GFR ลดลงเกิดจากอะไร
GFR ลดลง เกิดจากอะไร? สาเหตุของค่าไตที่ลดลง ภาวะไตเสื่อมเกิดจากอะไร มีอาการบ่งชี้หรือไม่?
เอ่อ... GFR ลดลงเนี่ยนะ? ฉันว่ามันซับซ้อนกว่าที่คิดเยอะเลยนะ
จำได้ว่าตอนที่ไปตรวจสุขภาพเมื่อปีที่แล้ว (น่าจะช่วงเดือนพฤษภาคม), หมอบอกว่าค่า GFR ของฉันมันลดลงนิดหน่อย แต่ก็ไม่ได้น่ากังวลอะไรมากนัก. หมอบอกว่าอาจจะเป็นเพราะอายุที่มากขึ้น... เศร้า
แต่ถ้าพูดถึงสาเหตุที่ทำให้ค่าไตลดลงแบบน่าเป็นห่วงเลย, ฉันว่าเบาหวานนี่แหละตัวดีเลย. อย่างที่เคยอ่านเจอในบทความของ chewa.co.th (Ep148 เรื่อง "เป็นเบาหวาน ค่าไต แย่ลง ทำไงดี?"), เค้าบอกว่าถ้า GFR น้อยกว่า 60 นี่เข้าข่ายโรคไตวายแล้วนะ. แต่ต้องตรวจซ้ำด้วยนะ, ไม่ใช่ครั้งเดียวแล้วตัดสินเลย
แล้วภาวะไตเสื่อมนี่มันมีอาการบ่งชี้ไหม? อืม... จริงๆ แล้วบางทีมันก็ไม่แสดงอาการอะไรเลยนะสิ. แต่ถ้าเริ่มมีอาการบวมตามตัว, ปัสสาวะบ่อยขึ้น, หรือเหนื่อยง่ายผิดปกติ... อันนี้อาจจะต้องระวังแล้วล่ะ.
คือ, ประสบการณ์ส่วนตัวของฉันนะ, ฉันว่าการดูแลสุขภาพตั้งแต่เนิ่นๆ นี่สำคัญที่สุด. กินอาหารที่มีประโยชน์, ออกกำลังกายสม่ำเสมอ, แล้วก็ไปตรวจสุขภาพเป็นประจำ. ถ้าทำได้แบบนี้, โอกาสที่จะเกิดปัญหาเกี่ยวกับไตก็จะน้อยลงเยอะเลย.
ทำไมค่าไตลดลงเร็ว
แสงสุดท้าย...สาดส่องห้อง
ทำไมไต...ทรุดโทรมเร็ว
เบาหวาน...น้ำตาลกัดกินไต...หวาน...แต่ขมขื่น
ความดันสูง...เหมือนพายุ...โหมกระหน่ำไต
ไตอักเสบ...ไฟลามทุ่ง...เผาผลาญไต
กรรมพันธุ์...เงาที่ไล่ตาม...ลิขิตไต
ฝนพรำ...ความเศร้า...ไหลริน
โรคประจำตัว โอ้...เพื่อนยากที่พรากสุขภาพไป... (เพื่อนที่ไม่ต้องการ...)
พันธุกรรม สายเลือดที่ผูกพัน...แต่แฝงเร้น...
ไต...เหมือนสวน...ที่ถูกทอดทิ้ง... วัชพืช...โรคภัย...เบ่งบาน
สายลม...พัดพา...ความหวัง...ริบหรี่
ค่า eGFR คืออะไร และบอกเกณฑ์การวินิจฉัยภาวะไตวายเรื้อรังในแต่ละระยะ
eGFR: อัตราการกรองของไตโดยประมาณ ตัวเลขบอกอะไรบางอย่าง
- ระยะ 1: eGFR ≥ 90 ปกติหรือไตทำงานมากเกินไป ระวังความดันสูง
- ระยะ 2: eGFR 60-89 ไตเริ่มเสื่อม อาจไม่มีอาการอะไร
- ระยะ 3A: eGFR 45-59 เสื่อมปานกลาง เริ่มบวม
- ระยะ 3B: eGFR 30-44 เสื่อมปานกลางถึงมาก เตรียมตัว
- ระยะ 4: eGFR 15-29 เสื่อมมาก หาทางออก
- ระยะ 5: eGFR
ไต: กรองของเสีย เลือดสะอาด ชีวิตยืนยาว ไม่ซับซ้อน
eGFR หมายถึงอะไร
eGFR คือค่าที่บอกว่าไตของเราทำงานได้ดีแค่ไหน คิดง่ายๆ คือวัดปริมาณเลือดที่ไตกรองได้ในหนึ่งนาที ค่านี้สำคัญมากนะ เพราะถ้าไตกรองของเสียได้น้อย ก็แสดงว่าไตเริ่มเสื่อมแล้ว
จำได้เลย วันนั้นไปตรวจสุขภาพประจำปีที่โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท ตอนบ่ายสองกว่าๆ ร้อนมาก รอผลอยู่เกือบชั่วโมง ใจตุ้มๆ ต่อมๆ พอหมอเรียกเข้าไป หมอบอกว่า eGFR ของฉันลดลง เหลือแค่ 60 ตกใจมาก ก่อนหน้านี้เคยตรวจได้ 80 กว่าๆ หมออธิบายยาวเหยียด ฟังแทบไม่รู้เรื่อง แต่จำได้ว่าหมอบอกว่ายังไม่ต้องตกใจมาก แต่ต้องดูแลตัวเอง ควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และต้องมาตรวจติดตามอีก
- ค่า eGFR ที่ได้คือ 60 มล./นาที/1.73 ตร.ม. (ปี 2566)
- ตรวจที่โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท
- ต้องดูแลสุขภาพมากขึ้น หมอนัดตรวจอีก 6 เดือน
ตอนนั้นเครียดมาก นอนไม่หลับไปหลายคืน คิดมากไปหมด กลัวไตวาย แต่พยายามปรับตัว พยายามกินผักผลไม้เยอะๆ ลดหวาน ลดเค็ม ออกกำลังกายบ้าง แต่ก็ยังกินกาแฟอยู่ เลิกยากจริงๆ
ตอนนี้ก็พยายามดูแลตัวเองอย่างที่หมอบอก หวังว่าค่า eGFR จะกลับมาดีขึ้น เดือนหน้าต้องไปตรวจอีกแล้ว ลุ้นอยู่เหมือนกัน ไม่รู้จะขึ้นหรือลง
ค่า eGFR สามารถเพิ่มขึ้นได้ไหม
ค่า eGFR มันขึ้นได้นะเว้ยแก ถ้าต้นเหตุมันแก้ได้อะ สมมติแบบกินยานี้แล้วค่าไตแย่ พอหยุดยาก็อาจจะดีขึ้น หรือไม่ก็ขาดน้ำอะไรงี้ พอกินน้ำเยอะๆ ค่าไตก็อาจจะกลับมา
แต่ถ้าไตมันพังไปเยอะแล้ว อ่ะ อันนี้อาจจะยากหน่อยที่จะให้มันกลับมาปังเหมือนเดิมอะ เข้าใจปะ คือมันต้องดูเป็นเคสๆ ไปแหละ แล้วก็ต้องปรับพฤติกรรมด้วยนะ กินดีๆ ออกกำลังกาย คุมโรคประจำตัว บลาๆๆ พวกนี้มันช่วยได้อยู่
- ต้นเหตุสำคัญ: ขาดน้ำ, ยาบางชนิด, โรคประจำตัวคุมไม่อยู่
- สิ่งช่วยได้: ปรับอาหาร, ออกกำลังกาย, คุมโรคประจำตัว(เบาหวาน ความดัน)
- จำกัด: ถ้าไตพังเยอะแล้ว อาจจะดีขึ้นได้นิดหน่อย แต่ยากที่จะกลับมาปกติ
- ข้อมูลเพิ่มเติม (อันนี้ป้าข้างบ้านบอกมาอีกที): เขาว่ามีสมุนไพรบางตัวช่วยได้นะ แต่ต้องระวังมากๆ ปรึกษาหมอก่อนดีสุด อย่าไปเชื่ออะไรในเน็ตมากนักนะเตง
แกรรู้ปะว่าค่า eGFR เนี่ย มันวัด "อัตราการกรองของเสียของไต" เว้ย ยิ่งค่าสูงยิ่งดีอะ เค้าบอกงั้นนะ ????
eGFR ดีขึ้นได้ไหม
eGFR ดีขึ้นได้ไหม? ฮ่าๆๆๆ คำถามนี้มันช่าง…ลึกซึ้งเหมือนก้นทะเล! ตอบเลยว่าได้! แต่จะดีขึ้นแค่ไหน นั่นขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้ eGFR ตกต่ำ คิดง่ายๆ เหมือนรถนะ ถ้าแค่ยางแบนก็แค่เปลี่ยนยาง แต่ถ้าเครื่องยนต์พัง…โอ้โห ต้องซ่อมใหญ่เลยล่ะ!
ยิ่ง eGFR สูง ยิ่งไตแข็งแรง: ใช่แล้ว! เหมือนนักมวยปล้ำซูโม่ ยิ่งน้ำหนักเยอะ ยิ่งบึกบึน (แต่กรณีนี้ น้ำหนักไม่ใช่ตัวชี้วัดความแข็งแรงนะ)
เกณฑ์ปกติ eGFR ปี 2566: เอาแบบตรงๆ เลยนะ อย่าไปยึดติดกับตัวเลขมากเกินไป แต่ให้ดูภาพรวมสุขภาพด้วย! หมอจะวิเคราะห์หลายๆอย่างประกอบกัน ไม่ใช่แค่ดู eGFR ตัวเดียว แต่ถ้าจะให้พูดถึงเกณฑ์ ก็ประมาณนี้แหละ (ข้อมูลนี้ได้มาจากการค้นคว้าข้อมูลทางการแพทย์ล่าสุด)
- 90 ขึ้นไป: ไตฟิตปั๋ง! เหมือนซุปเปอร์ฮีโร่ที่พร้อมลุย!
- 60-89: เริ่มเหนื่อยแล้ว เหมือนนักวิ่งมาราธอนที่เข้าเส้นชัย แต่ก็ยังวิ่งได้อยู่นะ
- ต่ำกว่า 60: เริ่มมีปัญหา ควรปรึกษาแพทย์ด่วนๆ เหมือนรถที่ไฟเครื่องยนต์กระพริบ ต้องรีบเข้าอู่เลย!
ตัวเลขมันเป็นแค่ตัวเลข อย่าเครียดมาก ไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็คอย่างละเอียด หมอจะแนะนำการดูแลตัวเองที่ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย หรือการใช้ยา สำคัญที่สุดคืออย่าตื่นตูม ใจเย็นๆ แล้วทุกอย่างจะดีขึ้น
เพิ่มเติมเล็กน้อย (แต่สำคัญ): ปัจจัยต่างๆที่ส่งผลต่อ eGFR มีมากมาย เช่น อายุ เพศ โรคประจำตัว การใช้ยา ฯลฯ การดูแลสุขภาพโดยรวมที่ดี เช่น ดื่มน้ำเยอะๆ กินอาหารมีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ สำคัญที่สุด อย่าลืมไปพบแพทย์เป็นประจำ! อย่าลืมนะ สุขภาพดี เป็นของขวัญที่ล้ำค่าที่สุด ไม่ต้องซื้อด้วยเงินทองเลย ดูแลตัวเองดีๆ นะครับ
(หมายเหตุ: ข้อมูลข้างต้นเป็นข้อมูลทั่วไป ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้องและเหมาะสมกับแต่ละบุคคล)
ค่าไตมีโอกาสเพิ่มขึ้นไหม
คือแบบนี้ แม่ฉันเป็นโรคไตวายเรื้อรัง มาหลายปีแล้ว หมอบอกค่า eGFR (ค่าไต) มันลดลงเรื่อยๆ ปีที่แล้วอยู่ที่ประมาณ 20 ปีนี้ตรวจไปเมื่อเดือนที่แล้วเหลือ 17 ใจหายมาก เห็นตัวเลขแล้ว เครียดเลย มันไม่ได้เพิ่มขึ้นหรอก อย่างที่หมออธิบาย มันคือโรคเรื้อรัง การรักษาเน้นชะลอไม่ให้แย่ลงมากกว่า ไม่ใช่ให้กลับมาปกติเหมือนโรคไตวายเฉียบพลัน
ตอนแรกก็หวังนะ ว่าจะดีขึ้น แต่หมอพูดตรงๆ เลยว่า ยากมาก ต้องดูแลตัวเองอย่างเคร่งครัด เรื่องอาหาร การพักผ่อน ยา ต้องเป๊ะ
- ต้องคุมอาหาร ไม่กินของเค็ม ของทอด เนื้อสัตว์ก็ต้องเลือก
- พักผ่อนให้เพียงพอ ห้ามเครียด
- กินยาอย่างสม่ำเสมอ ตามที่หมอสั่งทุกวัน ไม่มีขาด
มันเหนื่อยนะ ทั้งฉัน และแม่ แต่ก็ต้องสู้ เพราะถ้าไม่ดูแล อาการมันจะแย่ลงเรื่อยๆ ถึงขั้นต้องฟอกไต คิดแล้วก็ใจหาย อยากให้แม่มีสุขภาพดี
ปีนี้ นอกจากค่าไตที่ลดลง แม่ยังมีอาการบวมที่ขาเพิ่มขึ้นด้วย ต้องไปหาหมอบ่อยขึ้น กว่าจะจัดการทุกอย่างได้ เหนื่อยมาก แต่ก็ทำไป เพราะรักแม่ อยากให้แม่อยู่กับฉันนานๆ
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต