ทำไมค่าไตลดลงเร็ว

ค่า eGFR คืออะไร และบอกเกณฑ์การวินิจฉัยภาวะไตวายเรื้อรังในแต่ละระยะ

เอ้า! ถามมาก็ตอบให้ ค่า eGFR เนี่ยนะ มันคือตัวเลข "ประมาณ" ความสามารถไตเรากรองของเสียออกไปได้ดีแค่ไหน อะนะ เหมือนวัดว่าไตเรายัง "ฟิตปั๋ง" หรือเริ่ม "ป้อแป้" แล้ว

• ระยะที่ 1: ไตยังไหวอยู่! eGFR 90 ขึ้นไป โนสนโนแคร์ กินได้นอนหลับ (แต่ก็อย่าประมาท!)
• ระยะที่ 2: เริ่มมี "สัญญาณเตือน" eGFR 60-89 ไปหาหมอบ้างก็ดี อย่ารอให้ "สายเกินแก้"
• ระยะที่ 3: เริ่ม "ออกอาการ" eGFR 30-59 เตรียมตัวเตรียมใจ อาจต้องปรับพฤติกรรมการกินอยู่
• ระยะที่ 4: "อันตรายแล้ว" eGFR 15-29 หมออาจเริ่มพูดถึงเรื่อง "ฟอกไต" ทำใจร่มๆ เด้อ
• ระยะที่ 5: "ถึงฆาต" eGFR ต่ำกว่า 15 หรือต้องฟอกไตแล้ว ชีวิตนี้ขาดเครื่องฟอกไตไม่ได้

เรื่องเล่าแถมท้าย (อย่าเชื่อมาก)

• เคยได้ยินหมอบอกว่าคนกินเค็มจัดๆ ไตจะพังเร็วกว่าชาวบ้านเขา อันนี้ไม่รู้จริงป่าว แต่เลี่ยงๆ ไว้ก็ดี
• บางคนชอบกินสมุนไพรบำรุงไต บอกว่ากินแล้วไตดี อันนี้ก็ต้องระวังนะ บางทีมันอาจจะ "ดีแต่ปาก" แต่ "ไตพังไม่รู้ตัว"
• เพื่อนบ้านฉันกินแต่มาม่าทุกวัน สุดท้ายต้องไปฟอกไตตั้งแต่ยังหนุ่ม อย่าหาทำตามเด็ดขาด!
• คนแก่แถวบ้านบอกว่า "กินน้ำเยอะๆ ไตจะได้ไม่ทำงานหนัก" อันนี้ก็ฟังหูไว้หู อย่ากินเยอะเกินไปจน "ไตบวม" ก็แล้วกัน

ข้อควรจำ (สำคัญจริงจัง)

• ค่า eGFR ที่บอกมาเนี่ย มันเป็นแค่ "ตัวเลข" อย่าเพิ่ง "ตีโพยตีพาย" ถ้ามันไม่ดี ไปปรึกษาหมอดีที่สุด
• แต่ละคนมี "ปัจจัยเสี่ยง" ไม่เหมือนกัน บางคนแก่แล้วไตก็ยังดี๊ดี บางคนอายุน้อยๆ ไตก็พังแล้ว
• "สุขภาพดีไม่มีขาย อยากได้ต้องทำเอง" คำนี้ใช้ได้เสมอ ไม่ว่าจะเรื่องไตหรือไม่ก็ตาม

eGFR หมายถึงอะไร

eGFR คืออะไรเนี่ย... อืมมม ก็คืออัตราการกรองของไตประมาณการใช่มั้ย งงๆ เหมือนกันนะ มันวัดปริมาณเลือดที่ไหลผ่านไตอ่ะ ในหนึ่งนาที ต่อพื้นที่ผิว 1.73 ตารางเมตร งงป่ะ คือแบบ มันบอกสุขภาพไตเราน่ะแหละ สูงดีมั้ย ต่ำไปรึเปล่า

• มิลลิลิตรต่อนาทีต่อ 1.73 ตารางเมตร (ml/min/1.73 m²) จำสูตรนี้ไว้เลย สำคัญมากกกก ลืมไม่ได้นะ

ค่าปกติเท่าไหร่หว่า จำไม่ได้แล้ว ต้องไปหาข้อมูลเพิ่ม แต่ถ้าต่ำๆ นี่ไม่ดีแน่ๆ เลย หมอบอกว่า ต่ำกว่า 60 นี่ต้องระวัง ปีที่แล้วตรวจได้ 75 ปีนี้ยังไม่ได้ตรวจเลย เดี๋ยวต้องไปตรวจซะหน่อยแล้ว

• ค่า eGFR ต่ำ = ไตทำงานไม่ดี อันตรายนะ ต้องรักษา
• ค่า eGFR สูง = ไตแข็งแรง เยี่ยม!

เอ๊ะ แต่ eGFR นี่มันแค่ประมาณการนะ ไม่ใช่ค่าที่แน่นอน ใช่ป้ะ วิธีคำนวณก็มีหลายสูตรด้วย งงไปหมดแล้ว แต่ก็ใช้ดูสุขภาพไตได้ พอเป็นแนวทางอ่ะ

• วิธีคำนวณมีหลายแบบ แล้วแต่แลปจะใช้สูตรไหน ต้องถามหมอเอา

เอาล่ะ เหนื่อยแล้ว เขียนแค่นี้ก่อนละกัน เดี๋ยวมาต่อ ไปหาข้าวกินก่อนดีกว่า หิวแล้วววว