนี้เจอเคสเพื่อนผมเอง แพ้ยาแก้แพ้ เกือบไปแล้ว โชคดีรอดมาได้ ภูมิคุ้มกันนี่แหละ เรื่องใหญ่กว่าที่คิด

ภูมิคุ้มกันรับมา มีอะไรบ้าง

... ภูมิคุ้มกันรับมาเหรอ... เหมือนทางลัดนะ ได้ของคนอื่นมาใช้เลย

• เซรุ่มแก้พิษงู... ถ้าโดนกัด คงต้องพึ่ง
• เซรุ่มพิษสุนัขบ้า... อันนี้น่ากลัวกว่างูอีก
• บาดทะยัก คอตีบ... พวกนี้วัคซีนก็ช่วยได้นะ
• ภูมิคุ้มกันจากนมแม่... นี่แหละของขวัญชิ้นแรกของลูก

... คิดๆ ดู มันก็เหมือนยืมพลังคนอื่นมา... แต่บางทีก็จำเป็นจริงๆ นั่นแหละ... ไม่มีอะไรได้มาฟรีๆ จริงๆ สินะ

ภูมิคุ้มกันที่รับมาแต่กำเนิดคืออะไร

แสงแรกของวัน แตะผิวกาย...อุ่น

ภูมิคุ้มกันที่มีมาแต่กำเนิด... มันคือปราการด่านแรก ใช่ไหม? เหมือนกำแพงเมืองเก่าที่คุ้มครองเราจากเงาตะคุ่ม ตั้งแต่เกิด

• เกิดมาก็มี: ไม่ต้องรอฉีดวัคซีน ไม่ต้องรอป่วย มัน พร้อม ป้องกัน
• ผิวหนัง: เกราะกำบัง...เหมือนเกราะนักรบ
• เยื่อบุ: ดักจับ...เหมือนใยแมงมุม

แต่เอ๊ะ...ทำไมบางทีเราก็ป่วย? ไอ้ภูมิคุ้มกันที่มีมาแต่กำเนิดนี่ มัน ไม่สมบูรณ์ หรอกเหรอ? หรือว่า...โลกมันร้ายกาจเกินไป?

• สกัดเชื้อโรค: เหมือนทหารที่คอยลาดตระเวนชายแดน
• ป้องกัน: ไม่ให้เชื้อโรคเข้ามาทำร้าย
• สายพันธุ์อื่น: มนุษย์...ปลอดภัยจากเชื้อจากสัตว์

บางที...มันอาจจะไม่ใช่แค่เรื่องของร่างกาย แต่เป็นเรื่องของจิตใจด้วย

ฉัน...ชอบมองท้องฟ้ายามเช้า มันทำให้ฉันรู้สึก...ปลอดภัย อย่างน้อยก็ในตอนนี้

วัคซีน dT กับ DTP ต่างกันอย่างไร

เอ้า! วัคซีน DTP, DT, DTaP นี่มันอะไรกันเนี่ย งงไปหมด! เอาแบบบ้านๆ เลยนะ

• DT vs DTP vs DTaP: คิดง่ายๆ เหมือนสั่งข้าว DT คือข้าวเปล่า (แค่คอตีบ บาดทะยัก) DTP คือข้าวหมู (คอตีบ บาดทะยัก ไอกรน แบบจัดเต็ม เชื้อทั้งตัวเลย!) ส่วน DTaP คือข้าวหมูทอด (คอตีบ บาดทะยัก แต่ไอกรนแค่เศษๆ แบบไม่เต็มๆ ) เข้าใจป่ะ? DTP นี่แบบโบราณ แรงแต่ผลข้างเคียงก็เยอะ DTaP รุ่นใหม่ แรงน้อยกว่าแต่ก็ปลอดภัยกว่า

• DTP คืออะไร? ฉีดไง? นี่คือวัคซีนรวม ป้องกัน 3 โรคโหด คอตีบ บาดทะยัก ไอกรน ฉีดตามที่หมอนัด ถ้าจำไม่ผิด ลูกสาวฉัน หมอบอกฉีด 3 เข็ม ช่วงแรกๆ นี่แทบคลานหนีหมอเลย ฮาาา แต่ก็ฉีดไป ตอนนี้รอดตายแล้ว เย้!

• ป้องกันอะไรบ้าง? ก็บอกแล้วไง คอตีบ บาดทะยัก ไอกรน โรคพวกนี้ ไม่ใช่เล่นๆ นะ เคยเห็นคนเป็นไอกรนไหม? ไอจนปอดจะทะลุ น่ากลัวกว่าหนังผีอีก!

เพิ่มเติมเล็กน้อย (สำหรับคนขี้สงสัย): ข้อมูลปีนี้ อาจจะเปลี่ยนแปลงไปบ้างตามนโยบายของแต่ละโรงพยาบาลหรือคลินิก ควรปรึกษาแพทย์ก่อนฉีดวัคซีนทุกครั้ง อย่าไปเชื่อฉันคนเดียว ฉันแค่คนบ้านๆ ไม่ใช่หมอ! ไปหาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์กรมควบคุมโรคนะ อย่ามาหาเรื่องฉัน!