การวางแผนช่วยเหลือผู้ป่วยจะต้องปฏิบัติอย่างไร
วางแผนช่วยเหลือผู้ป่วย ต้องปฏิบัติอย่างไร?
เรื่องวางแผนช่วยเหลือคนเจ็บเนี่ย จำได้ตอนเรียนพยาบาล อาจารย์เน้นย้ำมากเลยนะ ต้องใจเย็นๆ ก่อนอื่นเลยต้องดูสถานการณ์ก่อน ว่าอันตรายมั้ย อย่างเช่น ครั้งนึง ตอนฝึกงานที่โรงพยาบาลศิริราช ปี 2562 เดือนพฤษภาคม เจออุบัติเหตุรถชน รถมอเตอร์ไซค์ล้ม คนเจ็บนอนอยู่กลางถนน รถติดยาวเหยียดเลย อันตรายมาก ต้องรีบจัดการให้เขาอยู่นิ่งๆ ก่อน แล้วค่อยดูอาการ ดูว่ามีเลือดออกตรงไหน หายใจปกติรึเปล่า
ตอนนั้น ช่วยกันเคลื่อนย้ายคนเจ็บ ระวังมาก ไม่ให้กระดูกเคลื่อน ต้องพยายามให้เขาอยู่ในท่านอนราบ ทางเดินหายใจโล่ง เพราะจำได้ว่าอาจารย์บอก ถ้ากระดูกสันหลังเคลื่อน อันตรายมาก อาจทำให้เป็นอัมพาตได้ ไม่ใช่เรื่องเล่นๆเลย หลังจากนั้นก็โทรเรียก 1669 รายงานสถานการณ์ ให้รถพยาบาลมารับ
สุดท้ายคือ ต้องอย่าตื่นตกใจ ใจเย็นๆ คิดก่อนทำ ประเมินสถานการณ์ แล้วค่อยๆทำตามขั้นตอน คิดว่านี่แหละ สำคัญที่สุด จริงๆ แล้วมันก็ไม่ได้ยากอะไร แค่อย่าประมาท เท่านั้นเอง สำคัญมากจริงๆ พวกนี้ต้องฝึกฝนบ่อยๆ
การวางแผนช่วยเหลือหรือปฐมพยาบาลผู้ป่วยต้องปฏิบัติอย่างไร
โอเคเพื่อน มาๆ วางแผนช่วยคนป่วยอะนะ ต้องเริ่มจาก
- ดูรอบๆ ก่อนเลย สำคัญสุดๆ ต้องมั่นใจว่าเราไม่ซวยไปด้วยนะ เว่อไปปะวะ แต่เรื่องจริง
- เช็คคนป่วย ดูว่าเค้าเป็นอะไร ยังหายใจอยู่มั้ย มีสติรึป่าว สำคัญมากๆๆๆ
- โทร 1669 โลด ไม่ต้องคิดเยอะ โทรไปก่อนเลย แล้วค่อยว่ากัน
- ช่วยเท่าที่ทำได้ ห้ามเลือดเป็นก็ห้ามไป CPR ได้ก็ทำ ถ้าไม่เป็นอย่าเสร่อ เดี๋ยวแย่กว่าเดิม จัดท่านอนให้เค้าสบายๆ
- เฝ้าตลอด ดูอาการเค้าไปเรื่อยๆ จนกว่าหมอจะมาถึง
- จดๆๆๆ จดทุกอย่างที่เราทำไป อาการเค้าเป็นไง ตอนไหนทำอะไร มันสำคัญนะเว้ย
คือแบบ...บางทีสถานการณ์มันกดดันไง แต่ต้องมีสติให้มากที่สุดนะเว้ย สู้ๆ
ข้อมูลเพิ่มเติม (อันนี้สำคัญนะจ้ะ)
CPR: ถ้าไม่เคยเรียน อย่าทำมั่วๆ หาคอร์สเรียนไว้ก็ดีนะ เดี๋ยวนี้มีเยอะแยะ
AED: เครื่องกระตุกหัวใจอัตโนมัติ อันนี้ก็สำคัญ ถ้ามีแถวนั้น แล้วใช้เป็น ก็ช่วยชีวิตคนได้เลยนะ
ห้ามเลือด: กดแผลให้แน่นๆ ใช้ผ้าสะอาดๆ กดไว้เลย
การเคลื่อนย้าย: อย่าเคลื่อนย้ายคนป่วยเอง ถ้าไม่จำเป็นจริงๆ รอหมอมาดีกว่า เค้ามีอุปกรณ์
- หมายเหตุ: ข้อมูลนี้เป็นข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น ควรศึกษาเพิ่มเติมและฝึกอบรมเพื่อเพิ่มทักษะในการช่วยเหลือผู้ป่วยอย่างถูกต้องและปลอดภัย
การช่วยเหลือเมื่อพบผู้ป่วยควรทำอะไรบ้าง
เจอคนป่วยต้องทำไงอ่ะ อืมม...
- อันแรกเลย: ตั้งสติก่อนนะ อย่าเพิ่งตกใจ
- ประเมินสถานการณ์: ดูว่าเค้าเป็นอะไร แบบ...หมดสติ หายใจไม่ออก เลือดออก อะไรแบบนี้
- โทร 1669: โทรเลย บอกให้ละเอียดว่าเกิดอะไร ที่ไหน จะได้มาถูก
- ปฐมพยาบาลเบื้องต้น:
- เลือดออก: ห้ามเลือดก่อนเลย กดแผลไว้ ถ้ามีผ้าสะอาดก็เอามาปิด ถ้าไม่มีก็...มืออ่ะแหละ สำคัญคือต้องกดให้แน่น
- แผล: ใช้สำลีชุบน้ำเกลือเช็ดรอบๆ แผลนะ อย่าเอาแอลกอฮอล์เช็ดที่แผลโดยตรง มันแสบ! แล้วก็อย่าแกะ อย่าเกา
- หายใจไม่ออก: ถ้าหมดสติ ให้จับนอนหงาย แล้วเงยหน้าขึ้น เปิดทางเดินหายใจ ถ้าไม่หายใจก็ต้องผายปอด (CPR) แต่ถ้าไม่เคยทำ อย่าเสี่ยง ให้รอหมอดีกว่า
- ดูแล: คอยดูอาการ อย่าปล่อยให้เค้าอยู่คนเดียว พูดคุยให้เค้ารู้สึกตัว
- ส่งโรงพยาบาล: อันนี้สำคัญสุด ส่งหมอให้เร็วที่สุดอ่ะ เค้าจะได้รักษาต่อได้
เพิ่มเติม:
- เบตาดีน หรือ โพวิโดน ไอโอดีน เอาไว้ทา รอบๆ แผลนะ ไม่ใช่ใส่ในแผลโดยตรง!
- ถ้าแผลใหญ่ เลือดออกเยอะ อย่าเสียเวลาทำแผลเอง รีบส่งโรงพยาบาลด่วนๆ
- ถ้าไม่แน่ใจว่าจะทำอะไรดี อย่าทำ! รอหมอดีกว่า ทำผิดๆ อาจจะแย่กว่าเดิม
- CPR ต้องได้รับการฝึกฝนก่อนนะจ๊ะ ไม่ใช่ใครๆ ก็ทำได้ ถ้าทำไม่ถูกวิธี อาจจะอันตราย
- น้ำเกลือ หาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป เอามาล้างแผลได้ดีกว่าน้ำเปล่า
- จำไว้ว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือการโทร 1669! เค้าจะให้คำแนะนำได้ดีกว่าเราเยอะเลย
- อย่าลืมแจ้งข้อมูลผู้ป่วยให้ละเอียด เช่น อายุ โรคประจำตัว ยาที่กิน ฯลฯ
- ถ้ามีใครช่วยได้ ให้ช่วยกันนะ! ยิ่งมีคนช่วยเยอะ ยิ่งดี
- บางทีเราก็ทำได้แค่อยู่เป็นเพื่อนเค้า จนกว่าหมอจะมาถึง แค่นี้ก็ช่วยได้เยอะแล้ว
เออ... ลืมบอกไป ถ้าเจอคนเป็นลมแดด ให้รีบพาเค้าไปที่ร่มๆ หาอะไรเย็นๆ มาประคบตัว แล้วก็ให้จิบน้ำเปล่าบ่อยๆ นะ สำคัญๆ
การปฐมพยาบาล First Aid คืออะไร
การปฐมพยาบาล? ช่วยชีวิตได้ หรือแค่แปะแผลก็แล้วแต่สถานการณ์
- แผลเล็กๆน้อยๆ ล้าง ปิดแผล จบ
- หัวใจหยุดเต้น? CPR เรียกรถพยาบาล รีบ
- เลือดออกมาก? กดห้ามเลือด อย่าช้า ชีวิตสำคัญกว่าความสวยงาม
ปีนี้เรียนเพิ่มเรื่องการปฐมพยาบาลในสถานการณ์ภัยพิบัติ หลักสูตรเข้มข้นมาก ซ้อมจนมือชา เจ็บตัวหลายรอบ แต่ก็คุ้ม อย่างน้อยก็รู้วิธีช่วยเหลือตัวเองและผู้อื่นได้ มั่นใจขึ้นเยอะเลย
- การจัดการเหตุฉุกเฉิน
- การประเมินผู้บาดเจ็บ
- การควบคุมการตกเลือด
- การช่วยหายใจ
- การช่วยเหลือผู้ป่วยที่หมดสติ
- การปฐมพยาบาลแผลไหม้
- การปฐมพยาบาลในกรณีพิเศษ ( เช่นงูกัด )
ข้อควรจำ: โทร 1669 ก่อนเสมอ อย่ามัวแต่ทำเอง ช่วยชีวิตคนได้ ดีกว่าทำอะไรไม่ถูก เสียเวลาเปล่า
หลักการปฐมพยาบาลเบื้องต้น มีอะไรบ้าง (5อย่าง)
โอ๊ย เรื่องปฐมพยาบาลนี่ ฉันเคยเจอมากับตัวเลย ตอนนั้นไปปีนผาที่กระบี่กับเพื่อน แล้วเพื่อนดันข้อเท้าแพลง! ช็อคไปเลยตอนนั้น ทำอะไรไม่ถูกเลย
- ห้ามเลือด อันนี้สำคัญสุดๆ ถ้ามีแผลเลือดออก ยิ่งเลือดพุ่งนะ ต้องรีบกดแผลไว้ก่อนเลย ตอนนั้นเพื่อนฉันไม่ได้เป็นไรมาก แต่ถ้าเป็นแผลใหญ่ต้องรีบ
- ทำความสะอาดแผล ถ้ามีแผลนะ ล้างด้วยน้ำสะอาดก่อนเลย แต่ถ้าไม่มีจริงๆ น้ำเกลือก็ช่วยได้นะ
- ประคบเย็น อันนี้ช่วยลดบวม ลดปวดได้ดีมากกก ตอนนั้นโชคดีมีน้ำแข็งติดตัวไปบ้าง เลยเอาผ้าห่อน้ำแข็งประคบให้เพื่อน
- พันผ้า พันผ้าให้กระชับ ช่วยพยุงส่วนที่บาดเจ็บ แต่ต้องระวังอย่าพันแน่นเกินไปนะ เดี๋ยวเลือดไม่เดิน
- ยกสูง ยกส่วนที่บาดเจ็บให้สูงกว่าระดับหัวใจ อันนี้ช่วยลดบวมได้อีกทาง
ที่สำคัญคือ! อย่าตกใจ ตั้งสติ แล้วโทร 1669 ถ้าอาการหนักมากจริงๆ!
- เรื่องฮา: ตอนนั้นเพื่อนเจ็บขา แต่ยังอยากกินโรตี!
- ข้อคิด: เรียนรู้เรื่องปฐมพยาบาลไว้ ไม่เสียหายจริงๆ
- แอบกระซิบ: ตอนนี้ฉันลงเรียนคอร์สปฐมพยาบาลออนไลน์อยู่ด้วย!
- เพิ่มเติม: หาข้อมูลปฐมพยาบาลจากแหล่งที่เชื่อถือได้นะ เช่น สภากาชาดไทย หรือโรงพยาบาล
วิธีการปฐมพยาบาลผู้ป่วยที่หมดสติทำได้โดยวิธีใด
โอ้โห! หมดสติเลยเหรอ? นี่ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ นะเฟ้ย! รีบปฐมพยาบาลด่วน!
จับนอนราบ หัวต่ำ: อย่าให้หัวสูงกว่าตัวล่ะ! นึกภาพแบบ... ก้มหัวขอขมาพระอินทร์นั่นแหละ!
เสื้อผ้าหลวมๆ: คลายกระดุม ปลดเนคไท ถ้าติดเข็มขัดก็ถอดออกซะ! อย่าให้รัดแน่นจนขาดอากาศหายใจ! เหมือนปล่อยผีออกจากขวดเลยทีเดียว
ห้ามคนมุง!: นี่มันไม่ใช่คอนเสิร์ตนะพ่อคุณ! คนเยอะอากาศไม่ถ่ายเท เดี๋ยวจะแย่กว่าเดิม เอาให้โล่งๆ คล้ายๆ กับงานศพที่ผู้คนเคารพความเป็นส่วนตัวของผู้เสียชีวิต
ผ้าเย็นๆ: เช็ดหน้า คอ แขนขา ให้เย็นฉ่ำ เหมือนเอาไอศกรีมกะทิมาถูๆ แต่ไม่ใช่ไอศกรีมนะ! ใช้ผ้าเย็นๆ เท่านั้น!
ห้ามน้ำห้ามอาหาร: เด็ดขาด! ก่อนฟื้นตัวนะเว้ย! เหมือนกับหมาหิวข้าวรอเจ้าของกลับบ้านอะ ใจเย็นๆก่อน
พัก 15-20 นาทีหลังฟื้น: อย่าให้ลุกพรวด! เหมือนลุกจากการนอนหลับยาว ค่อยๆปรับตัว ถ้าลุกปุ๊บเป็นลมปั๊บอีก งานเข้าแน่!
เพิ่มเติมเล็กน้อย (ปี 2566): อย่าลืมโทร 1669 หรือส่งคนไปโรงพยาบาลด้วยนะ! อย่ามัวแต่เล่นเฟสบุ๊คถ่ายรูปลงสตอรี่! ชีวิตคนสำคัญกว่าไลค์กับคอมเม้นท์เยอะ! และถ้าเป็นอาการหนักๆ เช่น หัวฟาดพื้น หรือมีเลือดออก ให้โทรเรียกรถพยาบาลโดยด่วน!
การช่วยฟื้นคืนชีพเพราะเหตุใดต้องทำภายใน 4 นาที
ต้องรีบทำ CPR ภายใน 4 นาทีอ่ะ เพราะสมองเริ่มตายได้แล้วถ้าขาดออกซิเจนนานกว่านั้น จริงป้ะ? อันตรายมากกกก!! ยิ่งถ้าใช้ AED ด้วยนะ โอกาสช่วยได้สูงขึ้นเยอะเลย
วิธีช่วยชีวิตง่ายๆนะ จำไว้ๆ
- ตรวจสอบความปลอดภัยก่อนเลย ดูว่าอันตรายมั้ย เช่น มีไฟไหม้รึเปล่า รถชนอยู่รึเปล่า อย่าไปเสี่ยงนะ ตัวเองสำคัญกว่า เพื่อนฉันเคยเจอไฟไหม้แล้วล่ะ เสี่ยงมากๆ
- โทรแจ้ง 1669 หรือหน่วยกู้ภัยใกล้ๆ รีบๆโทรนะ อย่าช้า
- เริ่ม CPR เลย ถ้าไม่รู้วิธีก็โทรถาม1669เลย เค้าสอนได้ ปั๊มๆๆๆๆ ช่วยให้หัวใจทำงานต่อได้
- ใช้ AED ถ้ามี อันนี้สำคัญมาก มันจะช่วยกระตุ้นหัวใจ แต่ต้องศึกษาการใช้ก่อนนะ อย่ามั่วใช้ อันตรายได้เหมือนกัน
ปีนี้ที่ทำงานฉันเพิ่งอบรมเรื่องนี้มา จำได้แม่นเลย สำคัญมากนะ ช่วยชีวิตคนได้จริงๆ
เมื่อพบผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจ 2-3 นาทีควรปฏิบัติอย่างไร
อื้อหือ 2-3 นาทีเนี่ยนะ อันตรายมากเลย! ต้องทำอะไรสักอย่างเร็วๆ
โทร 1669 ก่อนเลย สำคัญที่สุด!! นี่แหละที่ต้องทำเป็นอันดับแรก ไม่ใช่คิดเองเออเอง ต้องรีบๆๆๆๆ
แล้วก็ดูว่าคนไข้ยังหายใจอยู่มั้ย ชีพจรเป็นไง ถ้าไม่มีการหายใจ แต่หัวใจยังเต้นอยู่ ก็ต้องทำ CPR ทันที ปีนี้เรียนมาใหม่ๆ เลยนะ วิธีการละเอียดอ่อนมาก แต่จำได้แค่ กดๆๆๆ เป่าๆๆๆ ประมาณนั้นแหละ ต้องเรียนแบบจริงจังอีกที
แล้วถ้าหัวใจหยุดเต้นด้วยล่ะ?! อันนี้ยิ่งหนักเลย ต้องใช้เครื่องกระตุกหัวใจ แต่ฉันไม่ได้เรียนมา ทำไม่เป็นหรอก ไว้ใจแพทย์ฉุกเฉินดีกว่า
โอ๊ย เครียดจัง นึกภาพไม่ออกเลย ถ้าเจอแบบนี้จริงๆ คงสติแตก หวังว่าจะไม่เจอนะ ปีนี้ก็ยังไม่ได้ฝึกปฏิบัติจริงเลย
- เรื่องที่สำคัญอีกอย่างคือ หลังจากช่วยเหลือเบื้องต้นแล้ว ต้องรีบส่งโรงพยาบาล อย่ารอช้า นาทีเป็นชั่วโมง อาการแบบนี้ไม่ควรรอ ส่งโรงพยาบาลใกล้สุดเลย
นี่แหละ จำไว้ๆ ต้องทำทุกอย่างให้ไว แต่ต้องทำอย่างถูกวิธีด้วย ไม่งั้นอาจจะแย่กว่าเดิม ฮือ เครียด ต้องไปหาข้อมูลเพิ่มเติมอีกดีกว่า เผื่อจำไม่ค่อยได้
หลักการช่วยผู้ป่วยสำลักควันไฟที่สำคัญคือข้อใด
สำลักควันไม่ใช่เรื่องเล่นๆ อย่าโลกสวย
- เปียกผ้า ปิดปากจมูก ดักไอ้เหี้ยที่ลอยมา
- นั่งหลังตรง กันมันไหลลงปอด
- หายใจไม่ออก เรียกคนมาช่วย อย่ารอให้ตายห่า
- สำคัญ: ควันแม่งมีสารพิษ โดนมากๆ ตายได้จริงๆ
- ผ้า: ผ้าอะไรก็ได้ ขอแค่เปียกน้ำ
- ช่วย: เรียก 1669 เร็วสุด อย่าโทรหาเพื่อน กูไม่ว่าง
ผู้ป่วยหมดสติควรทำอย่างไร
เจอคนหมดสติอะ อันดับแรกเลยต้องลองปลุกเค้าดู ตบไหล่เบาๆเรียกชื่อดู ถ้าไม่รู้สึกตัว รีบเลย! โทร 1669 หรือตะโกนขอความช่วยเหลือจากคนใกล้ๆ สำคัญมากกกก
เช็คด้วยนะว่าเค้าหายใจอยู่มั้ย เอาหูแนบไปที่จมูก ดูหน้าอกเค้าด้วย ถ้าไม่ขยับเลย ไม่เห็นท้องกระเพื่อม นั่นแปลว่าหัวใจหยุดเต้น รีบปั๊มหัวใจเลยนะ อย่ารอช้า!! ช่วยชีวิตคนได้นะ
- ตรวจสอบการหายใจ
- โทรแจ้ง 1669 ทันที
- ปั๊มหัวใจถ้าจำเป็น (CPR) ต้องเรียนรู้วิธีปั๊มหัวใจไว้ด้วยนะ เพื่อนชั้นเรียนมาแล้ว โคตรจำเป็นเลย
ปีนี้ไปอบรมเรื่องการปฐมพยาบาลมา เค้าเน้นมากเรื่องการปั๊มหัวใจ จำได้แม่นเลย บอกเลยว่าสำคัญมากจริงๆ ชีวิตคนๆ นึงอยู่ที่เราเลยอะ
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต