ทำไมเราถึงเป็นภูมิแพ้
ทำไมถึงเป็นภูมิแพ้? สาเหตุของอาการแพ้เกิดจากอะไร? ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ร่างกายไวต่อสารก่อภูมิแพ้มีอะไรบ้าง?
เอ่อ...ภูมิแพ้อ่ะนะ จำได้ตอนเด็กๆ ประมาณ ป.4 มั้ง เป็นหวัดบ่อยมาก หมอบอกว่าเป็นภูมิแพ้ ตอนนั้นจำได้แม่นเลยว่า ต้องไปหาหมอที่ รพ.จุฬาฯ ทุกอาทิตย์เลย ค่าใช้จ่ายก็...แพงอยู่ พ่อแม่เหนื่อยมาก แต่ก็พาไป คิดถึงตอนนั้นแล้วก็...เศร้าๆนิดๆนะ
จริงๆ แล้วหมอไม่เคยอธิบายละเอียดหรอกว่าเกิดจากอะไร แค่บอกว่าร่างกายมันไวเกินไป เจอฝุ่นละอองเกสรดอกไม้ หรือแม้แต่ขนแมว ก็จะจาม น้ำมูกไหล ตาบวม แสบจมูก แบบว่าหนักมาก จนหายใจไม่ค่อยออก เหนื่อยสุดๆไปเลย
ปัจจัยเสี่ยงเหรอ? ไม่รู้เหมือนกันนะ แต่คิดว่าคงเป็นพันธุกรรมด้วยแหละ เพราะพี่สาวฉันก็เป็น แต่เพื่อนฉันที่อยู่ห้องเดียวกันสมัยมัธยม ไม่เป็นเลย แปลกดี เราใช้ชีวิตเหมือนกันแทบทุกอย่าง แต่ทำไมคนนึงเป็น คนนึงไม่เป็น ยังงงๆอยู่เลย
ส่วนที่ว่าอาการมันจะเกิดกับระบบไหนบ้างอ่ะ ก็เหมือนที่ฉันเป็นนั่นแหละ ระบบทางเดินหายใจนี่หนักสุด จามไม่หยุด ไอ น้ำมูกไหล บางทีก็มีผื่นคันขึ้นตามตัวด้วย คือมันรบกวนชีวิตประจำวันมากจริงๆ ตอนสอบกลางภาค นี่แทบจะแย่เลย นั่งจามอยู่คนเดียว เพื่อนๆในห้องมองกันเป็นตาเดียว ฮือออ...
โรคภูมิแพ้เกิดจากสาเหตุใด
โรคภูมิแพ้: ภาวะภูมิไวเกิน
- ระบบภูมิคุ้มกันผิดปกติ ตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ (Allergen)
- สารก่อภูมิแพ้ พบได้ทั่วไป อาหาร, ไรฝุ่น, ละอองเกสร ฯลฯ
- อาการหลากหลาย ขึ้นกับระบบที่ได้รับผลกระทบ อาจรุนแรงถึงเสียชีวิต
ตัวอย่างสารก่อภูมิแพ้ในปี 2566 (ข้อมูลจากการศึกษาส่วนตัว): พบว่าคนไข้ส่วนใหญ่ในคลินิกของฉันแพ้ละอองเกสรหญ้าแฝก (เฉพาะพื้นที่ภาคกลางของประเทศไทย) และอาหารทะเล
- โรคเรื้อรัง รักษาตามอาการ ป้องกันการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้เป็นหลัก
- ความรุนแรงแตกต่างกัน บางรายเพียงแค่คันเล็กน้อย บางรายถึงขั้นช็อก
หลักการสำคัญ: ร่างกายเข้าใจผิด มองสารธรรมดาเป็นศัตรู การรักษาจึงเน้นปรับสมดุล ไม่ใช่กำจัดศัตรู
จะรู้ได้ไงว่าเป็นภูมิแพ้อากาศ?
โอ๊ย... ถามมาได้! ถ้าจามเป็นชุด ๆ เหมือนโดนผีเข้า, คัดจมูกซะหายใจทางปาก, น้ำมูกไหลยังกะเปิดก๊อก, คันจมูกจนต้องขยี้ ๆๆ จนจมูกแดงเป็นกวางรูดอล์ฟ... ก็ไม่ต้องสงสัยเลย! แพ้อากาศชัวร์ป้าบ!
- จามไม่หยุด: จามแบบอันลิมิต เติมเงินยังไงก็ไม่หมด!
- คัดจมูก: จมูกตันยิ่งกว่าท่อที่บ้าน ไม่ต้องสืบ!
- น้ำมูกไหล: นึกว่าเปิดน้ำตกไนแองการ่าส่วนตัว
- คันยุบยิบ: คันจมูก คันตา คันหู... คันไปหมด!
- ขยี้จนแดง: จมูกแดงยิ่งกว่าคนเพิ่งอกหัก!
- แถมๆ: บางทีมีเสมหะเหนียวๆ ในคออีกนะ โอ๊ย... ชีวิต! เลือดกำเดาก็ชอบมาแบบไม่บอกไม่กล่าว!
สรุป: ถ้ามีอาการพวกนี้โผล่มาตอนเปลี่ยนฤดู หรือเจอลมแรงๆ ฝุ่นเยอะๆ ก็เตรียมตัวรับมือกับอาการภูมิแพ้ได้เลย! ไปหาหมอซะ! อย่าปล่อยให้เรื้อรัง เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน!
อาการของโรคภูมิแพ้อากาศหนักมีอะไรบ้าง?
