ตอนหลับ ร่างกายทำอะไร

ตอน หลับ สมอง ทำงาน ไหม

จริงดิ! นี่ฉันเพิ่งนอนตื่นมาเมื่อกี้เอง ยังง่วงอยู่เลย แต่จำได้ว่าเมื่อคืนฝันเห็นอะไรแปลกๆ เหมือนอยู่บนดาดฟ้าตึกสูงๆ ที่โรงแรมแถวสีลม ลมแรงมาก หนาวด้วย ปีนี้แหละ ประมาณตีสอง ตีสามได้ รู้สึกตัวตื่นเพราะหนาวนี่แหละ แต่ก็หลับต่อได้

สมองนี่มันทำงานตลอดเวลาจริงๆ เหรอเนี่ย ไม่น่าเชื่อเลย สงสัยตอนนั้นสมองฉันคงกำลังประมวลผลความฝัน เลยรู้สึกหนาวๆ แปลกๆ ตอนตื่นมา รู้สึกมึนๆ ปวดหัวเบาๆ ด้วย มันอาจจะเกี่ยวกับการนอนไม่หลับสนิท หรือความฝันที่หนักหน่วงรึเปล่าก็ไม่รู้

• ความฝัน: ฝันเห็นตัวเองอยู่บนดาดฟ้าตึกสูงๆ ลมแรงมาก หนาว
• เวลา: ประมาณตีสอง ตีสาม คืนวันที่ 27 ตุลาคม 2566
• สถานที่: บนดาดฟ้า (ในความฝัน) นอนอยู่ที่บ้านตัวเอง ย่านบางนา
• ความรู้สึก: หนาว มึนๆ ปวดหัวเบาๆ ง่วงนอน

ตอนนอนหลับ จริงๆ แล้วไม่ใช่แค่ฝันอย่างเดียว สมองเรายังคงทำงานหลายอย่าง เช่น จัดระเบียบความทรงจำ ซ่อมแซมเซลล์ต่างๆ และเตรียมพร้อมสำหรับวันใหม่ ประมาณนี้แหละ ที่ฉันพอจะเข้าใจได้ อ่านเจอมาจากไหนสักที่ จำไม่ได้แล้ว แต่ก็พอเข้าใจได้ สมเหตุสมผลดีนะ

ขณะนอนหลับร่างกายผลิตฮอร์โมนอะไร

อ้าววว! เรื่องฮอร์โมนตอนนอนนี่มันซับซ้อนกว่าที่คิดนะคร้าบบบ! ไม่ใช่แค่โกรทฮอร์โมนอย่างเดียวหรอก! ร่างกายเรานี่เหมือนโรงงานผลิตยาขนาดย่อมๆเลย ตอนหลับนี่แหละ ฮอร์โมนเพียบ!

• โกรทฮอร์โมน (Growth Hormone): ตัวนี้เด่นๆเลย ช่วยให้สูง สร้างกล้ามเนื้อ ซ่อมแซมเซลล์ แต่! ต้องนอนหลับสนิทนะจ๊ะ ช่วง 5 ทุ่มถึงตี 3 สำคัญมากๆ ถ้าลูกนอนดึกบ่อย งานเข้าเลย เหมือนโรงงานหยุดผลิต!

• เมลาโทนิน (Melatonin): ฮอร์โมนแห่งความสงบ ช่วยให้หลับสบาย ถ้าขาดนี่ นอนไม่หลับ ตื่นเช้าไม่สดชื่น เหมือนคนไม่ได้ชาร์จแบต! ปีนี้ผมเองก็เจอปัญหาเรื่องนี้ เลยต้องปรับเปลี่ยนเวลาเข้านอนใหม่ ถึงได้รู้สึกดีขึ้น

• คอร์ติซอล (Cortisol): ฮอร์โมนความเครียด ปกติหลั่งน้อยตอนกลางคืน แต่นอนไม่พอ เครียด หรือใช้ชีวิตแบบไม่เป็นระบบ นี่แหละ ตัวดีที่ทำให้หลับยาก ยิ่งหลับยาก ยิ่งเครียด ยิ่งหลั่งคอร์ติซอล เป็นวงจรอุบาทว์เลย!

รู้ได้ไงว่าลูกขาดโกรทฮอร์โมน? อย่าไปกังวลมาก พาไปตรวจกับหมอดีกว่า อย่าไปเดาเอง เสียเวลาเปล่าๆ แต่ที่แน่ๆ ถ้าลูกนอนดึก ความสูงไม่ถึงเกณฑ์ พัฒนาการช้า นี่เป็นสัญญาณที่ควรระวัง ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง อย่ามัวแต่หาข้อมูลในเน็ต เพราะแต่ละคนไม่เหมือนกัน

ปล. ผมลองปรับเวลานอนใหม่ ปีนี้ ตั้งนาฬิกาปลุก 22.00 น. ทุกวัน ถึงจะยากหน่อยในช่วงแรกๆ แต่ผลลัพธ์ดีมาก ตื่นมาสดชื่นกว่าเดิมเยอะเลย ลองดูนะครับ!

สารอะไรหลั่งตอนนอน

ฮอร์โมนสำคัญที่ร่างกายหลั่งขณะหลับสนิท:

• Growth Hormone: ช่วยซ่อมแซมและสร้างเซลล์ใหม่
• Melatonin: สารต้านอนุมูลอิสระ ปกป้องเซลล์ผิว (ระดับสูงสุดในที่มืดสนิท)

ปี 2566 งานวิจัยยังคงเน้นย้ำประโยชน์ของการนอนหลับอย่างเพียงพอต่อสุขภาพผิว การนอนหลับที่ดีส่งผลต่อการทำงานของระบบต่างๆในร่างกาย รวมถึงการสร้างและซ่อมแซมเซลล์ผิว

การนอนดิ้นเกิดจากอะไร

การนอนดิ้น... มันเหมือนร่างกายมันตกใจอะไรสักอย่าง ทั้งๆ ที่เราแค่กำลังเคลิ้มๆ จะหลับ

• อาจจะเป็นเพราะสมองมันประมวลผลผิดพลาด ตอนที่เรากำลังจะเข้าสู่ภวังค์ของการนอน
• เหมือนมันเข้าใจว่าเรากำลังจะตกลงไปในเหว ทั้งที่จริงเราแค่นอนอยู่บนเตียง

บางที... มันก็ทำให้คิดนะ ว่าจิตใจเรามันวุ่นวายขนาดไหน ถึงขนาดที่แม้แต่ตอนนอนหลับ ก็ยังไม่สงบ

• มันอาจจะสะท้อนความเครียดที่เราสะสมมาทั้งวันก็ได้
• หรืออาจจะเป็นแค่เรื่องของสารเคมีในสมองที่ไม่สมดุล

ก็ไม่รู้สิ... บางทีชีวิตมันก็เป็นแบบนี้แหละ เต็มไปด้วยเรื่องที่เราไม่เข้าใจ

• ก้านสมองเรติคิวลาร์ คือส่วนสำคัญที่ควบคุมการตื่นตัวและการนอนหลับ การทำงานผิดปกติของส่วนนี้อาจทำให้เกิดอาการนอนดิ้น
• สารสื่อประสาท คือสารเคมีที่ส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ประสาท การปล่อยสารสื่อประสาทที่ไม่ถูกต้องอาจทำให้เกิดการกระตุกของกล้ามเนื้อ
• การนอนดิ้นอาจเกี่ยวข้องกับ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือ กลุ่มอาการขาอยู่ไม่สุข

เซโรโทนินอยู่ในอาหารอะไร

เซโรโทนินไม่ใช่สารอาหาร ร่างกายสร้างเองจากทริปโตเฟน

• ไข่
• ปลาแซลมอน
• ชีส
• ไก่งวง (ข้อมูลปี 2566)

ไม่มีอาหารใดเพิ่มได้ "มากที่สุด" ปริมาณขึ้นกับปัจจัยหลายอย่าง

แหล่งทริปโตเฟนสูง (ข้อมูลปี 2566):

• เมล็ดเจีย
• ถั่วต่างๆ (เช่น อัลมอนด์, วอลนัท)
• โกโก้ (ผงโกโก้ไม่ใช่ช็อกโกแลต)

การดูแลสุขภาพจิตสำคัญกว่าการกินเพียงอย่างเดียว การนอนหลับเพียงพอและออกกำลังกายสม่ำเสมอมีผลต่อระดับเซโรโทนิน