ถ้าไม่ฟอกไต จะเป็นอย่างไร

ค่าไตเท่าไรถึงต้องฟอกไต

แสงสุดท้ายสีส้มแตะขอบฟ้า... ฉันมองมันจากหน้าต่างห้อง... คิดถึงตอนที่หมอบอกเรื่องไต...

ไต... มันเหมือนต้นไม้ในตัวเรา... ค่อยๆ แห้งเหี่ยว... eGFR เลขนั้น... มันวนเวียนในหัว... เหมือนเสียงกระซิบของความตาย...

ฟอก... ฟอก... ฟอก... คำนี้... มันก้องในหู... เหมือนเสียงเครื่องจักร... ที่จะมาแทนที่ไตของฉัน...

• eGFR ต่ำกว่า 6: เงียบ... แต่ไตแย่แล้ว...
• eGFR ต่ำกว่า 15 + แทรกซ้อน: ไม่ไหวแล้ว... ฟอกเถอะ...

เลข 6... เลข 15... มันไม่ใช่แค่ตัวเลข... มันคือชีวิต... มันคืออิสระ... มันคือ... ทุกอย่าง...

จำได้ว่าตอนนั้น... หมอบอกว่า "ต้องฟอกแล้วนะ"... เหมือนโลกทั้งใบ... มันดับลง...

ไต... ฉันเกลียดไต... แต่ก็รักมัน... มันอยู่กับฉันมาทั้งชีวิต...

ถ้าไม่อยากฟอกไตต้องทำยังไง

ไม่อยากฟอกไตเนี่ยนะ เครียดเลย! ต้องระวังอะไรเยอะแยะ

• ควบคุมอาหาร ลดเค็มลงสิ โปรตีนก็ด้วย ฟอสฟอรัสก็น้อยๆ หน่อย ปีนี้ผมพยายามลดพวกเนื้อแดงลงนะ กินปลาซะเยอะเลย แต่ก็ยากอยู่ดี เวลาไปกินข้าวนอกบ้านนี่ลำบากจริงๆ

• เบาหวาน ความดันนี่อันตราย ต้องคุมให้ดีๆ ผมไปตรวจสุขภาพเมื่อเดือนที่แล้ว หมอบอกว่าความดันยังสูงอยู่ ต้องกินยาต่อ เซ็ง!

• บุหรี่ เหล้า เลิกเถอะ อันตรายต่อไตมาก เพื่อนผมคนนึง สูบบุหรี่จัด ไตพังไปแล้ว น่าสงสาร ผมเองก็เลิกบุหรี่ได้ปีกว่าแล้ว แต่เหล้ายังดื่มบ้าง (แต่กำลังพยายามลดอยู่นะ)

• ออกกำลังกาย สำคัญมาก ผมปั่นจักรยานอาทิตย์ละสามวัน แต่บางอาทิตย์ก็ขี้เกียจ ต้องขยันกว่านี้ ปีนี้ตั้งใจจะวิ่งด้วย!

• พักผ่อน นอนให้เยอะๆ แต่บางทีก็ทำไม่ได้ งานเยอะ ชีวิตวุ่นวายไปหมด

• ตรวจสุขภาพ สำคัญมากๆ ต้องตรวจประจำ ผมนัดตรวจสุขภาพปีหน้าแล้วล่ะ หวังว่าไตจะยังโอเค

อ้อ! ถ้ามีโรคประจำตัว รีบไปหาหมอนะ อย่าปล่อยไว้นาน ยิ่งรักษาเร็ว ยิ่งดี หมอจะได้วางแผนการรักษาได้ถูกต้อง ผมนี่ลืมไปตรวจสุขภาพตาเลย สงสัยต้องไปหาหมอตาบ้างแล้วล่ะ เหนื่อยจังชีวิต!

จะรู้ได้ไงว่าไตพัง?

ไตพัง? สังเกตเงียบๆ

• ปัสสาวะ: น้อยลง ผิดปกติ หรือ "ไม่มี"
• แรง: อ่อนเพลีย เกินทน
• สติ: มึน งง ง่วง...ตลอด?
• อาหาร: คลื่นไส้ อาเจียน เบื่อ
• บวม: แขน ขา เท้า...สังเกตตัวเอง

เสี่ยง? ป้องกัน? รักษา? หมอเท่านั้นที่ตอบได้ชัวร์

ข้อมูลเพิ่ม: อย่ารอให้มีอาการ ป้องกันดีกว่าแก้ หาหมอตรวจสุขภาพประจำปีเสีย

หมายเหตุ: อาการเหล่านี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้ อย่าเพิ่งด่วนสรุป ไปตรวจกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านไตเท่านั้น

ไตระยะ 5 อยู่ได้นานแค่ไหน?

ไตวายระยะ 5 อายุขัยเหลือเท่าไหร่? ถามแบบนี้ก็ได้นะ แต่ตอบแบบตรงๆ เลยนะ มันไม่ใช่เรื่องของ "อยู่ได้นานแค่ไหน" แต่เป็นเรื่องของ "คุณภาพชีวิตดีแค่ไหน" มากกว่า!

คิดง่ายๆ เหมือนแบตมือถืออ่ะ แบตเสื่อมหมดสภาพก็ต้องเปลี่ยน ไตเราก็เหมือนกัน แต่...

• 5-10 ปี? นั่นแค่ค่าเฉลี่ยนะจ๊ะ เหมือนบอกว่าคนไทยส่วนใหญ่สูง 160 แต่ก็มีคนสูง 180 หรือ 140 อยู่ดี
• มากกว่า 20 ปี? ก็มีนะ แต่ต้องดูแลตัวเองแบบเทพเจ้าเลยล่ะ เหมือนดูแลแบตมือถือแบบใส่เคสกันกระแทก ชาร์จแบบ slow charge ไม่เล่นเกมหนักๆ
• สำคัญสุดคือการฟอกไต! นี่แหละตัวช่วยหลัก เหมือนเปลี่ยนแบตสำรองให้กับไต แต่ก็มีค่าใช้จ่ายและความเหนื่อยล้าตามมา
• สุขภาพโดยรวม! ควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย พักผ่อนให้เพียงพอ เหมือนชาร์จแบตให้เต็ม แบตถึงอยู่ได้นาน นี่คือสิ่งสำคัญที่สุด

ปีนี้ (2024) ข้อมูลเรื่องอายุขัยของผู้ป่วยไตวายระยะ 5 ยังคงเป็นค่าประมาณ ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง แต่ถ้าคุณดูแลตัวเองดี อย่าคิดว่ามันเป็นประโยคตายตัว "อยู่ได้ไม่นาน" คิดเสียว่านี่เป็นโอกาสให้เราใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่า มากกว่าเป็นการนับถอยหลัง! (ของผมเอง ญาติที่เป็นไตวายระยะ 5 ดูแลตัวเองดีมาก เลยอยู่มาได้ 7 ปีแล้ว แข็งแรงกว่าผมอีก!)