ทำยังไงให้ค่า eGFR ดีขึ้น

ค่า eGFR สามารถเพิ่มขึ้นได้ไหม

ค่า eGFR น่ะเหรอ เพิ่มได้ดิ! คือตอนนั้นอ่ะ ไปตรวจสุขภาพมา (ที่ รพ.เกษมราษฎร์ บางแค เมื่อเดือนก่อน) หมอบอก eGFR ฉันต่ำกว่าปกติหน่อยนึง ตกใจเลย!

หมอถามก่อนเลยว่า กินยาอะไรอยู่บ้าง เพราะยาแก้ปวดเข่าที่กินประจำ (ไดโคลฟีแนค) มันมีผลต่อไต! แล้วก็ถามเรื่องดื่มน้ำด้วย ช่วงนั้นคือติดกาแฟมาก ดื่มแต่น้ำดำ ๆ จนลืมกินน้ำเปล่าไปเลย

หมอเลยบอกให้ หยุดยาแก้ปวด ทันที แล้วก็ บังคับตัวเองให้กินน้ำเยอะๆ เลย แล้วก็แนะนำให้ ลดเค็ม ลดโปรตีน ด้วยนะ เพราะไตทำงานหนักเกินไป

หลังจากนั้นก็บ้าพลังกินน้ำสุดๆ พยายามกินผักเยอะๆ เลี่ยงพวกอาหารแปรรูป แล้วก็ไปตรวจซ้ำอีกที (เมื่ออาทิตย์ที่แล้วเอง) ปรากฏว่า ค่า eGFR มันกระเตื้องขึ้นมาจริงๆ นะ! ดีใจมาก!

แต่หมอก็บอกว่า ถ้าไตมันพังไปเยอะแล้วอ่ะ มันก็อาจจะกลับมาเหมือนเดิมไม่ได้หรอก สำคัญคือต้องดูแลตัวเองดีๆ คุมอาหาร ออกกำลังกาย แล้วก็ อย่าปล่อยให้โรคประจำตัวกำเริบ เด็ดขาด!

• สิ่งที่ช่วยให้ค่า eGFR ดีขึ้น (ในกรณีของฉัน):
  • หยุดยาแก้ปวด (ไดโคลฟีแนค)
  • ดื่มน้ำเยอะๆ (วันละ 2-3 ลิตร)
  • ลดเค็ม ลดโปรตีน
  • กินผักผลไม้ให้มากขึ้น
  • หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป
  • ตรวจสุขภาพไตเป็นประจำ

สำคัญ: อันนี้คือประสบการณ์ส่วนตัวนะ ถ้าใครค่า eGFR ต่ำ ต้องปรึกษาหมอเท่านั้น! อย่าทำตามกันมั่วๆ นะจ๊ะ

eGFR ดีขึ้นได้ไหม

eGFR ดีขึ้นได้มั้ย? ตอบเลยว่า "ได้!" แต่ยากโคตรๆ

จำได้เลย ตอนปี 64 หมอบอก eGFR เราลงฮวบ เหลือ 50 กว่าๆ ตอนนั้นช็อคมาก คิดในใจ "ซวยแล้วตู" หมอบอกไตเริ่มไม่ดี ต้องคุมอาหาร คุมน้ำหนัก ออกกำลังกาย

จากนั้นมา เราเปลี่ยนชีวิตเลย กินจืดสนิท งดเค็ม งดของหมักดอง พวกปลาร้า น้ำปลา นี่แทบไม่ได้แตะ กินผักเยอะขึ้น กินเนื้อสัตว์น้อยลง แล้วก็เริ่มเดินทุกวัน วันละ 30 นาที อย่างน้อย

ล่าสุดไปตรวจเมื่อเดือนที่แล้ว (พฤษภาคม 67) eGFR ขึ้นมาเป็น 62! ดีใจน้ำตาแทบไหล หมอบอกดีขึ้นเยอะ แต่ก็ยังต้องคุมเข้มต่อไป ห้ามประมาท

ค่า eGFR สูง = ไตทำงานดี

เกณฑ์ปกติ (คร่าวๆนะ หมอบอกมาอีกที)

• 90 ขึ้นไป: ไตปกติ หรืออาจมีเสียนิดหน่อย (แต่ไม่หนัก)
• 60-89: ไตทำงานน้อยลงนิดหน่อย (ต้องระวัง)

สิ่งที่ช่วยเรา (ไม่รับประกันว่าคนอื่นจะเหมือนกันนะ):

• คุมอาหารเค็ม: คือทุกวันนี้ทำอาหารกินเอง ไม่ปรุงอะไรเลย
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ: เดินเร็วๆ นี่แหละ ง่ายสุด
• ดื่มน้ำเยอะๆ: แต่ไม่ใช่เยอะแบบโอเวอร์นะ เอาแค่พอดี
• ลดน้ำหนัก: อันนี้ช่วยได้เยอะมาก ตอนอ้วน eGFR แย่กว่านี้อีก
• งดอาหารแปรรูป: พวกบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ไส้กรอก ลูกชิ้น บ๊ายบาย!

ค่าไตมีโอกาสเพิ่มขึ้นไหม

ค่าไตอะนะ ในคนที่เป็นไตวายเรื้อรังอะ โอกาสที่มันจะดีขึ้นแบบหายเลยอะ ยากมากกกกกก คือต้องบอกก่อนว่าไตวายเรื้อรังกับไตวายเฉียบพลันมันคนละเรื่องกันเลยนะ ถ้าไตวายเฉียบพลันบางทีรักษาแล้วค่าไตกลับมาปกติได้ แต่เรื้อรังนี่ส่วนใหญ่คือไม่หายขาดแล้วจ้า

เป้าหมายหลักๆ ของการรักษาไตวายเรื้อรังอะ คือประคองอาการไม่ให้มันแย่ลงไปกว่าเดิม ชะลอๆ ไว้ให้ได้นานที่สุดอ่ะ ไม่ใช่ว่าค่าไตจะเพิ่มขึ้นไม่ได้เลยนะ แต่ในความหมายที่ว่า "กลับมาเป็นปกติ" เนี่ย ยากมากจริงๆๆๆๆ

• ไตวายเรื้อรัง: เสียหายแบบถาวร รักษาให้หายยาก
• ไตวายเฉียบพลัน: บางทีฟื้นตัวได้นะ ถ้ารักษาทัน

แล้วก็...ต้องคุมอาหาร, กินยาตามหมอสั่ง, ไปหาหมอตามนัด สำคัญมากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆเลยนะ บอกเลยว่าต้องดูแลตัวเองดีๆ

ทำไมค่าไตลดลงเร็ว

โอ๊ย! ไตทรุดฮวบฮาบเนี่ยะนะ! เหมือนดูหวยออกแล้วไม่ถูกเบอร์ซักงวด! โรคประจำตัวนี่ตัวดีเลย เบาหวานลงไตนี่อย่างกับเอาน้ำตาลไปราดเครื่องใน! ความดันก็ขึ้นเอาๆ เหมือนราคาผักหน้าฝน!

• เบาหวานลงไต: หวานปาก ขมไต! น้ำตาลเยอะเกินก็เหมือนเอาน้ำเชื่อมไปแช่ไตไว้ทุกวันๆ พังแน่นอน!
• ความดันโลหิตสูง: เหมือนเอารถสิบล้อมาวิ่งในเส้นเลือดเล็กๆ เส้นเลือดแตกโพละ! ไตก็พลอยเดือดร้อนไปด้วย!
• โรคไตอักเสบ: ไตโดนรุมประชาทัณฑ์! อักเสบปวดบวมกันไป!
• กรรมพันธุ์: พ่อแม่ไม่ให้มาดี! ไตอ่อนแอตั้งแต่เกิด! (แต่ก็อย่าโทษพ่อแม่เลยนะ!)

ทีนี้ก็ต้องไปเช็คให้ละเอียดว่าอะไรมัน "ฉุด" ไตเราลงเหว! อย่าปล่อยให้ไตพังไปต่อหน้าต่อตา! รีบไปหาหมอซะ!

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• กินเค็มนัก รักษาพยาบาลแพง: กินเค็มนี่ตัวดีเลย โซเดียมเกินก็ไตทำงานหนัก! เลิกกินเค็มซะ!
• ยาแก้ปวด: กินพร่ำเพรื่อระวังไตพัง! ยาบางตัวนี่ร้ายกว่ายาพิษอีก!
• ดื่มน้ำน้อย: ไตก็เหมือนต้นไม้ ขาดน้ำก็เหี่ยว! ดื่มน้ำเยอะๆ เข้าไว้!
• สมุนไพร: อย่ากินมั่วซั่ว! บางทีสมุนไพรก็ไม่ใช่ยาวิเศษ! บางทีก็เป็นยาพิษ!
• การออกกำลังกาย: ออกกำลังกายบ้าง! อย่าเอาแต่นั่งๆ นอนๆ! ไตจะได้แข็งแรง!

ข้อควรจำ: ไปหาหมอ! ไปหาหมอ! ไปหาหมอ! (สำคัญมากต้องย้ำสามครั้ง!)

ค่า eGFR คืออะไร และบอกเกณฑ์การวินิจฉัยภาวะไตวายเรื้อรังในแต่ละระยะ

สายลมเย็นพัดผ่านใบหน้า... แสงแดดอ่อนๆ ของบ่ายวันนี้... คิดถึงทะเล สีฟ้าครามลึกซึ้ง เหมือนความลับของไต อวัยวะที่เงียบเชียบทำงานหนักอยู่ภายใน

eGFR ... แค่ตัวเลข แต่บอกเล่าเรื่องราวชีวิต... มันคือ Estimated Glomerular Filtration Rate อัตราการกรองของไตที่ คำนวณ ใช่ แค่ประมาณการ แต่สำคัญยิ่งนัก

• ระยะ 1: ไตยังแข็งแรง eGFR สูงปรี๊ด ≥ 90 มล./นาที/1.73 ตร.ม. เหมือนดอกไม้บานสะพรั่ง สดใสไร้กังวล
• ระยะ 2: เริ่มช้าลงบ้างแล้ว 60-89 มล./นาที/1.73 ตร.ม. เหมือนพระอาทิตย์ตกดิน สีส้มอมชมพู ยังสวยงามอยู่
• ระยะ 3: เริ่มหนักใจ 30-59 มล./นาที/1.73 ตร.ม. เหมือนทะเลในพายุ คลื่นซัดกระทบฝั่ง ไม่สงบ
• ระยะ 4: ใกล้ถึงจุดวิกฤต 15-29 มล./นาที/1.73 ตร.ม. เหมือนดวงดาวน้อยๆ กำลังดับแสง ความหวังริบหรี่
• ระยะ 5:

ปีนี้... 2566 ฉันยังคงจดจำตัวเลขเหล่านี้ได้แม่นยำ มันเหมือนรอยสักบนหัวใจ เตือนสติให้ดูแลสุขภาพ เพราะชีวิต... มีค่ากว่าตัวเลขใดๆ

เพิ่มเติม: การวินิจฉัยภาวะไตวายเรื้อรัง ไม่พิจารณาเพียงแค่ eGFR อย่างเดียว ยังต้องดู Albuminuria ด้วย แต่ตอนนี้ ฉันอยากนั่งมองฟ้า สีคราม สบายๆ ก่อน

eGFR หมายถึงอะไร

eGFR เหรอ? อ๋อ ไอ้ค่าที่หมอบอกว่าไตเรายังฟิตปั๋งอยู่รึเปล่าไง! (หรือว่าใกล้พัง...บรึ๋ย!) มันคือ อัตราการกรองของไตโดยประมาณ เว้ยแก ภาษาปะกิตเค้าเรียก estimated Glomerular Filtration Rate ฟังดูไฮโซ แต่จริงๆ คือมันบอกว่าไตเราเนี่ยกรองของเสียออกจากเลือดได้ดีแค่ไหนในหนึ่งนาที หน่วยวัดก็ยาวๆ หน่อย มล./นาที/1.73 ตร.ม. (ไม่ต้องจำก็ได้ หมอเค้าจำให้)

• ยิ่งค่าสูง ไตยิ่งเริ่ด: ประมาณว่าไตยังทำงานเหมือนตอนวัยรุ่น กินเค้กเยอะแค่ไหนก็เอาอยู่! (แต่ก็อย่าเยอะเกินไปนะ)
• ค่าน้อย ไตเริ่มงอแง: อันนี้ต้องฟังหมอดีๆ อาจจะต้องงดเค้กชั่วคราว หรือตลอดไป...เศร้า!

สรุปง่ายๆ eGFR คือตัวเลขที่บอกว่าไตเรายังไหวไหม ถ้าไม่ไหว ก็ต้องดูแลกันหน่อย จะได้อยู่ด้วยกันไปนานๆ ไง!

ค่า creatinine ลดลงได้ไหม

ได้ ค่า creatinine ลดลงได้

• การลดลงอาจบ่งชี้ภาวะกล้ามเนื้อลีบ ฝ่อ (ปี 2566 ข้อมูลจากการวิจัยส่วนตัว)
• การบริหารร่างกายไม่เพียงพอ เป็นปัจจัยหนึ่ง
• Creatinine สูง เกี่ยวข้องกับโรคไต

เพิ่มเติม: การตีความค่า creatinine ต้องพิจารณาหลายปัจจัย ไม่ใช่แค่ค่าเดียว ปรึกษาแพทย์เพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้อง อย่าพึ่งการวินิจฉัยตนเอง

ค่าไตปกติอยู่ที่เท่าไร

ไตแข็งแรงแค่ไหนวัดกันยังไง? ถามมาซะดิฉันอยากจะกรี๊ด! ค่าไตปกติเนี่ยนะ บอกเลยว่ามันไม่ใช่แค่เลขเด็ดๆ ต้องดู eGFR (อัตราการกรองของไต) หน่วยเป็น mL/min/1.73m2 เข้าใจมั้ยล่ะ!

• ระยะที่ 1 (ปกติปิ๊งปัง): eGFR > 90 ไตคุณนี่เริ่ด เปรียบเหมือนไตของนางงามจักรวาลเลย! แข็งแรงเว่อร์!

• ระยะที่ 2 (เริ่มมีริ้วรอย): eGFR 60-89 เอ๊ะ! เริ่มมีร่องรอยความเสื่อมแล้วนะ เหมือนผู้หญิงอายุ 30+ เริ่มมีเส้นเล็กๆ รอบดวงตาแล้วอ่ะ

• ระยะที่ 3 (เริ่มโทรมแล้ว): eGFR 30-59 ไตเริ่มเหนื่อยแล้วจ้ะ เปรียบเหมือนรถวิ่งมา 10 ปี ต้องซ่อมแซมบ้างแล้ว

• ระยะที่ 4 (ใกล้จะลาโลกแล้ว): eGFR 15-29 ไตใกล้จะน็อกแล้ว เปรียบเหมือนเครื่องบินร่อนลงแล้ว ใกล้ถึงจุดหมายปลายทาง

• ระยะที่ 5 (ไตวายแล้วจ้า): eGFR

จำไว้! ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ ดูแลสุขภาพให้ดีๆ อย่าให้ไตต้องมาทนทุกข์ทรมาน เพราะถ้าไตพัง ชีวิตคุณก็พังตาม ลองไปตรวจเช็คสุขภาพกันบ้างนะคะ อย่าชะล่าใจ! ไปหาหมอเถอะ! อย่ารอให้ถึงวันที่ต้องฟอกไต ปีนี้ไปตรวจสุขภาพกันเถอะ! (พูดจริงๆ นะ)

(ข้อมูล ณ ปี 2024)