การสวนปัสสาวะควรสวนทุกกี่ชม.

Urine bag กี่วันเปลี่ยน

สายสวนปัสสาวะ... ลมหายใจแผ่วเบา แสงแดดอ่อนๆ ลอดช่องหน้าต่างห้องนอน วันที่สิบห้าของเดือนกรกฎาคม ปีนี้เอง...

• ถุงปัสสาวะเปลี่ยนเมื่อไหร่? เมื่อมันเต็ม... ไม่ใช่แค่เต็มนะ แต่เต็มจนรู้สึก... อึดอัด เหมือนใจฉันตอนนี้ สีมันเปลี่ยนไปแล้วด้วย ไม่ใช่สีใสๆ อีกต่อไปแล้ว... กลิ่น... กลิ่นแรงขึ้น ฉันรับรู้ได้ ทุกๆ ลมหายใจ

• ตะกอน... เหมือนฝันร้าย เกาะแน่น บนสาย บนถุง... ต้องเปลี่ยน ต้องไปโรงพยาบาล... อีกแล้ว... ความรู้สึกที่คุ้นเคย... แต่มันเหนื่อยล้าเหลือเกิน

• สองสัปดาห์... หรือหนึ่งเดือน... เปลี่ยนสายสวนที่โรงพยาบาล ใกล้บ้านนี่แหละ... ที่เคยไป ที่คุ้นเคย แม้จะเหนื่อย แต่ก็... สบายใจกว่าที่อื่น

• ปัสสาวะขุ่น... ไข้ขึ้น... ต้องรีบไปหาหมอ ไม่ควรช้า อันตราย...

แสงแดดสีทองอ่อนๆ ส่องกระทบพื้นไม้ เวลาช่างเนิบนา ช้าจนรู้สึกได้ถึงความเงียบสงบ และความเหนื่อยล้า... แต่ก็ต้องสู้ ต้องดูแลตัวเอง เพื่อวันที่สดใสกว่านี้...

• หมายเหตุเพิ่มเติม: ข้อมูลข้างต้นเป็นเพียงแนวทางทั่วไป ควรปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ เพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล อย่าลืมนัดหมายกับทางโรงพยาบาลล่วงหน้าด้วยนะคะ

ท่อปัสสาวะทำหน้าที่อะไร?

คือแบบนี้ ตอนเรียนกายวิภาคปีสอง จำได้แม่นเลย อาจารย์แกเน้นย้ำเรื่องระบบทางเดินปัสสาวะ แกบอกว่า ท่อปัสสาวะนี่สำคัญมาก หน้าที่หลักเลยนะคือขนถ่ายปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะออกไปข้างนอก จำได้ว่าตอนนั้นนั่งเรียนอยู่แถวหน้าห้อง อาจารย์ใช้ปากกาชี้ไปมาบนภาพฉาย เห็นภาพชัดเจนเลย ท่อปัสสาวะผู้ชายยาวประมาณ 20 เซนติเมตร มันวิ่งไปสุดปลายลึงค์ แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือ มันเป็นทางผ่านของน้ำอสุจิด้วย เฮ้อ ตอนนั้นเรียนหนักมาก เกือบไม่ไหว แต่พอสอบผ่าน โล่งอกไปเลย

• หน้าที่หลัก: ขนส่งปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะสู่ภายนอก
• ความยาว (ผู้ชาย): ประมาณ 20 เซนติเมตร
• ทางผ่านน้ำอสุจิ (ผู้ชาย): ใช่
• ลักษณะ (ผู้ชาย): คดเคี้ยวคล้ายตัว S แบ่งเป็น 3 ส่วน (ตามที่เรียนมา)

อ้อ อีกอย่าง ตอนนั้นเพื่อนผมคนนึง จำชื่อไม่ได้แล้ว มันเรียนไม่ค่อยเข้าใจ ผมเลยต้องไปนั่งติวให้ มันงงๆ เรื่องส่วนประกอบของท่อปัสสาวะผู้ชาย ผมก็เลยช่วยมันสรุปให้ มันถึงได้เข้าใจขึ้นมา เป็นประสบการณ์ที่ดีเหมือนกันนะ ได้ช่วยเพื่อน และทำให้ตัวเองได้ทบทวนความรู้ไปด้วย ตอนนี้ ผมทำงานเป็นหมอแล้ว ประสบการณ์ตอนนั้นเลยมีประโยชน์มาก ช่วยในการทำงานได้เยอะเลย

วัตถุประสงค์ของการใส่สายสวนปัสสาวะคืออะไร?

คือแบบนี้ ตอนยายป่วยหนักเมื่อเดือนที่แล้ว ที่โรงพยาบาลจุฬาฯ หมอใส่สายสวนปัสสาวะให้ยาย เพราะยายปัสสาวะเองไม่ได้อ่ะ ปัสสาวะคั่งในกระเพาะปัสสาวะ หมอบอกว่าถ้าไม่ใส่ ยายจะทรมานมาก เพราะปัสสาวะมันกดทับอ่ะ น่าสงสารยายมาก ใจหายเลยตอนนั้น

ส่วนอีกเหตุผลนึงที่จำได้แม่นๆ คือ เพื่อนสนิทฉันเอง ผ่าตัดที่โรงพยาบาลสมิติเวช ปีนี้แหละ หมอใส่สายสวนปัสสาวะ เพื่อระบายปัสสาวะ ระหว่างพักฟื้นหลังผ่าตัด หมอบอกว่ามันช่วยลดความเจ็บปวดได้ เพื่อนฉันบอกว่า มันช่วยให้พักผ่อนได้ดีขึ้น ไม่ต้องปวดท้อง เพราะตอนนั้นเพื่อนฉันเจ็บแผลผ่าตัดมากๆ

สรุปง่ายๆเลยนะ

• ระบายปัสสาวะให้ผู้ป่วยที่ปัสสาวะไม่ออกเอง
• ช่วยลดอาการเจ็บปวดหลังผ่าตัด

การพยาบาลผู้ป่วยที่ใส่สายสวนปัสสาวะมีอะไรบ้าง?

