สีส้มบนหัวกุ้งคืออะไร

ทำไมกุ้งเปลี่ยนเป็นสีส้ม

กุ้งดิบไม่ส้ม? งง! เพราะมี อัลฟา-ครัสตาไซยานิน ไง... โปรตีนตัวดีที่บังสีส้มน่ะสิ ????

• พอโดนความร้อน... โปรตีนเจ้ากรรมสลาย! ????
• สีส้มที่แท้ทรู (จาก แอสตาแซนธิน ในเนื้อ) เลยโผล่!
• แอสตาแซนธิน นี่สำคัญนะ... ต้านอนุมูลอิสระด้วย! ????
• สรุป: โปรตีนบัง -> โดนความร้อน -> โปรตีนหาย -> ส้ม!

เอ๊ะ... แล้วถ้ากุ้งเน่าล่ะ? สีจะเป็นยังไง? ???? (อันนี้ไม่รู้จริง ๆ นะ)

ส่วนไหนของกุ้งที่ไม่ควรกิน

โอ๊ย! ใครมันช่างเตือนเรื่องหัวกุ้งได้ถูกใจป้า! กินกุ้งทั้งที ใครเค้ากินแต่เนื้อ มันต้องดูดมันกุ้งเยิ้มๆ ที่หัวสิถึงจะสะใจ! แต่เอ๊ะ... เค้าว่ามีกระเพาะอาหาร มีขี้กุ้งอยู่ในนั้นนี่นา!

• อย่ากินกระเพาะกุ้ง: คือถ้าไม่อยากขี้แตกขี้แตน ก็อย่าซ่า! เขี่ยไอ้ถุงดำๆ ในหัวกุ้งทิ้งไปซะก่อน
• สารพัดพิษในกระเพาะ: ถึงจะบอกว่ามีสารพิษ ป้าว่ามันก็แค่ขี้กุ้งนั่นแหละ! แต่ถ้ากินเข้าไปเยอะๆ ก็ไม่ดีต่อพุงน้อยๆ ของเราหรอก
• สุกๆ ดิบๆ อันตรายกว่า: ที่เค้ากลัวๆ กันคือเชื้อโรคในกระเพาะกุ้งมากกว่าสารพิษนะจ๊ะ ถ้าทำไม่สุกจริง อาจได้วิ่งเข้าห้องน้ำทั้งคืน!

ป.ล. สมัยก่อนป้าก็กินหัวกุ้งแบบไม่คิดชีวิต แต่พออายุมากขึ้น เริ่มสังขารร่วงโรย ก็ต้องเพลาๆ ลงบ้าง อะไรที่เสี่ยงท้องเสียก็อย่าไปยุ่งเลยดีกว่า เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน!

ทำไมกุ้งเวลาสุกแล้วเป็นสีส้ม?

ฮ่าๆๆๆ กุ้งมันไม่ใช่ส้มมาแต่เกิดนะจ๊ะ! ก่อนสุกน่ะ มันอำพรางตัวเองด้วยสีอื่นๆ อย่างกับสายลับเลย! แต่พอลวกปุ๊บ…โป๊ะเช๊ะ! สีส้มแจ๋วปรากฏตัว!

ทำไมน่ะเหรอ? เพราะเจ้าตัวร้าย… เอ้ย! เจ้าโปรตีน α-crustacyanin ที่ปกปิดความส้มอยู่ มันสลายตัวไปเมื่อโดนความร้อน! เหมือนถอดหน้ากากปลอมตัวออกแล้วไง เหลือแต่สีส้มสดใสของแอสตาแซนธิน ที่แท้ทรู! มันเหมือนไอ้พวกที่แต่งตัวเนี๊ยบๆ พอเจอน้ำแล้วสีเลยหลุดหมดเลย 5555

• α-crustacyanin: โปรตีนตัวแสบ! ปกปิดความจริง!
• แอสตาแซนธิน (astaxanthin): สีส้มสุดจี๊ด! ความจริงที่ปรากฏ!
• ความร้อน: ตัวการสำคัญ! ทำให้สีส้มเผยโฉม!

พูดให้เข้าใจง่ายๆ ก็คือ กุ้งก่อนสุกมันเหมือนคนใส่ชุดลายพราง พอโดนความร้อน ชุดลายพรางก็หลุด เหลือแต่ชุดสีส้มสดใส เห็นไหมล่ะ มันเป็นกลไกการพรางตัวที่ธรรมชาติสร้างสรรค์จริงๆ! ปีนี้ก็ยังเป็นแบบนี้อยู่ ไม่เปลี่ยนแปลงเลย เจ๋งไหมล่ะ!

ปีนี้ผมไปทะเลมา กินกุ้งเผาไปหลายโล สีส้มอร่าม ถึงกับอ้วกแตกเลย 5555 (ล้อเล่นนะ)

สารสีแดงที่อยู่ในเปลือกุ้ง ชื่อว่าอะไร?

อืมมม.. สารสีแดงในเปลือกกุ้งง่ะ เรียก แอสตาแซนธิน จำได้แม่นเลย เพื่อนฉันเรียนชีวะ มันบอกมา อ๋อ ใช่ๆ อยู่ในพวกกุ้ง ปู สัตว์พวกครัสเตเชียนนั่นแหละ จำได้ว่ามันเป็นสารต้านอนุมูลอิสระด้วยนะ ดีต่อสุขภาพด้วยมั้ง เพื่อนบอกมาอีกทีเหมือนกัน

• แอสตาแซนธิน (Astaxanthin) นี่แหละตัวเด็ด
• อยู่ในเปลือกกุ้ง ปู พวกครัสเตเชียน
• เป็นสารสีแดง ทำให้กุ้งสีแดงๆไง
• มีประโยชน์ ต้านอนุมูลอิสระด้วย

ปีนี้ ฉันเพิ่งไปทะเลกับครอบครัวมา กินกุ้งเผา กุ้งแม่น้ำ ตัวแดงๆทั้งนั้น อร่อยมากกกก แต่เปลือกกุ้งทิ้งไปหมดเลย เสียดายเหมือนกันนะ แอบเสียดายนิดหน่อยที่ไม่ได้เก็บเปลือกมาวิเคราะห์เอง 555 อยากรู้จริงๆว่าแยกสารแอสตาแซนธินได้ยังไงบ้าง

ส่วนไหนของกุ้งที่มีคอเลสเตอรอลสูง?

เอ้า! ถามเรื่องคอเลสเตอรอลกุ้งนี่เอง นึกว่าถามสูตรลับต้มยำกุ้งซะอีก!

• หัวกุ้ง ไง! ตัวดีเลย แต่ก็อร่อยสุดๆ ด้วยนี่สิ ชีวิตมันเศร้า

• กุ้งทะเล VS กุ้งน้ำจืด: คอเลสเตอรอลสูสีตีคู่กันมาเลยจ้า อย่าคิดว่ากุ้งน้ำจืดจะยอมแพ้ง่ายๆ นะ!

• กุ้งกุลาดำ vs กุ้งแชบ๊วย: นี่มันศึกชิงแชมป์คอเลสเตอรอลชัดๆ! กุ้งกุลาดำ (168.5 มก./100 กรัม) กับกุ้งแชบ๊วย (180.9 มก./100 กรัม) กินกันไม่ลงเลยทีเดียว! กุ้งแม่น้ำก็ใช่ย่อย 169.2 มก./100 กรัม

สรุปแบบสายกิน: กินๆ ไปเถอะ! แต่กินอย่างมีสติ (และมีประกันสุขภาพก็ดีนะ) ????

เกร็ดความรู้แบบคนเคยเรียนชีวะ (แต่คืนอาจารย์ไปหมดแล้ว):

• คอเลสเตอรอลไม่ได้มาจากอาหารอย่างเดียวนะ ร่างกายเราก็สร้างเองได้เหมือนกัน!
• คอเลสเตอรอลมีทั้ง "ดี" และ "ไม่ดี" (HDL กับ LDL) อย่าเหมาว่าเลวร้ายไปหมด
• สำคัญสุด: กินแต่พอดี ออกกำลังกายบ้าง ชีวิตจะได้ยืนยาว! (ไปวิ่งก่อนนะ เดี๋ยวค่อยมากินกุ้งต่อ ????)
• เคล็ดลับ: ใครกลัวอ้วน/คอเลสเตอรอลสูง ลองกินกุ้งต้ม/ย่าง แทนกุ้งทอด/อบเนย ก็ช่วยได้นะ! (แต่ถ้าให้เลือก...ขอกุ้งอบเนยค่ะ! ????)

ส่วนไหนของกุ้งที่ไม่ควรกิน?

โอ๊ย! ใครเค้ากินหัวกุ้งทั้งยวงกันเล่า! ไอ้ที่เค้าเตือนๆ กันน่ะ มัน "กระเพาะ" กุ้งเว้ยแก! ไม่ใช่สมองกุ้งอัจฉริยะอะไรที่ไหน กินเข้าไปท้องไส้ปั่นป่วนขี้แตกขี้แตนแน่นอน!

• กระเพาะกุ้ง: มันคือ "ขี้" ดีๆ นี่เอง! แหล่งรวมอาหารที่กุ้งกินเข้าไปยังไม่ย่อยน่ะสิ! แถมเชื้อโรคเพียบ! ถ้าไม่สุกจริง อย่าริอาจกินเชียว!

• สารพิษ: ไม่ต้องตกใจขนาดนั้น! มันไม่ใช่ยาพิษร้ายแรงอะไร แค่เชื้อโรคที่ทำให้ท้องเสียได้ ถ้ากุ้งตัวนั้นกินอะไรไม่สะอาดเข้าไปนะ

• ชัวร์ก่อนแชร์: เออ ดี! เดี๋ยวนี้คนชอบกินอะไรแปลกๆ ไม่คิดหน้าคิดหลัง ถ้าไม่ชัวร์อย่าแชร์มั่วซั่ว เดี๋ยวชาวบ้านเค้าจะหาว่าเราเป็นตัวตลก!

• ข้อมูลเพิ่มเติม (แถมให้เผื่ออยากรู้):

  • ขี้กุ้ง: จริงๆ แล้วมันไม่ได้อันตรายถึงชีวิตหรอก ถ้ากุ้งมันสะอาดและปรุงสุกดีๆ แต่ใครจะกล้าเสี่ยงล่ะวะ!
  • หัวกุ้ง: นอกจากขี้แล้ว ก็มีมันกุ้งอร่อยๆ อยู่ด้วยนะ แต่ถ้าไม่มั่นใจ ก็เลาะกินแต่มันกุ้งดีกว่า!
  • กินกุ้งยังไงให้ปลอดภัย: เลือกกุ้งสดๆ ตัวใสๆ ไม่มีกลิ่นเหม็น แล้วปรุงให้สุก! ง่ายๆ แค่นี้เอง!

สรุป! อย่ากินกระเพาะกุ้ง! กินแล้วขี้แตกอย่าหาว่าไม่เตือน! จบปิ๊ง!

ส่วนไหนของกุ้งที่ห้ามกิน

โอ๊ย กุ้ง! ของโปรดเลยนะเนี่ย แต่ก็กลัวๆ อยู่เหมือนกันเรื่องกินอะไรได้ไม่ได้เนี่ย

• หัวกุ้ง: อันนี้คือเถียงกันตลอด แม่บอกกินได้อร่อยมันๆ แต่เพื่อนบอกห้าม! สรุปคือ... ไม่ควรกินถ้าไม่มั่นใจ เพราะมันสะสมสารพิษได้ง่ายกว่าส่วนอื่น กุ้งบางตัวกินตะกอนพื้นทะเลเข้าไปไง แล้วหัวมันก็เป็นที่รวมของเสีย... อี๋
• ขี้กุ้ง: เส้นดำๆ ที่หลังอ่ะ อันนี้ชัดเจน เอาออกเถอะ มันคือขี้! กินเข้าไปก็ไม่ได้เป็นอะไรมากหรอกมั้ง แต่ใครจะอยากกินขี้ล่ะ จริงมั้ย?
• เปลือกกุ้ง: เคี้ยวๆ กลืนๆ ได้มั้ยนะ? เคยเห็นคนกินนะ แต่ส่วนตัวไม่ชอบอ่ะ มันแข็งบาดปาก! ไม่รู้มีประโยชน์อะไรหรือเปล่า แต่คิดว่าไม่จำเป็นต้องกิน
• ตากุ้ง: อันนี้กินได้เหรอ? ไม่เคยเห็นใครกินนะ น่าจะไม่ควรกินแหละ

แล้วเรื่องหัวกุ้งเนี่ย... ถ้ากุ้งเริ่มไม่สด หัวมันจะดำๆ ใช่ป่ะ? อันนั้นคือสัญญาณอันตรายเลยนะ อย่ากินเด็ดขาด! แบคทีเรียถามหาแน่นอน แล้วกุ้งที่เลี้ยงในน้ำไม่สะอาดก็อันตรายเหมือนกัน เพราะมันอาจจะมีสารเคมีตกค้างอยู่เยอะมากๆ

• Update ปี 2567: เดี๋ยวนี้เค้ามีฟาร์มกุ้งที่ได้มาตรฐานเยอะขึ้นนะ แต่ก็ต้องระวังอยู่ดี เลือกซื้อจากแหล่งที่น่าเชื่อถือดีกว่า

เพิ่มเติม:

• แพ้อาหารทะเล: ถ้าแพ้กุ้งคือชีวิตจบเลยนะ เพราะหลายเมนูมีส่วนผสมของกุ้งแฝงอยู่ ต้องระวังมากๆ

สรุปคือ กินกุ้งอย่างมีสติ! เลือกกุ้งที่สด สะอาด แล้วก็กินแต่ส่วนที่มั่นใจว่าปลอดภัยดีกว่าเนอะ ????

เปลือกกุ้ง ย่อยยากไหม

เปลือกกุ้ง... ย่อยยากไหมเหรอ

อืม... จริง ๆ ก็คงต้องบอกว่ายากนะ

• ไคติน: ไอ้ตัวไคตินนี่แหละ ตัวปัญหาเลย มันเป็นส่วนประกอบหลักของเปลือกกุ้ง แล้วร่างกายคนเรา... มันไม่ได้ถูกสร้างมาให้ย่อยไอ้สารนี้ได้ดีเท่าไหร่

• แคลเซียม: ที่เคยคิดว่ากินเปลือกกุ้งแล้วได้แคลเซียมเยอะ ๆ นี่... อาจจะไม่จริงอย่างที่คิดกันเท่าไหร่

• ปัญหาสุขภาพ: ถ้ามีปัญหาเรื่องการย่อยอยู่แล้ว หรือกำลังป่วย ๆ อยู่ อย่าหาทำเลย กินเข้าไปอาจจะยิ่งแย่

เคยอ่านเจอว่า... บางคนกินเปลือกกุ้งแล้วท้องอืด ท้องเสียก็มี แล้วยิ่งถ้าเป็นคนสูงอายุ ระบบย่อยอาหารก็ยิ่งไม่ดีเข้าไปใหญ่

ทำไมถึงกินเปลือกกุ้ง?

อาจจะเพราะความเชื่อว่ามันมีประโยชน์... หรือบางทีก็แค่ขี้เกียจแกะ (อันนี้สารภาพเลย ส่วนตัวเคยเป็น ????)

แต่ถ้าถามว่าคุ้มไหม... อืม... ถ้าแลกกับอาการไม่สบายท้องแล้ว อาจจะไม่คุ้มเท่าไหร่

ทางเลือกอื่น:

• กินเนื้อกุ้ง: ชัวร์สุด ปลอดภัย สบายท้อง
• อาหารเสริมแคลเซียม: ถ้าอยากได้แคลเซียมจริง ๆ ไปหาอย่างอื่นกินดีกว่า
• ปรุงอาหารจากเปลือกกุ้ง (แบบเฉพาะทาง): บางร้านอาหารเค้าเอาเปลือกกุ้งไปทำน้ำซุป ทำผงปรุงรส อันนั้นก็อีกเรื่องนึง เค้ามีวิธีจัดการของเค้า

สรุป... ถ้าไม่ได้มีวิธีจัดการที่ถูกต้อง หรือร่างกายไม่ได้แข็งแรงขนาดนั้น... เลี่ยง ๆ ไปเถอะเปลือกกุ้งเนี่ย ????

คนย่อยเปลือกกุ้งได้ไหม

คนย่อยเปลือกกุ้งไม่ได้ครับ เปลือกกุ้งไม่ได้มีแคลเซียมสูงอย่างที่หลายคนเข้าใจ จริงๆ แล้วองค์ประกอบหลักคือไคติน (chitin) โพลีแซ็กคาไรด์ชนิดหนึ่ง ไม่ใช่ดีบุก ไคตินนี่แหละที่ทำให้ย่อยยาก การกินเปลือกกุ้งเข้าไปจึงเป็นภาระต่อระบบย่อยอาหารโดยใช่เหตุ ไม่ได้ช่วยเพิ่มแคลเซียมในร่างกายแต่อย่างใด ร่างกายเราไม่ได้ดูดซึมแคลเซียมจากเปลือกกุ้งได้ดีเท่ากับแหล่งอื่นๆ เช่น ผลิตภัณฑ์จากนม หรือปลาเล็กปลาน้อย

• ไคตินเป็นส่วนประกอบหลักของเปลือกกุ้ง ไม่ใช่แคลเซียม
• การย่อยไคตินทำได้ยาก จึงไม่ควรบริโภคเปลือกกุ้ง
• แหล่งแคลเซียมที่ดีกว่าคือ นม ผักใบเขียว และปลาตัวเล็กๆ

เพิ่มเติม: เมื่อปี 2023 มีงานวิจัยหลายชิ้นเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเลือกแหล่งแคลเซียมที่มีประสิทธิภาพในการดูดซึม การเสริมแคลเซียมจากแหล่งที่ร่างกายดูดซึมได้ง่ายจะดีกว่าการบริโภคสารอาหารที่มีแคลเซียมแต่ดูดซึมยาก เพราะอาจก่อให้เกิดการสะสมของแคลเซียมในร่างกาย ส่งผลเสียมากกว่าผลดีในระยะยาว ผมเองก็ศึกษาเรื่องนี้อยู่ ส่วนตัวคิดว่าการเลือกอาหารอย่างรอบคอบสำคัญมาก ไม่ใช่แค่กินเยอะๆ ก็พอ ต้องดูด้วยว่าร่างกายเราใช้ประโยชน์จากอาหารนั้นได้มากน้อยแค่ไหน มันเป็นเรื่องของสมดุลและประสิทธิภาพ ไม่ใช่ปริมาณอย่างเดียว การรู้จักเลือกกินอย่างชาญฉลาดเป็นกุญแจสำคัญสู่สุขภาพที่ดี