สารที่สร้างจากไฮโพทาลามัสมีอะไรบ้าง
ฮอร์โมนที่ผลิตจากไฮโพทาลามัสมีอะไรบ้าง? ส่งผลต่อร่างกายอย่างไรบ้าง? ควบคุมอะไร?
เอ่อ... ฮอร์โมนจากไฮโพทาลามัสนี่นะ? อืม... ที่จำได้เลยคือ GnRH อ่ะ กระตุ้นฮอร์โมนเพศไง ที่เหลือก็ TRH, CRH แล้วก็โซมาโตสแตติน (เขียนถูกป่าววะเนี่ย?) ตัวหลังนี่จำแม่นเพราะมัน "ยับยั้ง" โกรทฮอร์โมน
แล้วมันทำอะไรบ้างน่ะเหรอ? ก็ที่บอกไปอะ ควบคุมการหลั่งฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองอีกทีนึง เหมือนเป็นหัวหน้าใหญ่อีกทีนึงอ่ะ ประมาณนั้นเลย
อ้อ! เกือบลืม โอเครซินด้วย! อันนี้เกี่ยวกับความหิวโหยของเรานี่แหละ ฮอร์โมนเยอะแยะวุ่นวายเนอะ ร่างกายเรานี่มัน... ซับซ้อนจริงๆ
ฮอร์โมนที่สร้างจากไฮโพทาลามัสมีอะไรบ้าง
ฮอร์โมนจากไฮโปทาลามัส? เยอะแยะไปหมด! แต่ที่เด็ดๆ ที่จำได้แม่นๆ ก็มีพวกนี้แหละครับ! (ข้อมูลปี 2566 นะจ๊ะ)
Oxytocin (OXY/OXT/OT): ไอ้ตัวนี้ดังมาก! เรียกได้ว่าเป็นฮอร์โมนแห่งความรักเลยก็ว่าได้ ไม่ใช่แค่ช่วยให้แม่คลอดลูกง่ายขึ้น แต่ยังช่วยเรื่องความผูกพัน ความรัก ความอบอุ่น อีกด้วย ถ้าขาดนี่ สงสัยจะกลายเป็นหุ่นยนต์ไร้หัวใจ! ไฮโปทาลามัสสร้าง แล้วส่งไปเก็บที่ต่อมใต้สมองส่วนหลัง ก่อนจะปล่อยออกมาสร้างความสุขให้โลกา (หรือให้คนรักของคุณก็ได้นะ!)
Vasopressin (ADH): ตัวนี้ไม่ค่อยโรแมนติกเท่า OXY แต่สำคัญไม่แพ้กัน! หน้าที่หลักคือควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่ในร่างกาย ถ้าร่างกายขาดน้ำ ไอ้ตัวนี้แหละจะช่วยบีบหลอดเลือด ให้ร่างกายเก็บน้ำไว้ใช้ ประมาณว่าเป็น "ฮอร์โมนประหยัดน้ำ" นั่นเอง! ถ้าขาดนี่ ได้เห็นทะเลทรายในร่างกายแน่ๆ!
GnRH (Gonadotropin-releasing hormone): ตัวนี้เป็นหัวหน้าใหญ่ ควบคุมการสร้างฮอร์โมนเพศ ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง ถ้ามันไม่ทำงาน ล่ะก็... เตรียมตัวเป็นหมันได้เลย ฮอร์โมนตัวนี้สำคัญมากๆ เหมือนเป็นผู้นำวงดนตรีฮอร์โมนเพศเลยทีเดียว ถ้ามันไม่สั่งการ วงก็เงียบ!
GHRH (Growth hormone-releasing hormone): อย่างที่ชื่อบอก ตัวนี้สั่งการให้ร่างกายสร้างฮอร์โมนเจริญเติบโต ถ้าเด็กขาดฮอร์โมนตัวนี้ ก็จะเตี้ยแคระแกรน แต่ถ้าผู้ใหญ่ขาด ก็อาจมีปัญหาเรื่องการเผาผลาญ กลายเป็นคนอ้วนง่าย เหมือนเป็นหัวหน้าวงดนตรีแห่งการเจริญเติบโต ไม่มีมัน ก็ไม่มีการเจริญเติบโต!
จริงๆแล้วมีมากกว่านี้เยอะแยะไปหมด แต่จำได้แค่นี้แหละ สมองผมมันจำได้ไม่หมดหรอกนะ เพราะมันเต็มไปด้วยเรื่องอื่นๆอีกเพียบ! ไปหาข้อมูลเพิ่มเติมเอาเองละกันนะ! ขี้เกียจแล้ว!
ไฮโปทาลามัสสร้างฮอร์โมนอะไรบ้าง
ไฮโปทาลามัสสร้างฮอร์โมนอะไรบ้าง?
- TRH (ไทรอยด์โทรปินรีลีสซิ่งฮอร์โมน)
- CRH (คอร์ติโคโทรปินรีลีสซิ่งฮอร์โมน)
- GnRH (โกนาโดโทรปินรีลีสซิ่งฮอร์โมน)
- GHRH (โกรทฮอร์โมนรีลีสซิ่งฮอร์โมน)
- โซมาโทสแตติน
- โดพามีน
- วาโซเพรสซิน (ADH)
- ออกซิโทซิน
ความจริงมันก็แค่นี้แหละ ไม่มีอะไรซับซ้อน
(ปี 2566: ข้อมูลนี้เป็นความรู้พื้นฐานทางสรีรวิทยา การศึกษาวิจัยเพิ่มเติมอาจพบรายละเอียดที่ซับซ้อนกว่านี้)
Acth สร้างจากไหน
กลางดึกแบบนี้... คิดถึงเรื่องงานวันนี้ เหนื่อยจัง ACTH นะเหรอ... จำได้ว่าเรียนมา... สร้างจากต่อมใต้สมอง ส่วนหน้า ใช่ไหมนะ... ตอนนี้สมองมันล้า จำไม่ค่อยได้ละเอียดแล้ว
อืม... ต่อมใต้สมองนี่สำคัญจริงๆ มันควบคุมอะไรหลายอย่าง ไม่ใช่แค่ ACTH ฮอร์โมนอื่นๆอีกเพียบเลย ชีวิตเราก็เหมือนกันเนอะ มีหลายอย่างที่ต้องควบคุม แต่บางทีก็ควบคุมไม่ไหว รู้สึกเหนื่อยล้า เหมือนแบตหมด
- ACTH: ต่อมใต้สมองส่วนหน้า ผลิต
- หน้าที่หลัก: กระตุ้นต่อมหมวกไตให้ผลิตคอร์ติซอล
- คอร์ติซอล: สำคัญกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด การเผาผลาญ ภูมิคุ้มกัน ความดันโลหิต
ปีนี้งานหนัก หลายอย่างไม่เป็นไปตามแผน รู้สึกเหมือนตัวเองควบคุมอะไรไม่ได้เลย เหมือน ACTH ที่ผลิตน้อยไป ร่างกายก็ทำงานไม่เต็มที่ ฉันอยากพัก อยากนอน พรุ่งนี้ต้องทำงานต่อ แต่ตอนนี้... แค่อยากนอน จริงๆ
ฮอร์โมนใดบ้างที่สร้างจากไฮโปทาลามัส
ไฮโปทาลามัสเนี่ยตัวป่วนเลย ปล่อยฮอร์โมนสารพัดอย่างกับปล่อยผี! ที่ดังๆ ก็มี TRH (ตัวกระตุ้นไทรอยด์), GnRH (ตัวจุดชนวนเรื่องเพศ), GHRH (ตัวเร่งโต), CRH (ตัวเรียกสติเมื่อเจอเรื่องเครียด), โซมาโทสแตติน (ตัวเบรกการเจริญเติบโต) และโดปามีน (ตัวสร้างสุข)
- TRH: สั่งไทรอยด์ "เฮ้ย! ผลิตฮอร์โมนซะดีๆ" ประมาณหัวหน้าสั่งลูกน้องอ่ะนะ
- GnRH: จุดไฟรัก เอ้ย! จุดไฟเรื่องสืบพันธุ์
- GHRH: เด็กๆ ต้องมีเยอะๆ จะได้สูงปรี๊ด ผู้ใหญ่อย่างเราๆ มีน้อยๆ ก็ดี กลัวโตเกิน!
- CRH: เจ้านายสั่งงานด่วน! ต้องหลั่ง CRH รับมือความเครียด
- โซมาโทสแตติน: เบรกแตก! ห้ามโตเกินไปนะเฟ้ย
- โดปามีน: รางวัลชีวิต! กินของอร่อย เล่นเกมส์ชนะ ต้องมีโดปามีน
เกร็ดความรู้ (ที่อาจจะไม่มีประโยชน์): รู้ไหมว่าโดปามีนเนี่ย บางทีก็ทำให้เราติดมือถือได้นะ!
