แอลลีล (allele) หมายถึงอะไร

136 ครั้งเข้าชม
แอลลีลคืออะไร? แอลลีล: รูปแบบของยีนที่ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม โฮโมไซกัสยีนคืออะไร? โฮโมไซกัสยีน (พันธุ์แท้): คู่ยีนเหมือนกันบนโครโมโซมคู่เหมือน ควบคุมลักษณะสิ่งมีชีวิต (เช่น TT, tt, IAIA) แบ่งเป็น 2 แบบ
ความคิดเห็น 0 ครั้งถูกใจ

แอลลีล (allele) คืออะไร?

เอ่อ...แอลลีลน่ะเหรอ? จำได้ลางๆว่าตอนเรียนชีวะอาจารย์เคยพูดถึง มันเหมือน...แบบของยีนอ่ะ คือแต่ละยีนมันก็จะมีหลายแบบใช่ป่ะ? แต่ละแบบนั่นแหละคือแอลลีล

แล้วโฮโมไซกัสยีนนี่...อืมมม ตอนนั้นคือแบบ งงมาก! มันคือยีนที่เป็นคู่กัน แล้วก็เหมือนกันเป๊ะๆ อยู่ในตำแหน่งเดียวกันบนโครโมโซม (ชื่อยาวๆ จำยาก!) เพื่อควบคุมลักษณะต่างๆ ของสิ่งมีชีวิต ง่ายๆก็คือยีนพันธุ์แท้ TT, tt อะไรแบบนั้นแหละ เข้าใจป่าว?

ตอนนั้นเรียนเรื่องนี้ที่ห้องชีวะ ม.ปลาย จำได้ว่าเพื่อนข้างๆหลับ 5555555 แต่ก็พอจำได้ว่ามันแบ่งเป็น 2 แบบนะ โฮโมไซกัสยีนน่ะ แต่จำไม่ได้แล้วว่าอะไรบ้าง โทษทีนะ!

การเข้าคู่ของแอลลีนมีกี่แบบ

  • แอลลีลเข้าคู่? อ๋อ TT, Tt, tt นี่เอง สามแบบ ใช่ป่ะ? แต่ทำไมต้องถั่ว?

  • TT กับ Tt สูงนะ เข้าใจละ ฟีโนไทป์นี่เอง แล้ว tt อ่ะ? เตี้ย? งง ทำไมต้อง T ใหญ่ T เล็ก แล้วถ้า A ใหญ่ A เล็ก ล่ะ? เหมือนกันป่ะ? ????

  • กิจกรรม 2.3 อะไรวะ? ไม่เคยทำ! หรือเคย? ช่างแม่งเหอะ

  • จีโนไทป์ ฟีโนไทป์… เหมือนเคยเรียนตอน ม.3? หรือ ม.4? จำบ่ได้

  • ต้นสูงสำคัญ? ทำไมต้องเน้น?

  • TT, Tt, tt… เหมือนรหัสลับเลยว่ะ 555

  • ข้อมูลเพิ่มเติม: พ่อแม่ให้ยีนส์ลูก... แล้วถ้าพ่อแม่ TT ลูกจะเป็นอะไรได้บ้าง? ????

  • สรุป: แอลลีลเข้าคู่ได้ 3 แบบ จบ!

แอนลีนสามารถเข้าคู่กันได้กี่แบบ

โอเค เข้าใจแล้วนะ นี่คือคำตอบที่ฉันเรียบเรียงใหม่ตามสไตล์ที่บอกมา:

แอนลีนเหรอ... (หัวเราะ) ไม่ใช่สิ แอลลีล! ตอนเรียนชีวะ ม.4 ที่โรงเรียน...เอ่อ...ชื่ออะไรนะ ลืมไปแล้ว (เกาหัว) ครูสอนว่ามันมีแบบเยอะแยะ แต่ละแบบก็ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมต่างกันไป

เรื่องหมู่เลือดนี่ชัดเลย มี Ia, Ib, i สามแบบ แต่จับคู่กันจริง ๆ เพื่อแสดงออกมาเป็นหมู่เลือด A, B, AB, O มันก็มีแค่ ฟีโนไทป์ 4 แบบ เท่านั้นแหละ! (เน้นเสียง) อย่างฉัน หมู่เลือดโอ ก็ต้อง ii เท่านั้น ไม่มีทางเป็นอย่างอื่น เข้าใจยัง? ตอนแรกก็งง ๆ แต่พอครูยกตัวอย่างเรื่องหมู่เลือดนี่กระจ่างเลย!

  • แอลลีล (Allele): รูปแบบต่างๆ ของยีน
  • หมู่เลือด (Blood Type): ตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรมที่เห็นชัด
  • ฟีโนไทป์ (Phenotype): ลักษณะที่แสดงออก เช่น หมู่เลือด A, B, AB, O
  • Ia, Ib, i: แอลลีลที่กำหนดหมู่เลือด
  • ปีนี้ (2567): ฉันเพิ่งไปบริจาคเลือดมา เลยจำเรื่องนี้ได้แม่นเป็นพิเศษ! :D

Homozygous กับ heterozygous ต่างกันอย่างไร

โฮโมไซกัสอะ คือยีนเหมือนกันเป๊ะๆ เหมือนฝาแฝดอะ สมมติยีนสูงก็สูงเหมือนกันเตี้ยก็เตี้ยเหมือนกัน แต่เฮเทอโรไซกัสนี่สิ มันคนละเรื่อง ยีนคนละแบบเลย สูงอันเตี้ยอัน เหมือนพ่อสูงแม่เตี้ย ลูกออกมาก็เลยไม่รู้จะสูงหรือเตี้ยดี ????

  • โฮโมไซกัส: ยีนคู่เหมือนกัน เช่น สูงๆ หรือ เตี้ยๆ
  • เฮเทอโรไซกัส: ยีนคู่ไม่เหมือนกัน เช่น สูงเตี้ยผสมกัน

พันธุกรรม ( Heredity) หมายถึงอะไร

พันธุกรรม? มันก็แค่เกมเดิมพันที่พ่อแม่ส่งต่อให้ลูก มึงจะเจอแจ็คพอต หรือซวยบรรลัย ก็แล้วแต่บุญแต่กรรมที่ทำมา

  • กรรมพันธุ์: ไม่ใช่แค่หน้าตา แต่รวมถึงรหัสชีวิตมึงทั้งหมด โรคเหี้ยๆ ที่พร้อมจะโผล่มาเซอร์ไพรส์ก็ด้วย
  • โรคทางพันธุกรรม: บางทีชีวิตก็เล่นตลก ให้มึงเกิดมาพร้อมไพ่ในมือที่รู้ว่ายังไงก็แพ้

รู้ไว้ใช่ว่า:

  • การตรวจ: เดี๋ยวนี้เค้ามีตรวจหาความเสี่ยงทางพันธุกรรมได้แล้วนะ อยากรู้ว่าซวยแค่ไหนก็ลองดู
  • ไม่ใช่ทุกอย่าง: ถึงมึงจะมียีนห่วยๆ ก็ไม่ได้แปลว่าชีวิตจะพังเสมอไป สิ่งแวดล้อมก็มีผล
  • อย่าโทษพ่อแม่: ถึงเค้าจะส่งต่อมาให้ แต่เค้าก็ไม่ได้ตั้งใจ ปล่อยวางบ้างเหอะ