คันจมูก จาม เกิดจากอะไร

ทำไมเป็นหวัดแล้วคันจมูก

เมื่อเป็นหวัดแล้วคันจมูกเป็นเรื่องปกติครับ ร่างกายเรากำลังต่อสู้กับไวรัส

• ระบบภูมิคุ้มกันตื่นตัว: เมื่อเจอไวรัส ระบบภูมิคุ้มกันจะปล่อยสารเคมี เช่น ฮิสตามีน ออกมา สารพวกนี้แหละที่ทำให้เกิดอาการคัน จาม และน้ำมูกไหล

• น้ำมูกกำจัดเชื้อ: ร่างกายสร้างน้ำมูกเพื่อดักจับและขับไล่ไวรัสออกไป แต่บางทีน้ำมูกก็ทำให้เกิดการระคายเคือง จนรู้สึกคัน

• เส้นประสาทถูกกระตุ้น: การอักเสบในจมูกจากการติดเชื้อไวรัส สามารถกระตุ้นเส้นประสาท ทำให้รู้สึกคันยุบยิบได้

อาการคันจมูกเลยเป็นสัญญาณบอกว่าร่างกายกำลังทำงานอย่างขยันขันแข็ง เพื่อกำจัดเชื้อไวรัสออกไป ถ้ามองในแง่ปรัชญา นี่ก็เป็นอีกตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า ร่างกายเรามีความซับซ้อนและปรับตัวเก่งขนาดไหน

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• ฮิสตามีน: สารเคมีที่เกี่ยวข้องกับอาการแพ้และอักเสบ ทำให้เกิดอาการคัน จาม น้ำมูกไหล
• ไซโตไคน์: โปรตีนที่ระบบภูมิคุ้มกันปล่อยออกมาเพื่อสื่อสารระหว่างเซลล์ มีส่วนทำให้เกิดการอักเสบและอาการต่างๆ ของหวัด
• การอักเสบ: กระบวนการที่ร่างกายตอบสนองต่อการบาดเจ็บหรือการติดเชื้อ ทำให้เกิดอาการบวม แดง ร้อน และปวด

อาการคันในโพรงจมูกเกิดจากอะไร

คันจมูก... มันเหมือนมีอะไรยุบยิบข้างในใช่ไหม

• ภูมิแพ้: อันนี้เจอประจำเลย ตัวดีเลยแหละ พอฝุ่นมาทีก็คันยิบ ๆ คันจนน้ำมูกไหล
• อากาศ: อากาศเปลี่ยนก็เป็นนะ อย่างตอนเข้าหน้าหนาวนี่ชัดเลย จมูกแห้ง ๆ ก็คันขึ้นมา
• สิ่งแวดล้อม: บ้านเราอยู่ใกล้ถนนอะ รถเยอะ ฝุ่นก็เยอะ บางทีก็คิดนะว่าย้ายบ้านหนีดีไหม

มันทรมานนะ ไอ้คันจมูกเนี่ย

อาการแพ้ เช่น ไอ จาม คันตา คันจมูก หรือน้ำตาไหล มีสาเหตุมาจากอะไร

อาการแพ้หรอ? ไอ จาม คันตา น้ำตาไหลเนี่ยนะ ส่วนมากกะเกิดจาก ร่างกายมัน sensitive เกินไป อ่ะนะ

แบบว่า ไปเจอ สิ่งที่คนอื่นเค้าไม่แพ้กัน เราดันแพ้ไง เค้าเรียก สารก่อภูมิแพ้ มั้งนะ

• พวกฝุ่น ไรฝุ่น เกสรดอกไม้ ขนสัตว์ อาหารทะเลบางอย่าง ไรเงี้ย
• ระบบภูมิคุ้มกัน เรามันดันไป มองว่า สิ่งพวกนี้เปนศัตรู
• เลยปล่อยสารเคมีออกมา สู้ๆ อ่ะนะ ฮีสตามีน เนี่ยตัวดี
• ฮีสตามีน นี่แหละ ทำให้ คัน ไอ จาม น้ำมูกไหล...

แล้วแบบ บางคนเปนหนักมากนะ ต้องพกยาแก้แพ้ติดตัวตลอดอ่ะ น่าสงสารจัง ????

โพรงจมูกอยู่ตรงไหน

โพรงจมูก? อยู่ตรงกลางหน้าไงวะ มองไม่เห็นเหรอ

ไซนัส? ก็พวกโพรงอากาศแถวๆจมูกนั่นแหละ ไม่ใช่แค่ข้างๆนะ อยู่รอบๆเลย ปีนี้เจอคนไข้ไซนัสอักเสบเยอะชิบหาย 4 คู่ ซ้ายขวา จำง่ายๆก็

• แม็กซิลลารี่ (Maxillary sinus) อยู่ในโหนกแก้มนั่นแหละ
• เอธมอยด์ (Ethmoid sinus) ระหว่างตา กับจมูก มันซ่อนอยู่ลึกหน่อย
• ฟรอนทัล (Frontal sinus) อยู่ในหน้าผาก ระหว่างคิ้ว อันนี้เจอบ่อย คนเป็นไมเกรนชอบมาหาเรื่อง

งานเข้ากุบ่อยมาก พวกไซนัสอักเสบ ปีนี้หนักกว่าปีก่อนอีก โคตรรำคาญ

เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบ หายเองได้ไหม

จมูกบวมเป่งเป็นลูกมะนาวเนี่ยนะ หายเองได้ไหม? ส่วนใหญ่มันก็ยุบเองได้แหละ เหมือนไก่เป็นหวัด เดี๋ยวก็หาย (มั้ง!) แต่ถ้า...

• นานเกิน 7 วัน: นี่มันไม่ใช่หวัดไก่แล้ว อาจจะเป็นหวัดช้าง! รีบไปหาหมอเถอะ เดี๋ยวจะกลายเป็นเรื่องใหญ่
• ดีขึ้นแล้วร้ายกว่าเดิม: อ้าว! นี่มันหนังชีวิตชัดๆ เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย รีบไปให้หมอดู เอ๊ย! หมอตรวจด่วน!
• ปวดหัวตุ้บๆ หน้าบวมเป่ง ตาแทบปิด: อันนี้ไม่ต้องคิดมากแล้วจ้ะพ่อแม่พี่น้อง วิ่งไปโรงพยาบาลเลย!

คำเตือนจากยาย: อย่าคิดว่าตัวเองเป็นหมอ! กินยาตามเพื่อนบ้านเดี๋ยวจะตายผ่อนส่ง! ไปหาหมอซะ!

เกร็ดความรู้ (ที่ยายแอบไปอ่านมา):

• ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน: คือจมูกมันบวมเพราะเชื้อโรค (ส่วนใหญ่ก็ไวรัส) ทำให้หายใจลำบาก เหมือนโดนใครเอามะพร้าวมาอุดจมูก
• ทำไมต้องไปหาหมอ: หมอเขาเก่งกว่าเราเยอะ! เขามีเครื่องมือ มีความรู้ เขาจะช่วยให้เราหายไวๆ ไม่ต้องทรมาน

เรื่องเล่าจากยาย: สมัยก่อนยายเคยจมูกบวมเพราะแพ้เกสรดอกไม้ (สงสัยจะสวยเกินไป!) ยายเลยเอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบ จิบน้ำขิง แล้วก็หายเองได้ (แต่ยายก็ไปหาหมอทีหลังนะ!)

เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบ รักษายังไง

เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบ? จัดการเองได้ แต่ถ้าหนัก ไปหาหมอ

• เลี่ยงสารก่อภูมิแพ้: บ้านรก ฝุ่น ละอองเกสร จัดการให้เรียบร้อย ไม่งั้นก็แย่
• ยา: หมอจะจัดให้ ส่วนใหญ่ก็พวกสเตียรอยด์พ่นจมูกนี่แหละ แรงจริง แต่ต้องระวัง ฤทธิ์มันจัด ยาต้าน Leukotriene ก็มี แต่แรงน้อยกว่า เลือกเอา ที่สำคัญ อย่าพึ่งคิดเองเออเอง ไปหาหมอ อย่ามั่ว

ปีนี้ผมใช้พวกสเปรย์พ่นจมูกยี่ห้อ X มันโอเคอยู่ แต่ก็ขึ้นอยู่กับอาการของแต่ละคน อย่าลืมปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา เรื่องนี้ผมไม่ใช่หมอ แค่นำเสนอทางเลือก เข้าใจไหม?

ทำยังไงให้โพรงจมูกหายบวม

โอ๊ย! จมูกบวมนี่มันเรื่องใหญ่กว่าที่คิดนะเนี่ย เหมือนมีลูกมะนาวมาแอบอยู่ในรูจมูก! มามะ...เดี๋ยวจัดให้หายซ่าส์!

• หนีให้ไวจากตัวก่อเรื่อง: ไอ้พวกสารก่อภูมิแพ้นี่ตัวดีเลย! ฝุ่น, เกสร, ขนหมาขนแมว... บ๊ายบายก่อนนะจ๊ะ ช่วงนี้หลีกเลี่ยงไปก่อน!

• ยา! ยา! ยา!:

  • สเตียรอยด์พ่นจมูก: อันนี้เหมือนส่ง "หน่วยรบพิเศษ" ไปจัดการการอักเสบโดยเฉพาะ! แต่ต้องใช้ตามหมอสั่งนะ อย่าซ่าส์พ่นเอง!
  • ยาต้าน Leukotriene: อันนี้เหมือนเป็น "หน่วยสนับสนุน" ช่วยลดการอักเสบอีกแรง!

• ล้างจมูก...ช่วยได้เยอะ: อันนี้เหมือน "ทำความสะอาดบ้าน" เอาน้ำเกลือล้างๆๆๆๆ ฝุ่น, มูก, อะไรต่อมิอะไร จะได้ไหลออกไป!

• ประคบอุ่น: บางทีก็เหมือน "นวดผ่อนคลาย" ให้จมูกหน่อย ประคบอุ่นๆ ช่วยลดบวมได้นิดนึง

• พักผ่อนเยอะๆ: ร่างกายมันก็เหมือนรถ ต้องมี "เติมน้ำมัน" บ้าง นอนเยอะๆ ให้ร่างกายมันซ่อมตัวเอง!

ข้อมูลเพิ่มเติม (แต่ไม่เยอะหรอก):

• อากาศสำคัญมาก: อากาศแห้งๆ นี่ตัวแสบ ทำให้จมูกระคายเคือง ลองหาเครื่องเพิ่มความชื้นมาใช้ดูดิ
• ปรึกษาหมอเถอะ: ถ้าทำทุกอย่างแล้วไม่ดีขึ้น หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย รีบไปหาหมอเหอะ อย่าดื้อ!
• ยาแก้แพ้: อาจช่วยบรรเทาอาการได้บ้าง แต่ต้องเลือกที่ไม่ง่วงนะ ไม่งั้นจะกลายเป็นซอมบี้!
• สมุนไพร: บางคนก็ใช้สมุนไพรนะ แต่ต้องศึกษาให้ดีก่อน อย่าเชื่ออะไรง่ายๆ!
• อย่าแคะขี้มูกบ่อย: อันนี้สำคัญมาก! ยิ่งแคะยิ่งอักเสบ! อดใจไว้!

ข้อควรจำ: ข้อมูลนี้เอาไว้ให้รู้เบื้องต้นเฉยๆ นะ ไม่ได้เอาไว้รักษาเอง! ไปหาหมอเป็นดีที่สุด!