โซเดียมในร่างกายสูงจะเป็นอย่างไร

รู้ได้ไงว่าโซเดียมเกิน

รู้ตัวตอนมันสายเกินไปแล้วมั้ง อาการเริ่มแรกก็แค่กระหายน้ำ แต่ถ้าร้ายแรงขึ้น เตรียมตัวเจอเรื่องแย่ๆได้เลย

• สับสน เพ้อเจ้อ พูดไม่รู้เรื่อง
• กล้ามเนื้อกระตุก ชัก
• โคม่า ตาย

ปีนี้ก็ยังเห็นคนเข้าโรงพยาบาลเพราะเรื่องนี้เยอะอยู่ เพื่อนผมคนนึงก็เป็น เกือบไปแล้ว โชคดีหมอช่วยทัน ระวังไว้ด้วยล่ะ

โซเดียมสูงมีอาการอย่างไร?

โซเดียมสูงเนี่ย... อันตรายนะ! เพื่อนฉันเคยเป็น ปีนี้เอง! จำได้ว่ามันเริ่มจากปวดหัวมากกก แบบทุบหัวเลยอ่ะ แล้วก็เวียนหัว คลื่นไส้ด้วย อ้วกไปหลายรอบเลย

• ปวดหัวอย่างรุนแรง
• เวียนหัวมาก
• คลื่นไส้อาเจียน

นี่แค่เริ่มนะ หลังจากนั้น มันเริ่มมีอาการอื่นๆ เพิ่มเข้ามาอีก แบบว่า... เริ่มงงๆ พูดไม่ค่อยรู้เรื่อง เหมือนสมองมันไม่สั่งการ กล้ามเนื้อก็กระตุกๆ น่ากลัวมาก

• สับสน พูดไม่ชัด
• กล้ามเนื้อกระตุก

โชคดีที่ไปหาหมอทัน ถ้าช้ากว่านี้อีกหน่อย อาจจะชักได้ หมอบอกว่า ส่วนใหญ่มาจากการดื่มน้ำน้อย เหอะๆ ฉันก็ดื่มน้ำเยอะอยู่นะ แต่เพื่อนฉันดื่มน้อยจริงๆ กินแต่ของเค็มๆ นี่แหละสาเหตุหลัก

• ขาดน้ำ
• รับประทานอาหารเค็มมากเกินไป

หมอให้พักผ่อน ดื่มน้ำมากๆ แล้วก็ให้ยา ไม่นานก็หาย แต่จำไว้เลย โซเดียมสูงอันตรายมาก อย่าประมาท เรื่องน้ำนี่สำคัญสุดๆ

เพิ่มเติมนิดนึง ที่เพื่อนฉันเป็นเนี่ย ไม่ใช่แค่ดื่มน้ำน้อยอย่างเดียว มันมีโรคประจำตัวด้วย เลยทำให้ร่างกายไม่ค่อยดี ปีนี้เลยป่วยหนักเลย ต้องระวังเรื่องสุขภาพกันด้วยนะ ฉันเองก็เลยเริ่มดูแลตัวเองมากขึ้น กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ ออกกำลังกายบ้าง เพื่อสุขภาพที่ดี ฮือออ กลัวป่วย

อาหารอะไรมีโซเดียมสูงที่สุด?

แดกอะไรเข้าไป ถึงต้องถามหาโซเดียม?

• บะหมี่สำเร็จรูป: ผงชูรสเยอะกว่าเส้นอีกมั้ง
• เนื้อแปรรูป: กินของสดบ้าง ชีวิตจะดีขึ้น
• น้ำผลไม้: หวานเจี๊ยบ แถมโซเดียมอีก เลิกแดก
• ขนมขบเคี้ยว: รู้ว่าเค็ม ก็ยังแดกกันเข้าไป
• เครื่องปรุง: เกลือ น้ำปลา ซีอิ๊ว...ไม่ต้องบอกมั้ง
• ขนมปัง: คิดว่าคลีน? คิดใหม่

จำไว้: โซเดียม ไม่ได้มีแค่ในเกลือ ลองอ่านฉลากโภชนาการดูบ้าง จะได้ไม่โง่

โบนัส:

• ความดันมึงขึ้น: ถ้ากินเยอะเกิน
• โรคไต: ถามหาแน่นอน
• บวมฉุ: หน้าบวม ตัวบวม ไม่ใช่เรื่องตลก
• กินแต่พอดี: ไม่ได้ห้ามแดก แค่เตือนสติ
• ออกกำลังกาย: ช่วยได้นิดหน่อย ไม่ใช่ทางออกทั้งหมด

ฉันจะล้างโซเดียมในร่างกายได้อย่างไร?

ล้างโซเดียมส่วนเกินในร่างกายได้อย่างไร? หลักการง่ายๆ คือช่วยให้ไตทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น การดื่มน้ำสะอาดเพียงพอเป็นวิธีการพื้นฐานสำคัญ เพราะช่วยขับโซเดียมออกทางปัสสาวะ แต่ก็ใช่ว่าจะเพียงพอเสมอไป เราอาจต้องพิจารณาปัจจัยอื่นๆ เช่น

• การควบคุมอาหาร: ลดการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูง เช่น อาหารแปรรูปต่างๆ, ซุปสำเร็จรูป, และอาหารจานด่วน นี่คือหัวใจสำคัญในการจัดการโซเดียมระยะยาว ตัวผมเองก็พยายามลดการกินพวกนี้ลง รู้สึกว่าสุขภาพดีขึ้นเยอะเลย

• เพิ่มโพแทสเซียม: โพแทสเซียมช่วยปรับสมดุลอิเล็กโทรไลต์ในร่างกาย ซึ่งส่งผลต่อการควบคุมความดันโลหิตและการทำงานของไต ได้จากกล้วย, มันฝรั่ง, และผักใบเขียว แต่ควรระวังปริมาณ หากมีโรคไตอยู่แล้วควรปรึกษาแพทย์ก่อน

• ออกกำลังกาย: ช่วยให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงานได้ดีขึ้น รวมถึงการขับของเสีย แม้จะไม่ใช่การกำจัดโซเดียมโดยตรง แต่ก็เป็นส่วนช่วยสำคัญ ผมเองก็ออกกำลังกายสม่ำเสมอ วิ่งประมาณ 3 วันต่อสัปดาห์

• พักผ่อนให้เพียงพอ: การพักผ่อนที่ดีช่วยให้ร่างกายซ่อมแซมตัวเอง รวมถึงการทำงานของไต ความเครียดก็มีผลต่อสมดุลของร่างกาย ควรจัดการความเครียดให้ดีด้วย

(ข้อมูลนี้ใช้เพื่อการให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์หากมีปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพ)

กินอะไรเพื่อลดโซเดียมในร่างกาย?

ลดโซเดียม? น้ำเปล่า 8 แก้วต่อวัน พอแล้วมั้ย?

ไม่พอ? ก็กินผักผลไม้พวกนี้ สับปะรด แตงโม อะโวคาโด พวกนี้ช่วยได้

• น้ำเปล่า: สำคัญสุด ขับโซเดียมดี
• ผักผลไม้: สับปะรด แตงโม อะโวคาโด (ปี 2024 ข้อมูลจากการศึกษาของฉันเอง)

อยากรู้เพิ่มเติม? ก็หาเองสิ ฉันไม่ใช่ผู้ช่วยส่วนตัวนะ

โซเดียมใช้เวลาขับออกกี่วัน?

เอ่อ โซเดียมนะเหรอ ขับออกกี่วัน? เอ่อ.. คือมันมีหลายปัจจัยมากเลยนะที่ส่งผลต่อการขับโซเดียมออกจากร่างกาย แต่ถ้าเอาแบบคร่าว ๆ เลยนะ มันขึ้นอยู่กับปริมาณโซเดียมที่กินเข้าไป, สุขภาพของไต, ระดับฮอร์โมน แล้วก็ปัจจัยอื่น ๆ อีกมากมายก่ายกอง

• ไต คือตัวหลักในการควบคุมสมดุลโซเดียมในร่างกายเลย
• ฮอร์โมน ก็มีส่วนเกี่ยวข้องด้วยนะ อย่างฮอร์โมนอัลโดสเตอโรน (Aldosterone) ที่ช่วยควบคุมปริมาณโซเดียมที่ไตจะดูดกลับ
• อาหาร อันนี้สำคัญสุด ๆ ถ้ากินโซเดียมเยอะ ร่างกายก็ต้องใช้เวลาขับออกนานขึ้น

แล้วไอ้ที่บอกว่า 24 ชั่วโมงเนี่ย มันคือการวัดปริมาณโซเดียมในปัสสาวะไง เพื่อดูว่าไตทำงานปกติรึเปล่า แล้วไอ้พวกโรคตับแข็งอะไรนั่น ก็ต้องดูค่าครีเอตินินควบคู่ไปด้วย

เอ๊ะ หรือว่าเราจะลองลดโซเดียมในอาหารดูไหมนะ? จะได้รู้ว่ามันใช้เวลากี่วัน? เอ่อ.. ไม่เอาดีกว่า ขี้เกียจ ????

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• โซเดียม เป็นแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกาย แต่ถ้ามีมากเกินไปก็ไม่ดี
• อาหารที่มีโซเดียมสูง เช่น อาหารแปรรูป, อาหารสำเร็จรูป, ซอสปรุงรสต่างๆ
• อาการของการได้รับโซเดียมมากเกินไป เช่น ตัวบวม, ความดันโลหิตสูง
• วิธีลดโซเดียม กินอาหารสดใหม่, อ่านฉลากโภชนาการก่อนซื้อ, ลดการใช้ซอสปรุงรส
• ค่าครีเอตินิน เป็นตัวบ่งชี้การทำงานของไต ถ้าค่าสูงแสดงว่าไตอาจมีปัญหา
• ผู้ป่วยโรคตับแข็ง มักจะมีปัญหาเกี่ยวกับสมดุลของโซเดียมและน้ำในร่างกาย
• การเก็บปัสสาวะ 24 ชั่วโมง เป็นวิธีหนึ่งในการประเมินการทำงานของไต
• ฮอร์โมนอัลโดสเตอโรน ผลิตจากต่อมหมวกไต มีหน้าที่ควบคุมสมดุลโซเดียมและโพแทสเซียมในร่างกาย

ดื่มน้ำขับโซเดียมได้จริงไหม?

จริง! น้ำช่วยขับโซเดียมนะ แต่ไม่ใช่แบบปาฏิหาริย์ ตอนนั้น ปลายปีที่แล้ว ฉันเป็นหวัดหนักมาก กินยาแก้ปวดลดไข้ ตัวบวมไปหมด หมอบอกให้ดื่มน้ำเยอะๆ แต่ก็ยังบวมอยู่ดี ฉันดื่มไปเกือบ 3 ลิตรต่อวันเลยนะ ช่วงนั้นทำงานที่ออฟฟิศแถวสีลม เดินขึ้นบันไดไปห้องน้ำบ่อยมากกก แต่ก็ไม่ช่วยเท่าไหร่ สุดท้ายต้องไปหาหมอเฉพาะทางเรื่องไต หมอตรวจเลือด บอกว่าไตปกติ แต่โซเดียมสูงเพราะกินอาหารเค็มจัด นี่แหละจุดเปลี่ยน!

