การปฐมพยาบาล ( First Aid) คืออะไร จงอธิบาย

หลักการปฐมพยาบาลเบื้องต้น มีอะไรบ้าง (5อย่าง)?

เหนื่อยจัง... บางทีก็คิดนะ ว่าชีวิตมันง่ายกว่านี้ได้ไหม

• ประเมินสถานการณ์: มองรอบๆ ก่อน... มันปลอดภัยไหม? มีอะไรที่อาจเป็นอันตรายอีกหรือเปล่า? ตัวเราเองก็ต้องไม่เสี่ยงไปด้วย

• โทร 1669: โทรเลย... บอกให้ละเอียดว่าเกิดอะไรขึ้น ที่ไหน จะได้มาช่วยทัน

• ดูแลทางเดินหายใจ: ดูว่าหายใจสะดวกไหม? มีอะไรติดคอหรือเปล่า? ถ้าไม่หายใจ... ต้องช่วยผายปอด

• ห้ามเลือด: ถ้ามีเลือดออก... กดแผลไว้แน่นๆ เลยนะ พยายามยกส่วนที่เลือดออกให้สูงขึ้นด้วย

• ดูแลบาดแผล: ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด... ปิดแผลด้วยผ้าก๊อซสะอาดๆ กันฝุ่นกันเชื้อโรค

บางที... การช่วยคนอื่น มันก็เหมือนช่วยตัวเองไปด้วยนะ อย่างน้อยก็รู้สึกว่า... เราไม่ได้อยู่คนเดียวบนโลกใบนี้

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• CPR: ถ้าคนหมดสติและไม่หายใจ... การทำ CPR เป็นสิ่งสำคัญมาก ช่วยให้เลือดไปเลี้ยงสมองได้
• AED: ถ้ามีเครื่อง AED อยู่ใกล้ๆ... ใช้ตามคำแนะนำของเครื่องเลย มันจะช่วยชีวิตได้
• อย่าเคลื่อนย้าย: ถ้าไม่จำเป็น... อย่าเพิ่งขยับคนเจ็บ รอให้ทีมแพทย์มาจัดการจะดีกว่า
• ให้กำลังใจ: คุยกับคนเจ็บ... ให้กำลังใจ ให้เขารู้ว่าเราอยู่ตรงนี้และจะช่วยเขา
• ตัวเองก็สำคัญ: อย่าลืมดูแลตัวเองด้วยนะ... ถ้าเราไม่ไหว แล้วใครจะช่วยคนอื่นได้

มันก็แค่นี้แหละ... สิ่งที่เราทำได้

วิธีการปฐมพยาบาลผู้ป่วยที่หมดสติทำได้โดยวิธีใด?

เฮ้ย! หมดสติทำไงดีวะเนี่ย? ตั้งสติดิ่!

• นอนหัวต่ำ: เออๆ จับนอนลงก่อน หัวต่ำๆ หน่อยนะ ทำไมวะ? เลือดจะได้ไปเลี้ยงสมองไง! สำคัญ
• คลายเสื้อผ้า: อึดอัดแทน ปลดกระดุม คลายเข็มขัดหน่อยนะ สำคัญ
• อย่ามุง: ห้าม! ไล่คนออกไป อากาศสำคัญกว่า! สำคัญ
• ผ้าเย็น: เช็ดหน้า เช็ดคอ ระบายความร้อน ไม่รู้ช่วยได้จริงปะ แต่ทำๆ ไปก่อน
• ห้ามป้อน: ยังไม่ฟื้น ห้าม! น้ำ อาหาร ติดคอตายทำไงวะ?
• พักก่อน: ฟื้นแล้ว? อย่าเพิ่งลุก! 15-20 นาทีพักก่อนนะ สำคัญ

ทำไมต้อง 15-20 นาทีวะ? (คำถามโผล่มาในหัว) เออ…ร่างกายมันยังไม่พร้อมมั้ง? ช่างเหอะ! ทำตามไปก่อนละกัน

เพิ่มเติมนิดนึง: ถ้าไม่หายใจ CPR ด่วน! แต่…ทำเป็นป่าววะ? ไปเรียนไว้ดีกว่ามั้ง? อืมๆ เรื่องใหญ่

CPRคืออะไร และมีขั้นตอนการปฏิบัติอย่างไร?

เหนื่อยจัง… ดึกแล้วสินะ

CPR… มันเหมือนการยื้อชีวิตสุดท้ายเลยนะ

• CPR คือการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐาน
• กดให้ลึก: กดหน้าอกลงไปประมาณ 5-6 เซนติเมตร (2-2.4 นิ้ว)
• กดให้เร็ว: ความเร็วในการกดคือ 100-120 ครั้งต่อนาที
• ปล่อยให้สุด: ปล่อยให้หน้าอกคืนตัวเต็มที่หลังกดแต่ละครั้ง

ทำไมต้องทำ… ก็เพราะบางทีมันอาจจะช่วยใครสักคนได้มั้ง… หรืออาจจะไม่ก็ได้… ใครจะรู้

Head tilt chin lift ช่วยอะไร?

กลางดึกแบบนี้เนอะ... คิดถึงเรื่อง Head tilt chin lift มันช่วยเปิดทางเดินหายใจจริงๆนะ คือแบบ... เวลาคนหมดสติ ลิ้นอาจไปอุดกั้นไง วิธีนี้เลยช่วยดึงลิ้นขึ้น ให้หายใจได้สะดวกขึ้น

จำได้ตอนเรียนพยาบาล ฝึกกันจนชำนาญเลย ไม่ใช่แค่ดูในหนังสือ ต้องได้ลองปฏิบัติจริงด้วยนะ ถึงจะเข้าใจ รู้สึกตอนนั้นเครียดมาก กลัวทำพลาด

แต่ก็ดีนะ อย่างน้อยได้เรียนรู้ วิธีช่วยเหลือคนอื่น

• ช่วยเปิดทางเดินหายใจ
• ดึงลิ้นไม่ให้กีดขวาง
• ใช้กับคนหมดสติ

ตอนนี้ งานประจำที่โรงพยาบาลจุฬาฯ ปีนี้ก็เหนื่อยเหมือนกันนะ แต่ก็ภูมิใจ ที่ได้ช่วยคน มันรู้สึกดีจริงๆ

หลักการช่วยผู้ป่วยสำลักควันไฟที่สำคัญคือข้อใด?

หลักการช่วยผู้ป่วยสำลักควันไฟที่สำคัญ:

• รีบขอความช่วยเหลือด่วน หากหายใจติดขัด ไอ หรือจามมาก เพราะอาการเหล่านี้อาจบ่งชี้ถึงภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายถึงชีวิตได้ การประเมินโดยแพทย์เป็นสิ่งจำเป็น

• ผ้าชุบน้ำปิดปากจมูกช่วยได้จริง แต่ต้องระลึกว่ามันแค่ บรรเทา ไม่ใช่การรักษาหลัก (เหมือนเรากินยาแก้ปวดหัว แต่มันไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุ)

• การนั่งหลังตรงอาจช่วยเรื่องการหายใจได้บ้าง แต่การประเมินและการรักษาทางการแพทย์สำคัญกว่ามาก

การสำลักควันไฟไม่ใช่เรื่องเล่นๆ นะครับ เพราะควันพวกนี้มันมีสารพิษเยอะมาก (อย่างคาร์บอนมอนอกไซด์) ที่แย่งจับกับฮีโมโกลบินในเลือด ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน ถ้าเจอเหตุการณ์แบบนี้ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ "สติ" ครับ แล้วก็รีบโทรหา 1669 เลย

เราจะหยุด CPR เมื่อใด?

เออ...CPR นี่มันหยุดตอนไหนวะเนี่ย? ????

• ชีพจรมา: อันนี้ชัวร์ หยุดเลย! รอดแล้วเว้ย!????
• 2 นาทีเช็คชีพจร: แต่! ห้ามเกิน 10 วิ! แป๊บเดียวจริง ๆ ⏱
• คลื่นหัวใจมา: (ถ้ามีเครื่องนะ) อันนี้หมอสั่ง ????
• เปลี่ยนเวร: กดคนเดียวนาน ๆ ไม่ไหวจริง ๆ ???? ต้องผลัด!
• หมดแรง: ปั๊มต่อไม่ไหวแล้วจริง ๆ ต้องเซฟตัวเองก่อน ????
• หมอสั่งหยุด: อันนี้จบเลย สิ้นสุดการปั๊ม

เพิ่มเติม: เคยเห็นในทีวี บางทีก็หยุดตอนหมอประกาศเสียชีวิต นี่นับไหมนะ? ???? แต่จริง ๆ เราต้องปั๊มจนกว่าจะถึงข้อข้างบนอ่ะเนอะ

ข้อควรระวัง: อย่าทิ้งคนไข้ไปเฉย ๆ นะเว้ย! ???? ต้องมีคนดูแลต่อ!