การพยาบาลคนไข้ที่มีสายสวนปัสสาวะเนี่ยนะ... เหมือนเลี้ยงเด็กเลย ต้องประคบประหงมสุดๆ อ่ะ แต่เด็กยังกินนมได้ นี่ต้องระวังฉี่อย่างเดียว!

• ปิดประตูหัวใจ (และระบบ): สายกับถุงเนี่ย ต้อง "รักเดียวใจเดียว" ห้ามแยกจากกันเด็ดขาด ระบบปิดคือความสงบสุข (ของกระเพาะปัสสาวะ) ถ้าเปิดเมื่อไหร่ เรื่องยาวแน่! เหมือนความลับรั่วไหล ยังไงยังงั้น

• ถุงต่ำ ต่ำเตี้ยเรี่ยดิน: ถุงฉี่นี่ต้องอยู่ต่ำกว่าเอวเสมอ! อย่าคิดจะยกขึ้นมาเชียว ไม่งั้นฉี่จะ "ไหลย้อนศร" กลับไปหาเจ้าของเดิมนะเออ ถ้าจำเป็นต้องยก... หักพับสายซะ! เหมือนพับแผนชั่วร้าย ประมาณนั้น

• ขยับเขยื้อนเคลื่อนไหว: คนไข้ต้องขยับตัวบ่อยๆ! ไม่ใช่ให้นอนเป็นผักอย่างเดียว ถ้านอนนานๆ สายมันจะ "ด้านชา" เหมือนคนไม่มีความรัก แต่ถ้าขยับไม่ได้... ก็ตะแคงตัวไปมาให้สายมันไม่โดนทับ เส้นยาแดงผ่าแปด!

• อย่าหัก อย่าพับ อย่าทำร้าย: สายปัสสาวะเนี่ย เปราะบางนะ! อย่าให้มันหัก พับ งอ ไม่งั้นฉี่มันจะ "อั้น" แล้วจะหาว่าไม่เตือน เหมือนคนเก็บความลับไว้เยอะๆ ระวังระเบิด!

ข้อมูลเพิ่มเติม (ที่ไม่ได้ขอ แต่ให้อยาก):

• ล้างมือสิคะ รออะไร: ก่อนทำอะไรกับสายสวนปัสสาวะ ล้างมือให้สะอาด! ไม่ใช่แค่ลวกๆ นะ ต้อง "ขัดสีฉวีวรรณ" เหมือนตอนล้างบาป
• สังเกตสี กลิ่น ปริมาณ: ฉี่เนี่ย บอกอะไรได้เยอะ! ถ้าสีแปลก กลิ่นเปลี่ยน หรือปริมาณผิดปกติ... รีบแจ้งหมอ! เหมือนมีคนส่งสัญญาณ SOS
• เปลี่ยนสายตามกำหนด: สายสวนปัสสาวะก็มีวันหมดอายุนะ! อย่าใช้จนเกินกำหนด เดี๋ยวเชื้อโรคจะ "บุก" เหมือนโจรปล้นบ้าน
• ดูแลผิวหนังรอบๆ: ผิวหนังตรงที่ใส่สายสวนปัสสาวะเนี่ย บอบบางนะ! ต้องทำความสะอาดและทำให้แห้งอยู่เสมอ ไม่งั้นจะ "เปื่อยยุ่ย" เหมือนความสัมพันธ์ที่ไม่ดูแล
• อย่าดึง อย่ากระชาก: เวลาทำอะไรกับสายสวนปัสสาวะ ต้องเบามือ! อย่าดึง อย่ากระชาก ไม่งั้นคนไข้จะ "เจ็บจี๊ด" เหมือนโดนหักอก!

สรุปคือ การดูแลคนไข้ที่มีสายสวนปัสสาวะเนี่ย ต้องใส่ใจรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ เหมือนดูแล "ไข่ในหิน" เลยทีเดียว!

การดูแลผู้ป่วยติดเชื้อทางเดินปัสสาวะมีอะไรบ้าง?

แสงสีกากี ทอดผ่านม่านหน้าต่าง...ตีห้ากว่าๆ กลิ่นกาแฟจางๆ...

ดูแลคนติดเชื้อทางเดินปัสสาวะเหรอ อืมมมมม...

มันเหมือน...ดอกไม้ที่โรยรา ต้องการน้ำหล่อเลี้ยง ใช่ไหม?

• ยาปฏิชีวนะ สัก 3-5 วัน นี่คือ หัวใจสำคัญ แล้วแต่ตัวยา
• ยาแก้ปวด ลดบีบตัวกระเพาะ...โอ๊ย! ทรมาน...ใครไม่เป็นไม่รู้
• ดื่มน้ำเยอะๆๆๆๆๆๆๆ ล้าง...ล้างพิษ...ล้างทุกอย่าง

อย่าซื้อยากินเองนะ...สำคัญมาก เดี๋ยวเชื้อดื้อ...ดื้อยาแล้ว...แย่เลย

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ...มันคือ...ความทรมานเล็กๆ ที่กัดกินหัวใจ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์...ที่นั่น...น่าจะมีคำตอบที่ดีกว่าฉัน

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• ปีนี้ (2567) ...เชื้อดื้อยา...น่ากลัวกว่าเดิม...
• การป้องกันดีกว่ารักษา...จริงเสมอ

(เสียงแมวร้อง...ข้างนอกหน้าต่าง...)