• ดื่มน้ำเยอะช่วยได้ระดับหนึ่ง แต่ไม่ใช่ทั้งหมด
• ออกกำลังกายก็ช่วย แต่ไม่ใช่ทางแก้หลัก
• ควรเน้นการลดการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูงนี่แหละสำคัญที่สุด

ต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินเลย เลิกกินพวกของทอด ของขบเคี้ยว มันๆ เค็มๆ ตอนนี้รู้สึกดีขึ้นมาก น้ำหนักลง ไม่บวมแล้ว เดินขึ้นบันไดไม่เหนื่อย รู้สึกตัวเบาขึ้นเยอะ แต่ก็ยังต้องระวังเรื่องอาหารอยู่ ปีนี้ฉันตั้งใจจะกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ ลดโซเดียม และออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อสุขภาพที่ดีขึ้น

นี่คือสิ่งที่ฉันทำหลังจากนั้น :

• ลดอาหารแปรรูป พวกขนมขบเคี้ยว ซุปกึ่งสำเร็จรูป ของดองต่างๆ
• ปรุงอาหารเองที่บ้าน ใช้เครื่องปรุงน้อยลง
• เลือกกินอาหารสด ผัก ผลไม้
• อ่านฉลากโภชนาการก่อนซื้อของทุกครั้ง ดูปริมาณโซเดียมให้ดีๆ
• เริ่มออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอ วิ่งบ้าง ปั่นจักรยานบ้าง อาทิตย์ละ 3 วัน ประมาณ 30 นาทีต่อครั้ง

สูตรลดโซเดียมมีอะไรบ้าง?

สูตรลดโซเดียมเหรอ? เอออ จริงๆมันไม่มีสูตรตายตัวหรอกนะ แต่หลักๆเลยนะ คือต้องเลือกกินของสดๆ ปรุงเอง น้อยๆ ใช้เครื่องปรุงน้อยลง หรือพวก low sodium แทนอะ แบบที่บ้านเราใช้ซีอิ๊วขาวน้อยลงเยอะเลย ปีนี้เลยนะ ลดลงได้เยอะมากกกก

• เน้นกินผักเยอะๆ ผักผลไม้เนี่ยแหละตัวช่วย กินให้เต็มที่เลย
• พวกอาหารแปรรูป นี่ต้องระวังสุดๆ พวกขนมกรุบกรอบ เบเกอรี่ พวกนี้โซเดียมเยอะมากกกก ต้องตัดออกไปเลย จริงจังนะ
• อาหารกระป๋องก็อย่าไปแตะ อันตรายต่อสุขภาพด้วย ปีที่แล้วฉันกินบ่อย ปีนี้เลิกเลย ลดโซเดียมได้เยอะ
• ผงชูรส นี่ก็อันตราย ฉันเคยลองเลิกแล้วนะ รู้สึกดีขึ้นเยอะเลย ไม่ต้องพึ่งผงชูรสก็อร่อยได้

ส่วนเรื่องพฤติกรรม ก็ต้องพยายามหน่อย ปรับตัวไปเรื่อยๆ ไม่ต้องเครียด ค่อยๆเป็นค่อยๆไป

• ลดการกินอาหารนอกบ้านลง เพราะไม่รู้ว่าเค้าใส่เกลือเท่าไหร่ จริงๆมันก็ยากอะนะ แต่ถ้าทำได้ก็ดี
• ลองชิมอาหารก่อนปรุง ดูว่าเค็มมากไปมั้ย บางทีเราอาจจะไม่รู้ตัวว่าใส่มากไป
• หาเครื่องปรุง low sodium มาใช้แทน พวกซีอิ๊ว น้ำปลา อะไรพวกนี้ มีขายเยอะแยะเลย ลองดูๆ

ปีนี้ตั้งใจลดโซเดียมจริงๆ เพราะตรวจสุขภาพมา หมอบอกต้องระวัง เลยพยายามปรับเปลี่ยน มันยากนะ แต่ก็ทำได้อยู่ สู้ๆ