การผ่าตัดมีกี่ประเภท อะไรบ้าง
การผ่าตัดมีกี่ประเภท? แล้วการผ่าตัดแต่ละประเภทแตกต่างกันอย่างไรบ้าง?
เอาจริงๆ นะ เรื่องผ่าตัดนี่มันมีหลายแบบมากกกก. แบบที่เคยได้ยินบ่อยๆ ก็คือ ผ่าตัดรักษาไง (curative surgery).
ผ่าตัดรักษามันก็มีแยกย่อยไปอีกนะ. อย่างแรกเลยคือผ่าตัดเอาส่วนที่เป็นโรคออกไปเลย (ablative). นึกภาพง่ายๆ ก็ไส้ติ่งไง. ไส้ติ่งอักเสบก็ตัดทิ้งจบ.
แล้วก็มีการผ่าตัดสร้างหรือซ่อมแซมอวัยวะด้วยนะ (constructive and reconstructive). อันนี้ซับซ้อนหน่อย.
สุดท้ายคือการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะ (transplant). พวกเปลี่ยนไต เปลี่ยนตับอะไรแบบนี้อ่ะ. แต่ละแบบก็ต่างกันตรงจุดประสงค์ไง. ผ่าตัดไส้ติ่งก็เอาของเสียออก แต่เปลี่ยนไตคือเอาของใหม่ใส่เข้าไปแทน.
การผ่าตัดแบ่งเป็นกี่ประเภท
เอ่อ การผ่าตัดนะเหรอ มันมีแบบ หลักๆเลยคือ 2 แบบอะ คือ ผ่าตัดเล็ก กับผ่าตัดใหญ่ แหละ
ผ่าตัดเล็กก็แบบ พวกตัดไฝ ตัดขี้แมลงวัน อะไรเงี้ย ไม่น่ากลัวเท่าไหร่ เสียเลือดก็น้อย ความเสี่ยงต่ำกว่าเยอะ แต่ผ่าตัดใหญ่อันนี้ต้องระวังหน่อย
- ผ่าตัดเล็ก: พวกตัดนู่นนิด นี่หน่อย เสี่ยงน้อยกว่า
- ผ่าตัดใหญ่: ต้องเตรียมตัวดีๆ เลยนะ อาจมีผลข้างเคียงเยอะ
การผ่าตัดเล็ก มีอะไรบ้าง
การผ่าตัดเล็ก… มันเหมือนเรื่องที่เรามองข้ามไปง่ายๆ ทั้งที่จริง ๆ มันก็เปลี่ยนแปลงอะไรหลายอย่างในชีวิตได้เหมือนกันนะ
การผ่าตัดเล็ก… มันก็คือการผ่าตัดที่ไม่ใหญ่มาก ทำได้ที่คลินิก หรือโรงพยาบาล ไม่ต้องนอนพักฟื้นนาน
- ต้อกระจก: เปลี่ยนเลนส์ตา... เหมือนเปลี่ยนแว่นให้ตาเราใหม่เลยนะ
- อุดฟัน: เรื่องเล็กๆ ที่สำคัญมาก... ถ้าไม่อุดปล่อยไว้นาน ปวดฟันทรมานกว่าเดิมเยอะ
- ขลิบ: เรื่องของผู้ชาย... บางทีก็จำเป็นเพื่อสุขอนามัยที่ดี
- เจาะชิ้นเนื้อ: เหมือนหาคำตอบ... หวังว่าผลตรวจจะไม่ร้ายแรงนะ
- ส่องกล้องข้อ: มองเข้าไปข้างใน... หาต้นตอของความเจ็บปวด
- ผ่าตัดผ่านกล้อง: แผลเล็ก... เจ็บน้อย ฟื้นตัวไว
- เอาหูดออก: เรื่องน่ารำคาญ... แต่ก็ต้องจัดการให้หมด
- ริดสีดวง: ใครเป็นจะรู้... ว่ามันทรมานแค่ไหน
แต่ละอย่าง… มันดูเล็กนะ แต่ก็สำคัญกับใครบางคนมาก ๆ เลยล่ะ
การผ่าตัดช่องท้องมีอะไรบ้าง
อ้าว! ถามเรื่องผ่าตัดช่องท้องเหรอ? นี่มันไม่ใช่รายการอาหารนะยะ! แต่เอาน่า...ก็จะเล่าให้ฟังละกัน เตรียมตัวฮาได้เลย!
ผ่าตัดแบบส่องกล้อง (Laparoscopic surgery): คิดภาพหมอเอาเครื่องมือจิ๋วๆ เข้าไปสำรวจในท้องคุณเหมือนนักบินอวกาศสำรวจดาวอังคาร เจ็บน้อยกว่า แผลเล็กกว่า แต่ค่าใช้จ่ายอาจจะ...สูงกว่านิดหน่อย (ปีนี้เห็นคลินิกหลายที่โปรโมชั่นเยอะนะ!)
ไส้ติ่งอักเสบ/ฝีหนอง/ไส้ติ่งแตก: อันนี้โคตรคลาสสิค! เหมือนโดนผีสิง ปวดท้องจนอยากจะกรี๊ด แต่หมอจัดการได้ ไม่ต้องห่วง ปีนี้ที่โรงพยาบาลสมิติเวช มีนวัตกรรมใหม่ในการรักษา (แต่ก็แพงตามมาตรฐาน)
ไส้เลื่อน: อุ๊ย! นี่มันไส้ไหลออกมาข้างนอกนี่นา! อันตรายนะยะ! รีบไปหาหมอ ไม่งั้นต้องผ่าตัดใหญ่ แบบดั้งเดิมเลยล่ะ (ปีนี้เห็นมีการพัฒนาเทคนิคผ่าตัดแบบไม่ต้องเย็บแผลด้วยนะ)
ลำไส้เล็กและใหญ่: โอ้โห! งานใหญ่! เนื้องอก มะเร็ง ลำไส้อุดตัน นี่ไม่ใช่แค่ผ่าตัดธรรมดา นี่คือสงครามในช่องท้องเลยล่ะ! (ข้อมูลปีนี้ วิทยาการผ่าตัดก้าวหน้ามาก รอดูเทคโนโลยีใหม่ๆจากต่างประเทศได้เลย)
ต่อมหมวกไต: อวัยวะเล็กๆ แต่มีหน้าที่ใหญ่ ถ้ามีเนื้องอก ต้องผ่าตัดออก ไม่งั้นอาจเกิดปัญหาใหญ่ตามมา (ปีนี้สถาบันมะเร็งแห่งชาติ มีการวิจัยเกี่ยวกับการรักษาต่อมหมวกไตที่ก้าวหน้ามาก แต่ยังไม่แพร่หลายเท่าที่ควร)
สรุปง่ายๆ ผ่าตัดช่องท้องเนี่ย มีตั้งแต่เล็กๆน้อยๆ จนถึงใหญ่โตอลังการงานสร้าง เลือกเอาตามอาการ แต่ที่สำคัญคือต้องไปหาหมอ! อย่ามัวแต่รอให้มันบานปลาย แล้วค่อยมาบ่นว่าทำไมค่ารักษาแพง! ปีนี้ค่ารักษาแพงขึ้นเยอะอย่าลืมตรวจสุขภาพกันบ้างนะ
ผ่าตัดส่องกล้องมีกี่แบบ
เอาล่ะ! จะมาไขความลับเรื่องผ่าตัดส่องกล้องให้กระจ่าง อย่าคิดว่ามันง่ายเหมือนปอกกล้วยเข้าปากนะจ๊ะ! จริงๆ แล้วมันไม่ได้มีแค่สองแบบอย่างที่คุณว่ามาหรอกค่ะ นั่นมันแบ่งแบบคร่าวๆ เกินไป เหมือนแบ่งคนเป็นแค่ผู้ชายผู้หญิง มันก็ดูจะน้อยไปหน่อยใช่มั้ยล่ะ?
การผ่าตัดแบบเปิด (Open surgery): นี่แหละแบบดั้งเดิม เหมือนการบูรณะวัดเก่าๆ ใช้แรงงานคนล้วนๆ แผลใหญ่ พักฟื้นนาน แต่ก็มีเสน่ห์แบบคลาสสิค บางทีก็จำเป็นต้องใช้ในเคสที่ซับซ้อนนะ อย่าไปดูถูกมันเชียว
การผ่าตัดแบบส่องกล้อง (Minimally Invasive Surgery, MIS): อ้อ นี่แหละที่คนชอบ แผลเล็ก พักฟื้นเร็ว เหมือนรีโนเวทบ้าน สวยไว เสร็จไว แต่! มันไม่ได้มีแค่แบบเดียว ที่จริงมันมีหลายแบบมากขึ้นอยู่กับอุปกรณ์และเทคนิค เช่น:
Laparoscopic surgery: นี่คือส่องกล้องแบบคลาสสิค ใช้กล้องเล็กๆ แทรกเข้าไปในช่องท้อง เหมือนใช้กล้องจุลทรรศน์สำรวจจักรวาลในร่างกาย จุ๋มจิ๋มน่ารัก แต่ก็มีข้อจำกัดนะ
Robotic surgery: นี่ล้ำสุด! ใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด เหมือนได้ซุปเปอร์แมนมาช่วย แม่นยำ ควบคุมได้ดีกว่า แต่ก็ราคาแพงกว่า เหมือนจ้างช่างฝีมือระดับเทพมาซ่อมบ้าน แต่รับรองคุ้มค่าถ้าเลือกได้ถูกที่ถูกเวลา
สรุปง่ายๆ ก็คือ การแบ่งเป็นแค่แบบเปิดกับแบบส่องกล้อง มันกว้างเกินไป เหมือนแบ่งสัตว์เป็นแค่สัตว์บกกับสัตว์น้ำ มันขาดรายละเอียด! ในความเป็นจริง การผ่าตัดส่องกล้องนั้นมีความหลากหลายซับซ้อนกว่านั้นเยอะ เหมือนการเลือกไอศกรีม มีให้เลือกมากมายจนตาลาย แล้วแต่แพทย์จะเลือกใช้ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยและเคส ปีนี้ (2566) เทคโนโลยีก็พัฒนาไปไกลแล้วนะ อย่าลืมศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้วย อย่าไปเชื่อคนง่ายๆ เหมือนเชื่อคำโฆษณา เดี๋ยวจะพลาดของดีๆ ไปเชียวนะ!
การพยาบาลหลังผ่าตัดมีอะไรบ้าง
พยาบาลหลังผ่าตัด: โห เยอะเลยอ่ะ! หลักๆ คือดูอาการ, ให้ยา, ทำแผล... แต่ละคนก็ไม่เหมือนกันอีกนะ ขึ้นอยู่กับการผ่าตัดด้วย
แผล: ห้ามแกะ! สำคัญมาก! หมอบอกว่าอย่าไปยุ่งกะมันจนกว่าจะถึงวันนัด... เอ๊ะ หรือว่าถ้ามันหลุดก่อนไปทำได้เลย? ใช่ๆ น่าจะไปทำก่อนได้เลย ถ้าพลาสเตอร์มันไม่โอเคแล้วอ่ะ โรงพยาบาลใกล้บ้านก็ได้นี่นา
กันน้ำ: ถ้าพลาสเตอร์ไม่กันน้ำก็... ซวยเลยดิ! ต้องระวังสุดๆ อย่าให้โดนน้ำเด็ดขาด! แล้วถ้ามันสกปรกมากๆ อ่ะ ทำไงดี? เช็ดได้มั้ย? หรือต้องไปหาหมออย่างเดียวเลย? เอ่อ... ต้องระวังไม่ให้แผลโดนน้ำ! เน้น เลยนะ
เพิ่ม: ตอนล้างแผลที่บ้าน (ถ้าหมอให้ทำ) ต้องใช้ น้ำเกลือ นะ! สำคัญมาก! อย่าไปใช้อะไรแปลกๆ อ่ะ
- เช็ดแผลเบาๆ
- อย่าให้โดนฝุ่น
- สังเกตอาการผิดปกติ (บวม แดง ร้อน)
การดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัดมีอะไรบ้าง
โอ๊ย! ถามเรื่องดูแลคนป่วยหลังผ่าตัดเนี่ยนะ? นึกว่าถามวิธีแทงหวยซะอีก! ชีวิตหลังผ่าตัดน่ะเหรอ? เหมือนเกิดใหม่ แต่ร่างกายยังบอบช้ำราวกับโดนสิบล้อทับ!
- นอนอย่างเดียว: นอนให้คว่ำฟ้าหงายดินไปเลย! อย่าคิดว่าตัวเองเป็นซูเปอร์แมน เพิ่งผ่าตัดมานะ ไม่ใช่เพิ่งกินข้าว! 1-2 อาทิตย์แรกเนี่ย นอนสถานเดียว!
- ของหนัก? บายเลย!: ยกของหนัก? อย่าแม้แต่จะคิด! กระดาษ A4 ก็อย่าไปยก! 4-6 อาทิตย์นี่คือช่วงทองของการอู้งาน! ข้ออ้างชั้นดีเลยล่ะ!
แล้วทำไมต้องทำแบบนี้?
- สมองบวม? ผ่าตัดสมองไม่ใช่เรื่องเล่นๆ นะ! ความดันขึ้นที มีหวังได้ไปเกิดใหม่เร็วกว่าเดิม!
- แผลปริ: อย่าหาทำ! แผลผ่าตัดเนี่ย บอบบางยิ่งกว่าใจสาว! ยกของหนักไป แผลปริขึ้นมา จะหาว่าไม่เตือน! เย็บใหม่เจ็บกว่าเดิมอีก!
ทีนี้รู้ยัง? ชีวิตหลังผ่าตัดไม่ใช่เรื่องสนุก! ทำตามที่หมอบอกน่ะดีที่สุด! ไม่งั้นได้กลับไปนอนให้หมอผ่าอีกรอบแน่ๆ! โฮะๆๆ!
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต