ชาชงค้างคืนกินได้ไหม

ชาค้างคืนกินได้ไหม: อันตรายจากแบคทีเรียและเชื้อรา

การดื่มน้ำชาที่ทิ้งไว้ข้ามคืนอาจส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหารอย่างรวดเร็วเนื่องจากการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ เรียนรู้ข้อเท็จจริงและความเสี่ยงจากการดื่มชาค้างคืนกินได้ไหมเพื่อปกป้องสุขภาพของคุณอย่างถูกวิธี

ไขข้อข้องใจ: ชาชงค้างคืนกินได้ไหม?

การดื่มน้ำชาที่ชงทิ้งไว้ข้ามคืนในอุณหภูมิห้องเป็นสิ่งที่ไม่แนะนำอย่างเด็ดขาด เนื่องจากน้ำชาชงร้อนที่ตั้งทิ้งไว้เกิน 12 ถึง 24 ชั่วโมง จะสูญเสียสารอาหารสำคัญไปจนหมด^[1] อีกทั้งยังกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อระบบทางเดินอาหารและทำให้เกิดอาการท้องเสียได้อย่างรวดเร็ว

แต่เดี่ยวก่อน ความปลอดภัยของชาชงค้างคืนอาจจะไม่ได้มีเพียงมุมเดียวเสมอไป เพราะยังมีเรื่องของวิธีการเก็บรักษาและประเภทของใบชาที่สร้างความแตกต่างได้อย่างคาดไม่ถึง ซึ่งเราจะมาเจาะลึกกันในส่วนของความเสี่ยงและข้อยกเว้นสำคัญที่คุณอาจยังไม่เคยรู้ในหัวข้อถัดไป

ความเสี่ยงและอันตรายจากการดื่มน้ำชาค้างคืนในอุณหภูมิห้อง

เมื่อเราชงชาด้วยน้ำร้อนแล้วตั้งทิ้งไว้ในสภาพอากาศปกติ โปรตีนและน้ำตาลที่ถูกสกัดออกมาจากใบชาจะแปรสภาพเป็นอาหารชั้นเลิศให้แก่จุลินทรีย์ ผลการศึกษาในอุตสาหกรรมเครื่องดื่มชี้ว่า เชื้อแบคทีเรียและเชื้อราสามารถเจริญเติบโตจนถึงระดับที่ทำให้เกิดอาหารเป็นพิษได้หลังจากผ่านไปเพียง 12 ชั่วโมงเท่านั้น^[2] ยิ่งหากปล่อยทิ้งไว้เกิน 24 ชั่วโมง โอกาสในการเกิดเชื้อราและเยื่อฟิล์มแบคทีเรียบนผิวน้ำชาก็จะเพิ่มสูงขึ้นอย่างน่ากลัว

บอกตามตรงว่าเมื่อก่อนผมเองก็เคยเสียดายชาอู่หลงเกรดดีที่ชงทิ้งไว้ตอนค่ำ พอเช้ามาก็หยิบมาดื่มโดยไม่ได้คิดอะไร ผลลัพธ์ในวันนั้นคืออาการมวนท้องและท้องเสียอย่างรุนแรงจนต้องลางาน การปล่อยให้ชาอุณหภูมิห้องค้างคืนคือความเสี่ยงที่ไม่คุ้มค่าเลยจริงๆ

การสะสมของสารแทนนินที่เข้มข้นเกินไป

นอกเหนือจากเรื่องเชื้อโรคแล้ว ชาที่แช่ใบชาข้ามคืนจะมีการปลดปล่อยสารกลุ่มแทนนินออกมาในปริมาณที่สูงมาก สารแทนนินมีฤทธิ์ฝาดสมานและเพิ่มความเป็นกรดในกระเพาะอาหาร หากเราดื่มชาที่เข้มข้นขนาดนี้ในช่วงเช้าขณะที่ท้องว่าง สารฝาดจะเข้าไประคายเคืองผนังกระเพาะอาหารโดยตรง ส่งผลให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน มวนท้อง หรือมีอาการกรดไหลย้อนตามมาได้ง่ายกว่าปกติ

ข้อยกเว้นสำหรับ ชาสกัดเย็น (Cold Brew) ที่ต้องแช่ข้ามคืน

หลายคนอาจเริ่มสับสนว่า หากชาค้างคืนอันตราย แล้วเทรนด์การทำชาสกัดเย็นหรือ Cold Brew ที่ต้องแช่ชาทิ้งไว้ในตู้เย็นนานถึง 8 ถึง 12 ชั่วโมงล่ะ จะปลอดภัยไหม? คำตอบคือ ปลอดภัยอย่างแน่นอน เนื่องจากกระบวนการสกัดเย็นจะถูกจำกัดให้อยู่ภายใต้ตู้เย็นระบบปิดที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า 4 องศาเซลเซียสอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียส่วนใหญ่ได้อย่างดีเยี่ยม

กระบวนการใช้ความเย็นในการสกัดยังช่วยให้สารแทนนินและคาเฟอีนถูกดึงออกมาน้อยลงอย่างนัยสำคัญ ทำให้ชาสกัดเย็นมีรสชาติที่นุ่มนวล กลมกล่อม ไม่ขมฝาด และค่อนข้างเป็นมิตรต่อผู้ที่มีปัญหากระเพาะอาหารไวต่อสิ่งกระตุ้น อย่างไรก็ตาม เพื่อความปลอดภัยสูงสุด ควรกรองใบชาออกหลังจากครบกำหนดเวลาสกัด และควรดื่มให้หมดภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรกหลังจากกรองเสร็จ

ชาบูด ดูยังไง? วิธีเช็กสภาพน้ำชาก่อนยกดื่ม

การจำแนกน้ำชาที่เริ่มบูดเสียออกจากชาปกติสามารถทำได้ไม่ยาก โดยใช้ประสาทสัมผัสพื้นฐานของเราตรวจสอบสิ่งผิดปกติ 3 ประการดังต่อไปนี้: 1. กลิ่นที่แปรเปลี่ยน: ชาปกติจะมีกลิ่นหอมของใบชาเด่นชัด แต่ถ้าหากชาเริ่มบูดจะมีกลิ่นเปรี้ยว กลิ่นอับ หรือกลิ่นหมักคล้ายบูดปนออกมา 2. ความใสของน้ำชา: น้ำชาที่ทิ้งไว้นานจนแบคทีเรียก่อตัวจะมีลักษณะขุ่นอย่างเห็นได้ชัด หรือในบางกรณีอาจพบเยื่อฟิล์มบางๆ ลอยอยู่บนบริเวณผิวหน้าของน้ำชา 3. รสชาติรสสัมผัส: หากเผลอดื่มเข้าไปแล้วรู้สึกถึงรสเปรี้ยวแปลกๆ หรือมีความเหนียวหนืดเล็กน้อยในเนื้อสัมผัส ให้รีบบ้วนทิ้งทันที

เปรียบเทียบผลกระทบ: ชาอุณหภูมิห้อง VS ชาเก็บในตู้เย็นระบบปิด

การตั้งทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้อง

ต่ำมาก แบคทีเรียและเชื้อราเจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศร้อนชื้น

สูงมากเนื่องจากความร้อนกระตุ้นการสกัดสารจนเข้มข้นเกินไปและมีรสขมฝาด

เสี่ยงต่อการเกิดภาวะอาหารเป็นพิษ ท้องเสีย และกระเพาะอาหารระคายเคือง

การเก็บรักษาในตู้เย็นระบบปิด (แนะนำ) ⭐

สูง ความเย็นต่ำกว่า 4 องศาเซลเซียสช่วยชะลอการแบ่งตัวของเชื้อโรค

คงที่หรือเพิ่มขึ้นช้าๆ รสชาติเปลี่ยนแปลงน้อยหากมีการกรองใบชาออกแล้ว

ปลอดภัยต่อระบบทางเดินอาหาร สามารถเก็บไว้ดื่มได้นานขึ้นประมาณ 1 ถึง 3 วัน

บทเรียนจากความเสียดายของ นัท: จากแก้วชาตั้งโต๊ะสู่การจัดระเบียบตู้เย็น

นัท พนักงานออฟฟิศอายุ 27 ปี ในกรุงเทพฯ มีพฤติกรรมชอบชงชาเขียวร้อนแก้วใหญ่ทิ้งไว้บนโต๊ะทำงานระหว่างวัน วันหนึ่งเขาเร่งรีบเคลียร์งานจนลืมดื่มชาเขียวแก้วนั้น และตั้งทิ้งไว้บนโต๊ะข้ามคืนท่ามกลางสภาพอากาศที่ปิดเครื่องปรับอากาศและอบอ้าว

ในเช้าวันถัดมา นัทกลับมาที่โต๊ะด้วยความเสียดายชาใบเกรดพรีเมียม เขาเห็นว่าน้ำชายังดูใสดีไม่มีอะไรเปลี่ยนจึงยกดื่มไปเกือบหมดแก้ว ทว่าความทรมานเริ่มต้นขึ้นหลังจากนั้นเพียงไม่กี่ชั่วโมง เขาเริ่มมีอาการปวดบิดท้องอย่างรุนแรงและต้องวิ่งเข้าห้องน้ำมากกว่า 4 ครั้งจนร่างกายอ่อนเพลีย

เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้นัทตระหนักได้ว่า หน้าตาของน้ำชาที่ดูปกติอาจซ่อนเชื้อโรคที่มองไม่เห็นไว้มากมาย เขาจึงปรับเปลี่ยนพฤติกรรมใหม่ โดยหันมาศึกษาและทดลองทำชาสกัดเย็นแช่ในตู้เย็นระบบปิดแทนการชงร้อนทิ้งไว้

หลังจากปรับมาทำชาสกัดเย็นในตู้เย็นควบคุมอุณหภูมิ นัทพบว่าเขายังคงได้ดื่มชาอร่อยๆ โดยไม่มีอาการมวนท้องอีกเลย แถมรสชาติตอนเช้ายังสดชื่นและนุ่มนวลกว่าเดิม ถือเป็นบทเรียนราคาแพงที่เปลี่ยนนิสัยการดื่มชาของเขาไปอย่างสิ้นเชิง