อเมริกัน เป็นสัญชาติอะไร

อเมริกัน เป็นสัญชาติอะไร? สัญชาติพลเมืองสหรัฐฯ และสิทธิประโยชน์

การเข้าใจว่า อเมริกัน เป็นสัญชาติอะไร ช่วยในการวางแผนใช้ชีวิตในต่างประเทศ. การแยกแยะความแตกต่างระหว่างเชื้อชาติและสัญชาติส่งผลต่อสิทธิทางกฎหมายโดยตรง. ข้อมูลนี้ลดความสับสนและเปิดโอกาสการเข้าถึงสิทธิประโยชน์ของพลเมืองอย่างเต็มที่. ตรวจสอบรายละเอียดเพื่อเตรียมความพร้อม.

อเมริกัน เป็นสัญชาติอะไร: ทำความเข้าใจตัวตนของพลเมืองสหรัฐฯ

สัญชาติอเมริกันเป็นเรื่องที่ทำความเข้าใจได้หลายมุม ทั้งในแง่กฎหมายที่ระบุตัวตนบุคคล และในแง่สังคมวัฒนธรรมที่หล่อหลอมคนจากทั่วโลกเข้าด้วยกัน คำถามที่ว่าอเมริกัน เป็นสัญชาติอะไรนั้น มีคำตอบที่ตรงไปตรงมาคือ เป็นสถานะทางกฎหมายของพลเมืองที่เป็นคนของประเทศสหรัฐอเมริกา (United States of America) ซึ่งได้มาทั้งโดยการเกิดและการแปลงสัญชาติในภายหลัง

หากมองลึกลงไป สัญชาติอเมริกัน คืออะไรนั้นมีความพิเศษกว่าหลายประเทศในโลก เพราะไม่ได้ยึดโยงกับเชื้อชาติใดเชื้อชาติหนึ่งเป็นหลัก ปัจจุบันมีพลเมืองอเมริกันประมาณ 818,500 คนที่ได้รับสัญชาติผ่านการแปลงสัญชาติในปีล่าสุด ^[1] ซึ่งตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นว่าสัญชาติอเมริกันคือจุดรวมของความหลากหลายอย่างแท้จริง การเป็นคนอเมริกันไม่ได้หมายความว่าคุณต้องมีบรรพบุรุษอยู่ที่นี่มาเป็นร้อยปี แต่หมายถึงการที่คุณถือหนังสือเดินทางสหรัฐฯ และยอมรับในรัฐธรรมนูญของเขา

ความแตกต่างระหว่างสัญชาติและเชื้อชาติอเมริกัน

คนส่วนใหญ่มักสับสนระหว่างคำว่า สัญชาติ (Nationality) และ เชื้อชาติ (Race หรือ Ethnicity) เมื่อพูดถึงคนอเมริกัน ในทางกฎหมาย อเมริกันคือสัญชาติเพียงอย่างเดียว แต่ในทางเชื้อชาติ สหรัฐฯ ประกอบด้วยกลุ่มคนที่มีรากเหง้าแตกต่างกันอย่างมหาศาล สถิติระบุว่าความแตกต่างระหว่างเชื้อชาติและสัญชาติอเมริกันเห็นได้ชัดจากกลุ่มคนที่สืบเชื้อสายมาจากเยอรมันที่มีสัดส่วนใหญ่ที่สุดคือประมาณ 12.3% ตามมาด้วยเชื้อสายไอร์แลนด์ประมาณ 9.2% ^[2] และยังมีกลุ่มอื่นๆ อีกนับไม่ถ้วน

ผมเคยสงสัยเหมือนกันว่าทำไมเพื่อนฝรั่งที่หน้าตาเหมือนกันเปี๊ยบ คนหนึ่งบอกว่าเป็นอเมริกัน แต่อีกคนบอกว่าเป็นอิตาเลียน - กลายเป็นว่าคนแรกพูดถึงสัญชาติ ส่วนคนที่สองพูดถึงรากเหง้าครอบครัว - เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่าความเป็นอเมริกันคือ เบ้าหลอม (Melting Pot) ที่นำเอาวัฒนธรรมทั่วโลกมาผสมกันจนกลายเป็นเอกลักษณ์ใหม่ที่ไม่มีใครเหมือน

หัวใจสำคัญคือ พลเมืองอเมริกันประมาณ 15.4% ของประชากรทั้งหมดเป็นคนที่เกิดในต่างประเทศแล้วอพยพเข้ามา ^[3] นี่คือหลักฐานชัดเจนว่านิยามของ อเมริกัน เป็นสัญชาติอะไร นั้นไม่ได้ถูกจำกัดด้วยสายเลือด แต่มันคือการยอมรับในอุดมการณ์ร่วมกันมากกว่า

วิธีการได้มาซึ่งสัญชาติอเมริกัน: 3 เส้นทางหลัก

การได้สัญชาติอเมริกันตามกฎหมายนั้น โดยทั่วไปมีอยู่ 3 วิธีหลักที่ใช้กันอยู่ทั่วโลกและในสหรัฐฯ เอง

1. การเกิดในดินแดนสหรัฐฯ (Jus Soli)

หลักการนี้เรียกว่าสิทธิแห่งดินแดน ใครก็ตามที่เกิดบนแผ่นดินสหรัฐฯ รวมถึงเขตปกครองพิเศษอย่างกวมหรือเปอร์โตริโก เพื่อให้เข้าใจว่าคนอเมริกา สัญชาติอะไร จะเห็นได้ว่ารัฐธรรมนูญฉบับแก้ไขที่ 14 มอบสิทธิ์นี้โดยอัตโนมัติไม่ว่าพ่อแม่จะเป็นสัญชาติใดก็ตาม

2. การได้สัญชาติตามพ่อแม่ (Jus Sanguinis)

หากคุณเกิดนอกสหรัฐฯ แต่มีพ่อหรือแม่ (หรือทั้งคู่) เป็นพลเมืองอเมริกัน คุณอาจได้รับสัญชาติอเมริกันตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด เช่น พ่อแม่ต้องเคยอาศัยอยู่ในสหรัฐฯ เป็นระยะเวลาหนึ่งก่อนที่คุณจะเกิด

3. การแปลงสัญชาติ (Naturalization)

นี่คือเส้นทางยอดนิยมสำหรับผู้อพยพ คุณต้องถือใบเขียว (Green Card) เพื่อรับ สัญชาติอเมริกัน สิทธิประโยชน์ และอาศัยอยู่อย่างต่อเนื่องอย่างน้อย 5 ปี (หรือ 3 ปีหากแต่งงานกับพลเมืองอเมริกัน) กระบวนการนี้รวมถึงการสอบความรู้ด้านประวัติศาสตร์และการเมืองสหรัฐฯ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่เข้มงวดพอสมควร

ผมจำได้ว่าเคยเห็นคนรู้จักเตรียมตัวสอบสัญชาติอย่างเอาเป็นเอาตาย - กองหนังสือสูงท่วมหัว - หลายคนมักตั้งคำถามว่า สอบสัญชาติอเมริกัน ยากไหม แต่มันไม่ใช่แค่การท่องจำ แต่มันคือการพิสูจน์ว่าคุณพร้อมจะเป็นส่วนหนึ่งของประเทศเขาจริงๆ ขั้นตอนนี้แหละที่ทำให้สัญชาติอเมริกันดูมีคุณค่าสำหรับใครหลายคน

ข้อแตกต่างระหว่างผู้ถือใบเขียว (Green Card) และพลเมืองอเมริกัน (US Citizen)

ผู้ถือใบเขียว (LPR)

• ไม่มีสิทธิเลือกตั้งในระดับประเทศหรือระดับรัฐ
• อาจถูกเนรเทศได้หากกระทำความผิดร้ายแรงหรือออกจากประเทศนานเกินไป
• อาศัยและทำงานในสหรัฐฯ ได้อย่างถาวร แต่ต้องรักษาสถานะที่อยู่อาศัย
• ใช้หนังสือเดินทางของประเทศเกิดเดิม

พลเมืองอเมริกัน (Citizen) แนะนำ

• มีสิทธิเลือกตั้งและสมัครรับเลือกตั้งในตำแหน่งทางการเมืองส่วนใหญ่
• ไม่มีความเสี่ยงในการถูกเนรเทศ และได้รับความคุ้มครองจากรัฐบาลสหรัฐฯ ในต่างแดน
• สิทธิพำนักถาวรตลอดชีพ ไม่สามารถถูกเพิกถอนได้ (ยกเว้นกรณีทุจริตการขอสัญชาติ)
• ถือหนังสือเดินทางสหรัฐฯ เดินทางเข้า-ออกได้ทั่วโลกอย่างสะดวก

เส้นทางสู่การเป็นคนอเมริกันของพี่วิชัย

พี่วิชัย พ่อครัวชาวไทยในแอลเอ อาศัยด้วยใบเขียวมานานกว่า 7 ปี เขาลังเลที่จะขอสัญชาติเพราะกลัวการสอบประวัติศาสตร์อเมริกันที่ต้องตอบคำถาม 10 ข้อจากทั้งหมด 100 ข้อให้ถูกอย่างน้อย 6 ข้อ ภาษาอังกฤษเขาก็ไม่ค่อยแข็งแรงนัก

ความพยายามครั้งแรกล้มเหลว พี่วิชัยตื่นเต้นจนฟังคำถามเจ้าหน้าที่ไม่ออกและตอบผิดเรื่องรัฐธรรมนูญไปหลายข้อ เขารู้สึกท้อและเกือบจะยอมแพ้เพราะคิดว่าอายุเยอะเกินกว่าจะเรียนรู้สิ่งใหม่แล้ว

เขาตัดสินใจเข้าเรียนคลาสติวฟรีในชุมชนไทยและใช้ Flashcards ท่องทุกคืนหลังปิดร้านอาหาร เขาตระหนักว่าการสอบไม่ใช่การจับผิดแต่คือการเรียนรู้บ้านหลังใหม่ของเขา

ในการสอบครั้งที่สอง พี่วิชัยผ่านฉลุยและได้สาบานตนเป็นพลเมืองอเมริกันในอีก 3 เดือนต่อมา ปัจจุบันเขาถือพาสปอร์ตอเมริกันและภูมิใจมากที่ได้ไปลงคะแนนเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีเป็นครั้งแรกในชีวิต