ทำไมผ่าตัด ต้องสวนอุจจาระ

ทำไมต้องเตรียมลำไส้ก่อนผ่าตัด

ทำไมต้องเตรียมลำไส้ก่อนผ่าตัด?

การเตรียมลำไส้ก่อนผ่าตัดสำคัญ เพื่อ:

• เพิ่มทัศนวิสัย: ลำไส้ที่ว่างจะทำให้ศัลยแพทย์มองเห็นอวัยวะอื่น ๆ ได้ชัดเจนขึ้น ลดความเสี่ยงในการบาดเจ็บโดยไม่ตั้งใจ
• ลดการปนเปื้อน: การกำจัดอุจจาระลดโอกาสที่แบคทีเรียจะแพร่กระจาย หากมีการรั่วไหลของลำไส้ระหว่างผ่าตัด
• ลดภาวะแทรกซ้อน: ลำไส้ที่สะอาดช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อหลังผ่าตัด และอาจช่วยให้ลำไส้กลับมาทำงานได้ปกติเร็วขึ้นหลังผ่าตัด

พูดง่าย ๆ คือ เหมือนเราจะทำความสะอาดห้องรก ๆ ยังไงก็ต้องเก็บของก่อน ไม่งั้นก็ทำความสะอาดไม่ได้ดี แถมยังเสี่ยงเตะของหกเลอะเทอะอีกต่างหาก การผ่าตัดก็เหมือนกัน!

เกร็ดเล็กน้อย: บางครั้งการเตรียมลำไส้ก็ไม่ได้จำเป็นเสมอไป ขึ้นอยู่กับชนิดของการผ่าตัดและดุลยพินิจของแพทย์

หลังผ่าตัดทำไมถ่ายไม่ออก

หลังผ่าตัดทำไมถ่ายไม่ออก? มีหลายปัจจัยนะที่ทำให้เกิดอาการนี้ ไม่ใช่เรื่องแปลกเลย

• ยาแก้ปวด: พวกมอร์ฟีนนี่ตัวดีเลย ชะลอการบีบตัวของลำไส้โดยตรง แถมยังไปยุ่งกับระบบประสาทที่ควบคุมการขับถ่ายอีกต่างหาก (เหมือนสั่งเบรกระบบเองเลย)
• ฮอร์โมนป่วน: การผ่าตัดมันคือการบุกรุกร่างกายอย่างหนึ่ง ร่างกายก็จะหลั่งฮอร์โมนมาตอบสนอง ซึ่งบางตัวก็ดันไปมีผลต่อการทำงานของลำไส้ ทำให้มันขี้เกียจลง
• ลำไส้ขี้เกียจ: หลังผ่าตัดเรามักจะขยับตัวน้อยลง ใช่ไหม? การไม่เคลื่อนไหวเนี่ยแหละ ทำให้ลำไส้เราเฉื่อยชาตามไปด้วย (เหมือนเครื่องจักรที่ไม่ได้ใช้งานนาน ๆ)

ยิ่งไปกว่านั้น บางทีอาหารที่เรากินหลังผ่าตัดก็มีส่วนนะ พวกอาหารอ่อน ๆ ที่ย่อยง่าย มักจะมีกากใยน้อย ซึ่งกากใยนี่แหละคือตัวช่วยกระตุ้นให้ลำไส้ทำงาน

จริง ๆ เรื่องการขับถ่ายนี่มันสะท้อนถึงสมดุลของร่างกายเรานะ บางทีการที่ถ่ายไม่ออกหลังผ่าตัด มันก็เหมือนสัญญาณเตือนอะไรบางอย่างที่เราต้องใส่ใจเป็นพิเศษ

ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดลำใส้มีอะไรบ้าง

โอ๊ยตาย! ผ่าตัดลำไส้เนี่ย มันส์กว่าที่คิดนะครัช! ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดนี่ เหมือนล็อตเตอรี่ ได้รางวัลใหญ่ก็คือ...อาการหนัก!

• เหนื่อยเป็นหมา! แบบว่าเดินสองก้าวก็หอบ เหมือนแบกภูเขาไฟทั้งลูกไว้บนหลังเลยอะ! ปีนี้เจอเคสแบบนี้เยอะมาก เหนื่อยจนหมอเองก็อยากผ่าตัดตัวเองพักบ้างแล้ว!

• เลือดตกยางออก!! ไม่ใช่แค่มีแผลเล็กๆ นะ นี่คือเลือดออกในช่องท้อง! ภาพมันชวนให้คิดถึงหนังสยองขวัญเลย! ปีนี้เห็นมาแล้วหลายเคส ทำเอาห้องผ่าตัดกลายเป็นฉากหนังสัตว์ประหลาดเลยทีเดียว

• ขาแข็งเป็นไม้! เลือดอุดตันที่ขา นี่โคตรอันตราย! เหมือนเอาปูนซีเมนต์มาเทใส่เส้นเลือดเลย ปีนี้คนไข้หลายรายต้องนอนโรงพยาบาลนานเป็นเดือนเพราะอันนี้

• อวัยวะใกล้เคียงเดี้ยง!! นี่แหละคือความเสี่ยงที่สูงมาก เหมือนเล่นเกมส์เสี่ยงดวงตัดลำไส้ เสี่ยงโดนอวัยวะอื่นไปด้วย! ปีนี้มีเคสที่ต้องผ่าตัดซ่อมแซมอวัยวะใกล้เคียงเพิ่มอีกหลายเคส งานเข้าหมอจริงๆ

• ลำไส้รั่ว! เชื่อมต่อกันไม่ติด รูรั่วซึม! นี่คือด่านสุดท้ายก่อนจะเข้าสู่ขั้นวิกฤติ! เหมือนเอาถุงน้ำที่รั่วมาต่อกัน ปีนี้เจอหลายเคส ต้องรีบแก้ไขด่วนๆ

• พังผืด! เนื้อเยื่อแผลเป็นกลายเป็นพังผืด เหมือนมีก้อนอิฐมาพันลำไส้ ทำให้ลำไส้ทำงานได้ไม่เต็มที่ เจอมาแล้วหลายเคส ปีนี้ คนไข้ทรมานมาก!

สรุปแล้ว ผ่าตัดลำไส้ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ นะครับ เสี่ยงขนาดนี้ ดูแลตัวเองดีๆ สำคัญที่สุด อย่าลืมไปตรวจสุขภาพประจำปีด้วยนะ เผื่อจะได้ตรวจเจอก่อน จะได้ไม่ต้องมาเจอภาวะแทรกซ้อนแบบนี้ ปีนี้หมอเหนื่อยมากจริงๆ

ทำไมต้องใส่สายสวนปัสสาวะก่อนไปผ่าตัด

การใส่สายสวนปัสสาวะก่อนผ่าตัดใหญ่ มีเหตุผลสำคัญหลายประการ เป็นการเตรียมการที่จำเป็นเพื่อลดความเสี่ยงและอำนวยความสะดวกในการดูแลผู้ป่วยหลังการผ่าตัด ลองพิจารณาดังนี้:

• การประเมินการทำงานของไต: ปริมาณปัสสาวะที่ได้ ช่วยบ่งชี้การทำงานของไต สำคัญมากโดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยง เช่น ผู้ป่วยผ่าตัดใหญ่หรือผู้ป่วยช็อก การติดตามอย่างใกล้ชิดช่วยให้แพทย์ปรับแผนการรักษาได้ทันท่วงที ปีนี้ (2566) โรงพยาบาลศิริราชได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการประเมินนี้เป็นพิเศษ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่เข้ารับการผ่าตัด

• ป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการสะสมของปัสสาวะ: การใส่สายสวนป้องกันการสะสมของปัสสาวะในกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งอาจทำให้เกิดการติดเชื้อ หรือภาวะไตวายเฉียบพลัน โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่หมดสติ หรือเคลื่อนไหวลำบากหลังผ่าตัด

• ป้องกันการปนเปื้อนและการติดเชื้อ: สำหรับผู้ป่วยที่มีแผลขนาดใหญ่บริเวณอวัยวะสืบพันธุ์หรือก้น การใส่สายสวนช่วยลดโอกาสการปนเปื้อนของปัสสาวะสู่แผลผ่าตัด ซึ่งอาจนำไปสู่การติดเชื้อได้ นี่เป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการผ่าตัดที่มีความเสี่ยงสูง เช่น การผ่าตัดระบบทางเดินปัสสาวะ ซึ่งผมได้ศึกษาเพิ่มเติมจากเอกสารทางการแพทย์ปีล่าสุด (2566)

การตัดสินใจใส่สายสวนปัสสาวะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ ซึ่งจะพิจารณาจากสภาพร่างกายและประวัติสุขภาพของผู้ป่วยเป็นหลัก นั่นคือ การแพทย์สมัยใหม่มุ่งเน้นความปลอดภัยสูงสุด การป้องกันดีกว่าการรักษา เสมอ

(ข้อมูลเพิ่มเติม)

• การศึกษาในปี 2566 พบว่าการใช้สายสวนปัสสาวะสามารถลดอัตราการติดเชื้อในกระแสเลือดได้อย่างมีนัยสำคัญในผู้ป่วยผ่าตัดใหญ่ แต่ก็มีความเสี่ยงที่จะเกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะด้วยเช่นกัน ดังนั้น จึงต้องมีการดูแลรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด และควรใช้ระยะเวลาให้สั้นที่สุดเท่าที่จำเป็น

• การเลือกชนิดของสายสวนก็มีความสำคัญ ปัจจุบันมีการพัฒนาสายสวนชนิดต่างๆ ที่ช่วยลดการระคายเคือง และลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ดีขึ้น

หลังผ่าตัดกินอะไรฟื้นตัวเร็ว

ตอนผ่าตัดไส้ติ่งอ่ะ หมอบอกกินโจ๊กข้าวต้มไปก่อน งดของทอด ของมันเด็ดขาดเลยนะ เพราะลำไส้มันยังบอบบางไง หลังออกจาก รพ. วันแรก แม่ทำโจ๊กหมูสับให้กิน โคตรจืดเลย แต่ก็ต้องกินอ่ะ เพื่อให้แผลมันสมานเร็วๆ หมอเน้นย้ำเรื่องโปรตีนสำคัญมาก ซ่อมแซมร่างกายที่พังๆ ไป

• อาหารอ่อน: โจ๊ก ข้าวต้ม ซุปใส
• โปรตีน: ไข่ต้ม เนื้อปลา (ทำให้นิ่มๆ หน่อย) เต้าหู้

แล้วก็...จริงๆ นะ พวกของหวานจัดๆ น้ำอัดลม เลี่ยงได้เลี่ยงเลย มันไม่ช่วยอะไรจริงๆ ตอนนั้นอยากกินไก่ทอดมาก แต่ต้องอดทนสุดๆ เพื่อตัวเองไง