ฮอร์โมนชนิดใดบ้างสร้างจากเซลล์ประสาทของสมองส่วนไฮโพทาลามัส
ออกซิโทซิน แม่งก็มาจากไฮโปทาลามัส ไปพักที่ต่อมใต้สมอง แล้วค่อยปล่อยออกมา
- ควบคุม: มดลูกบีบตัว, นมไหล
- ไฮโปทาลามัส: โรงงานผลิตฮอร์โมนตัวแม่
- ต่อมใต้สมอง: โกดังพักของชั่วคราว ไม่ได้ผลิตเอง แค่รอคำสั่ง
- ฮอร์โมนอื่น: เพียบ... กูขี้เกียจพิมพ์
ฮอร์โมนอะไรบ้างที่สร้างจากไฮโปธาลามัส
ไฮโปธาลามัสสร้างฮอร์โมนอะไรบ้างวะ? เออออ จำได้ไม่หมดหรอกนะ แต่ที่รู้แน่ๆ เลยคือ ADH หรือ Vasopressin นั่นแหละ สำคัญมากเลย เพื่อนฉันเรียนหมอ มันบอกมา ช่วยควบคุมน้ำในร่างกาย ไตทำงานเกี่ยวข้องด้วย จำได้แค่นี้แหละ ลืมแล้ววว
- ADH (Antidiuretic hormone) หรือ Vasopressin นี่แหละที่จำได้แม่นๆ
- อีกอย่างอะ คือ Oxytocin ช่วยเรื่องการคลอดบุตร นี่ก็สำคัญ แต่ไม่ใช่ฮอร์โมนควบคุมน้ำนะ ต่างกัน เพื่อนฉันมันบอกมาอีกเช่นกัน
- จริงๆ มันมีอีกหลายตัว แต่ฉันไม่ค่อยรู้เรื่องพวกนี้เท่าไหร่ งงๆ ต้องไปหาข้อมูลเพิ่มเติมเองละมั้ง
ปล. ข้อมูลส่วนใหญ่ได้มาจากเพื่อนเรียนหมอปีนี้แหละ ไม่ได้หาจากเว็บ เว็บมันเยอะไป ฉันขี้เกียจอ่าน
ฮอร์โมน ใด บ้าง ที่ สร้าง จาก ไฮ โป ทา ลา มั ส
ฮืม... ไฮโปทาลามัสน่ะเหรอ... มันเหมือนห้องควบคุมเล็กๆ ในสมองเราเลยนะ... ที่คอยส่งสัญญาณไปทั่วร่าง
- TRH (ไทรอยด์โทรปินรีลีสซิ่งฮอร์โมน): มันกระตุ้นให้ต่อมใต้สมองปล่อยฮอร์โมนที่ควบคุมการทำงานของต่อมไทรอยด์อีกทีนึง... เหมือนเป็นคนสั่งงานต่อๆ กันไป
- CRH (คอร์ติโคโทรปินรีลีสซิ่งฮอร์โมน): อันนี้จะสั่งให้ต่อมใต้สมองปล่อยฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความเครียด... เวลาเราเจอเรื่องแย่ๆ นี่แหละ มันจะทำงาน
- GnRH (โกนาโดโทรปินรีลีสซิ่งฮอร์โมน): ควบคุมเรื่องเพศของเรา... การเจริญเติบโต การมีประจำเดือน... เรื่องพวกนั้นเลย
- GHRH (โกรทฮอร์โมนรีลีสซิ่งฮอร์โมน): สั่งให้ปล่อยโกรทฮอร์โมน... ที่ทำให้เราเติบโต... แต่พอโตแล้ว มันก็ยังมีหน้าที่อื่นอีกนะ
- โซมาโทสแตติน: อันนี้เหมือนเป็นเบรก... คอยห้ามไม่ให้ปล่อยโกรทฮอร์โมนเยอะเกินไป... อะไรที่มากไปก็ไม่ดีทั้งนั้นแหละ
- โดพามีน: ฮอร์โมนแห่งความสุข... แต่ก็ไม่ใช่แค่นั้น... มันเกี่ยวกับการเคลื่อนไหว การเรียนรู้... หลายอย่างเลย
- วาโซเพรสซิน (ADH): ควบคุมสมดุลน้ำในร่างกาย... ถ้าขาดน้ำ มันจะสั่งให้ไตเก็บน้ำไว้
- ออกซิโทซิน: ฮอร์โมนแห่งความผูกพัน... เวลาเรากอดใครสักคน... ตอนแม่ให้นมลูก... มันจะหลั่งออกมา
เหมือนมีใครบางคนบอกว่า... ไฮโปทาลามัสเนี่ย... มันเหมือนนักดนตรีที่คอยควบคุมวงออร์เคสตรา... ที่ต้องเล่นเพลงให้สมดุล... ถ้าเครื่องดนตรีชิ้นไหนดังเกินไป... เพลงก็จะเพี้ยน... ร่างกายเราก็เหมือนกัน... ถ้าฮอร์โมนตัวไหนมากไป น้อยไป... มันก็จะส่งผลกระทบไปทั่ว... ทุกอย่างมันเชื่อมโยงกันหมดเลย...
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต