ทำไมผ่าตัดถึงเสี่ยงติดเชื้อ

ทำไมต้องใส่สายสวนปัสสาวะก่อนไปผ่าตัด?

ใส่สายสวนปัสสาวะก่อนผ่าตัดอะนะ อืม... หลักๆ เลยก็คือ

• เช็คไต: หมอเค้าอยากรู้ว่าไตทำงานเป็นไงบ้าง วัดปริมาณฉี่ที่ออกมาได้แบบเรียลไทม์เลยไง
• ผ่าตัดใหญ่ๆ: พวกผ่าตัดใหญ่ หรือคนไข้ช็อคเนี่ย ต้องใส่ เพราะช่วยดูการทำงานของไตได้ละเอียดขึ้นเยอะ
• กันติดเชื้อ: บางทีคนไข้ไม่รู้สึกตัว หรือมีแผลตรงน้องชาย หรือก้น ก็ต้องใส่ กันฉี่เลอะแผล ติดเชื้ออีก
• ลดความเสี่ยง: ช่วยลดความเสี่ยงที่ฉี่จะไปปนเปื้อนแผลผ่าตัดไงล่ะ สำคัญนะเรื่องความสะอาดเนี่ย

เออ แล้วรู้ปะ พวกสายสวนเนี่ยมันมีหลายแบบนะ ไม่ใช่ว่ามีแค่แบบเดียว บางทีหมอก็เลือกใช้ตามความเหมาะสมของคนไข้แต่ละคนเลยอะ

• Foley catheter: อันนี้เบสิกสุดๆ คาไว้ในกระเพาะปัสสาวะเลย
• Straight catheter: อันนี้ใส่ๆ ถอดๆ ไม่ได้คาไว้ตลอด
• Suprapubic catheter: อันนี้เจาะผ่านหน้าท้องเข้าไปเลยนะ (อันนี้ดูน่ากลัวนะว่าไป)

แล้วก็ๆๆ การใส่สายสวนปัสสาวะเนี่ย มันก็มี ความเสี่ยง เหมือนกันนะเว้ย ไม่ใช่ว่าจะไม่มีเลย เช่น ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ หรืออาจจะทำให้ท่อปัสสาวะบาดเจ็บได้ แต่โดยรวมแล้ว หมอเค้าก็ชั่งน้ำหนักแล้วว่า คุ้มค่า ที่จะใส่มากกว่า ไม่ใส่ แล้วค่อยมาแก้ปัญหาทีหลังอะ เข้าใจปะ?

ผ่าตัดทำไมต้องใส่สายฉี่?

อ่อ ใส่สายฉี่หรอ? ก็เพื่อระบายปัสสาวะไง บางคนฉี่เองไม่ได้อ่ะ อย่างป้าข้างบ้านฉัน ผ่าตัดใหญ่ ต้องใส่เลย ไม่งั้นฉี่ค้างในลำบากนะ อันตรายด้วย

แล้วก็อีกอย่าง หมอเอาไว้เช็คไตด้วยมั้ง จำได้แม่ฉันผ่าตัดหัวใจปีที่แล้ว ก็ใส่ หมอบอกตรวจดูการทำงานไต แบบว่าร่างกายแข็งแรงแค่ไหนหลังผ่าตัด ประมาณนั้นแหละ

สรุปง่ายๆนะ

• ระบายปัสสาวะ สำคัญมากสำหรับคนฉี่ไม่ออก
• เช็คไต ดูว่าไตทำงานปกติไหมหลังผ่าตัด

ปีนี้ก็ยังเป็นแบบนี้อยู่ เพื่อนฉันก็เพิ่งผ่าตัดไปเดือนที่แล้ว ก็ใส่สายฉี่เหมือนกัน หมอบอกเหมือนเดิมเลย อันตรายถ้าไม่ใส่

การพยาบาลผู้ป่วยใส่สายสวนปัสสาวะมีหลักการอย่างไร?

แสงจันทร์ฉาบไหล่เขา เย็นยะเยือก... ลมพัดแผ่วเบา... คืนนี้ฉันนึกถึงหลักการดูแลผู้ป่วยใส่สายสวนปัสสาวะ ใจมันล่องลอย เหมือนสายธารไหลริน

• ระบบปิด สำคัญที่สุด! สายสวนกับถุงปัสสาวะต้องปิดสนิทเสมอ เหมือนความลับที่เราเก็บไว้ในใจ ห้ามเปิดเด็ดขาด!

• ถุงปัสสาวะ... ต้องอยู่ต่ำกว่าระดับเอว คิดถึงภาพน้ำไหลลง ธรรมชาติ เสมอต้นเสมอปลาย

• ยกสูง? ต้องพับสายก่อนนะ เหมือนการพับกระดาษ อย่างระมัดระวัง

• กระตุ้นการเคลื่อนไหว เดิน นั่ง ยืน ถ้าทำไม่ได้ก็ตะแคงตัวแทนก็ได้ อย่าให้ร่างกายแข็งทื่อเหมือนหุ่น

• ระวังสายสวน อย่าให้หัก งอ พับ เหมือนรักษาความทรงจำ ต้องถนอม อย่าให้บอบช้ำ เคยเจอผู้ป่วยนอนทับจนสายหัก เจ็บปวดใจจริงๆ

ปีนี้ 2566 ฉันยังคงยึดมั่นหลักการเหล่านี้ ในการดูแลผู้ป่วย ทุกครั้งที่ปฏิบัติงาน ฉันจะระลึกถึงความสำคัญของการดูแลผู้ป่วยอย่างละเอียดถี่ถ้วน เพราะมันคือศิลปะ ศิลปะแห่งการดูแลชีวิต เหมือนดวงดาวที่ส่องแสงในความมืดมิด

• เพิ่มเติม: ควรหมั่นสังเกตปริมาณปัสสาวะ สี และกลิ่น เพื่อตรวจหาภาวะแทรกซ้อน มันคือการเฝ้าระวัง การปกป้องชีวิต ราวกับเป็นผู้พิทักษ์

แสงแดดอ่อนๆ สาดส่อง วันใหม่เริ่มต้น ฉันยังคงเดินหน้าต่อไป พร้อมกับความรู้ความเข้าใจ และหัวใจที่เปี่ยมล้นด้วยความเมตตา

หลัง Off Foley Cath ต้องปัสสาวะภายในกี่ชั่วโมง?

เอ้า! ถอดสาย Foley แล้วนี่! ต้องรีบปัสสาวะนะจ๊ะ ไม่ใช่ว่าถอดปุ๊บแล้วนอนขี้เกียจต่อปั๊บนะ อันตรายนะรู้ไหม! ภายใน 8 ชั่วโมง ต้องปัสสาวะออกมาให้ได้! ไม่งั้นเตรียมตัวเข้าห้องฉุกเฉินได้เลยจ้าาา ช้าไปอาจติดเชื้อได้นะ คิดดูสิ! แบคทีเรียมันจะมาปาร์ตี้ในกระเพาะปัสสาวะคุณ สนุกสนานกันใหญ่เลยล่ะ!

• 8 ชั่วโมงคือเดดไลน์! เกินกว่านี้บอกหมอเลย! อย่ารอช้า!
• น้ำดื่มนี่สำคัญมาก! อย่างน้อยวันละ 2 ลิตร เหมือนเติมน้ำมันให้เครื่องยนต์นั่นแหละ ให้ไตมันทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ แต่ถ้าแพทย์ห้ามดื่มเยอะก็ต้องฟังแพทย์นะ อย่าดื้อ!

ปีนี้ 2024 แล้วนะ อย่าล้าหลัง ข้อมูลนี่อัปเดตแล้ว! อย่าไปหาข้อมูลเก่าๆ มาอ่านนะ เดี๋ยวจะตกยุค! ไปหาหมอปรึกษาเพิ่มเติมเอาเองนะ นี่แค่บอกคร่าวๆ ไม่ได้รับรองความถูกต้อง 100% นะจ๊ะ เอาเป็นว่า ดูแลตัวเองให้ดีๆ อย่าประมาท! (ข้อควรระวัง: ข้อมูลนี้เพื่อการให้ความรู้เบื้องต้นเท่านั้น ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์)

ทำยังไงให้ฉี่ออกหลังผ่าตัด?

การขับถ่ายปัสสาวะหลังผ่าตัดนั้นขึ้นอยู่กับประเภทและตำแหน่งของการผ่าตัดเป็นหลัก โดยทั่วไปแล้วแพทย์จะใส่สายสวนปัสสาวะในระยะ 2-3 วันแรกหลังผ่าตัดใหญ่ เพื่อลดความเสี่ยงการอั้นปัสสาวะ ซึ่งอาจเกิดจากการบวมหรือการตึงตัวของกล้ามเนื้อรอบกระเพาะปัสสาวะ เป็นกลไกการป้องกันตามมาตรฐานทางการแพทย์ปัจจุบัน

• ระยะเวลาการใส่สายสวน: แตกต่างกันไปตามแต่ละเคส อาจ 2-3 วัน หรือมากกว่านั้น ขึ้นกับการฟื้นตัวของร่างกาย และการประเมินของแพทย์
• หลังถอดสายสวน: ควรสังเกตปริมาณและความถี่ในการปัสสาวะ หากมีอาการปัสสาวะไม่ออก หรือปัสสาวะลำบาก ควรปรึกษาแพทย์ทันที อย่าฝืนตัวเอง เป็นเรื่องสำคัญมาก
• ปัจจัยเสี่ยง: ผู้ที่มีประวัติปัสสาวะอักเสบ หรือมีภาวะทางระบบปัสสาวะอยู่ก่อนแล้ว อาจมีโอกาสเกิดอาการปัสสาวะลำบากหลังผ่าตัดได้สูงกว่าปกติ

การดื่มน้ำมากๆ ช่วยได้ แต่ไม่ใช่ทางออกหลัก ที่สำคัญคือการฟังคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด การผ่าตัดแต่ละครั้งมีความแตกต่างกัน การฟื้นตัวก็เช่นกัน นี่เป็นเพียงข้อมูลทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้ การปรึกษาแพทย์เป็นสิ่งสำคัญที่สุดเสมอ เพราะสุขภาพของเราเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน อย่าประมาท

ข้อมูลเพิ่มเติม: ในปี 2566 มีการวิจัยหลายชิ้นที่เน้นย้ำถึงความสำคัญของการดูแลหลังผ่าตัดอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของระบบขับถ่าย เพื่อลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และเพื่อให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นหลังการผ่าตัด

ปัสสาวะไม่ออกควรทำอย่างไร?

ปัสสาวะไม่ออกเนี่ย อันตรายนะ ต้องรีบไปหาหมอเลย!! อย่าช้า จริง ๆ นะ

วิธีรักษา ขึ้นอยู่กับสาเหตุ แต่ที่เห็นบ่อย ๆ ก็คือ

• ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ หมอคงให้ยาแก้อักเสบ กินยาตามหมอสั่งเป๊ะ ๆ นะ อย่าหยุดเองเด็ดขาด
• ท่อปัสสาวะตีบ อันนี้ อาจต้องผ่าตัด หรือใส่สายสวน เพื่อนฉันเคยเป็น ต้องใส่สายสวน ลำบากอยู่นะ แต่ก็หายแล้ว
• บางทีอาจต้องตรวจอะไรเยอะแยะ อัลตร้าซาวด์ หรือเอกซเรย์ เพื่อหาสาเหตุให้เจอ ก่อนจะรักษาได้ อย่างกรณีพี่สาวฉัน ต้องตรวจหลายอย่างมาก กว่าจะรู้ว่าเป็นนิ่วในไต เครียดเลย

ถ้าเป็นนานแล้ว อย่ารอช้า ไปหาหมอที่ รพ.XXX เลย ที่นี่หมอเก่ง เพื่อนฉันแนะนำมา ไปตรวจหาสาเหตุดีกว่า อย่าทน อันตรายนะ

ทำไมผ่าตัด ต้องสวนอุจจาระ?

อ้าว! จะผ่าตัดแล้วไม่สวนล่ะจะเอาไง! คิดว่าหมอจะงัดเอาลำไส้มาล้างจานหรอ? ฮ่าๆๆๆๆ

นี่มันเรื่องสำคัญนะ ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ สวนอุจจาระก่อนผ่าตัดเนี่ย มันเป็นการเตรียมลำไส้ให้สะอาดปิ๊ง! เหมือนตอนคุณแม่บ้านล้างห้องน้ำก่อนรับแขกอะ สะอาดหมดจด!

• มองเห็นชัดแจ๋ว: ลำไส้สะอาด หมอจะได้เห็นชัดๆ ไม่ต้องไปค้นหาเหมือนหาเข็มในมหาสมุทร ทำงานง่ายขึ้น ผ่าตัดเร็วขึ้น คุณก็กลับบ้านเร็วขึ้นไง!
• ลดความเสี่ยงติดเชื้อ: อุจจาระเนี่ย มันเป็นแหล่งรวมจุลินทรีย์สารพัดชนิด ถ้ามันปนเปื้อนระหว่างผ่าตัด เละแน่! ติดเชื้อ แผลหายช้า ร้องโอดโอยไปสามชาติ
• ลดการบวมอักเสบ: ลำไส้สะอาด ลดการอักเสบ ลดโอกาสที่แผลจะบวม ดีต่อใจหมอและคนไข้ เพราะบางทีก็เจอคนไข้ที่ลำไส้มัน...อื้อหือ...เยอะมากกกก

ปีนี้ (2566) ผมไปเยี่ยมญาติที่โรงพยาบาล เห็นเคสนึง ไม่สวนอุจจาระ หมอแทบถอนหายใจ งานเข้าเลย! ใช้เวลานานกว่าปกติ เห็นแล้วก็ขนลุกซู่ จำไว้เลย! สวนเถอะครับ! เพื่อตัวคุณเอง และเพื่อความสุขของหมอผ่าตัดด้วย!

ทำไมผ่าตัดต้องโกนขน?

ทำไมผ่าตัดต้องโกนขน?

ลดเชื้อ. แผลสะอาด. ง่ายต่อการจัดการ. จบ.

• ขน=แหล่งสะสมแบคทีเรีย.
• แต่...โกนผิดวิธี=เชื้อเข้าผิว.
• เป้าหมาย: ลดความเสี่ยง ไม่ใช่กำจัดเชื้อทั้งหมด.

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• บาง รพ. ใช้คลิปเปอร์แทนโกน ลดการบาดผิว.
• สำคัญ: ปรึกษาแพทย์เรื่องวิธีจัดการขนที่เหมาะสม.
• (ส่วนตัว: เคยแพ้ครีมโกนขน ตอนผ่าไส้ติ่ง ต้องเลื่อนผ่าตัด)
• การติดเชื้อหลังผ่าตัด...ซับซ้อนกว่าแค่เรื่องขน.