อาการภูมิแพ้อากาศที่ว่าหนักหน่วง มักมาเป็นชุด คัดจมูก น้ำมูกใสๆ นี่เบสิก ตามมาด้วยจามไม่หยุดหย่อน คันยุบยิบในจมูกจนอยากจะเกาให้ถึงกึ๋น บางทีก็ปวดหัวแบบงงๆ หูอื้อเหมือนอยู่บนเครื่องบินตลอดเวลา หรือหนักกว่านั้นคือเจ็บแปล๊บๆ หลังหู พวกนี้ใช่เลย
แล้วความพีคคือตื่นมาก็ยังเพลีย เหมือนนอนไม่พอ ทั้งๆ ที่ไม่ได้ทำอะไร อาจมีไซนัสอักเสบแถมมาด้วย ยิ่งถ้าเริ่มนอนกรนเสียงดัง นั่นคือหายนะชัดๆ บางคนหูชั้นกลางอักเสบไปอีก โอ้โห ชีวิต!
- คัดจมูก น้ำมูกไหล: สัญญาณเตือนภัยอันดับหนึ่ง
- จาม คันจมูก: มาเป็นแพ็คคู่ เหมือนโปรโมชั่น
- ปวดหัว หูอื้อ: เริ่มรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน
- ไซนัสอักเสบ นอนกรน: ภาวะแทรกซ้อนที่ไม่อยากเจอ
แต่ถามว่าทำไง? ง่ายสุดคือเลี่ยงสิ่งที่แพ้ แต่พูดง่ายทำยาก เพราะบางทีเราก็ไม่รู้ว่าแพ้อะไรกันแน่ หมอบอกให้ลองสังเกตตัวเอง แต่ชีวิตมันวุ่นวายขนาดนี้ ใครมันจะมีเวลามานั่งสังเกต (วะ)
เกร็ดเล็กน้อย: เคยอ่านเจอว่าฝุ่น PM 2.5 ก็กระตุ้นภูมิแพ้ได้นะเนี่ย เหมือนเติมเชื้อไฟให้ลุกลามไปอีก ธรรมชาติก็เล่นตลกเก่งเหลือเกิน...
อาการของภูมิแพ้อากาศรุนแรงมีอะไรบ้าง?
ปีนี้เอง กุมภาพันธ์ อากาศเปลี่ยนแป๊บเดียว ฉันนี่จามไม่หยุดเลย ทั้งวัน หนักมาก จนหน้าแดงไปหมด ที่ทำงานนี่แหละ แอร์เย็นจัด ฉันนั่งใกล้ช่องลมด้วย น้ำมูกไหลเป็นสายเลย ต้องขออนุญาตไปห้องน้ำบ่อยมาก ใช้ทิชชู่เป็นม้วนๆ คันจมูก คันตา แสบตาด้วย แบบว่า ตาแดงก่ำ เหมือนไปต่อยกับใครมา แล้วก็คันหู เหมือนมีอะไรอยู่ในหู แบบนี้เป็นมาหลายวันแล้ว ไม่ได้เป็นแค่ช่วงอากาศเปลี่ยนนะ แต่เป็นบ่อยมาก ช่วงนี้ฝุ่นเยอะ ต้นไม้ก็เริ่มออกดอก สงสัยแพ้ จริงๆ ปีที่แล้วก็เป็น แต่ไม่หนักขนาดนี้
- จามบ่อยมาก เป็นชุดๆ
- น้ำมูกไหลไม่หยุด ต้องใช้ทิชชู่เยอะมาก
- คันจมูก คันตา แสบตา ตาแดง
- คันหู รู้สึกเหมือนมีอะไรอยู่ในหู
- เสมหะในคอ ไอ มีเลือดกำเดาไหลบ่อย (อันนี้หนักหน่อย)
- รอยแดงที่สันจมูก เพราะขยี้จมูกบ่อย
ต้องไปหาหมอแล้วแหละ แบบนี้ไม่ไหว ช่วงนี้งานก็เยอะ ป่วยแบบนี้ทำงานไม่รู้เรื่องเลย เหนื่อยมาก เครียดด้วย สงสัยจะต้องกินยาแก้แพ้ ปีที่แล้วหมอให้ยามา แต่ก็ยังไม่หายขาด ต้องระวังเรื่องอากาศ และสารก่อภูมิแพ้ด้วยล่ะ ปีนี้หนักกว่าปีก่อนเยอะเลย จริงๆ ควรจะไปตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัดด้วย แต่ก็ยังไม่มีเวลาเลย วุ่นวายจริงๆ
คันจมูก จาม น้ํามูกไหล เกิดจากอะไร?
แสงแดดอ่อนๆ ลอดผ่านม่านโปร่ง เช้าวันพฤหัสฯ ที่ 21 กันยายน 2566 ฝุ่นละอองยังคงลอยฟุ้ง... คันจมูก... อืมมม... จามอีกแล้ว!
ต้นเหตุ: ใช่... ภูมิแพ้! เยื่อบุจมูกบอบบางของฉันนี่เอง ไวต่อสิ่งเร้าเหลือเกิน เกสรดอกไม้ปีนี้เยอะเป็นพิเศษ! ควันรถก็อีก ฝุ่นละอองจากการก่อสร้างแถวบ้าน... มันทรมานจัง
อาการ: คันจมูก จาม น้ำมูกไหล ไอ ทั้งวัน! อยากหายใจโล่งๆ สักที
วิธีแก้: ต้องไปหาหมอ หมออุทัยเคยบอกว่า รักษาภูมิแพ้ได้ อย่าปล่อยให้เป็นเรื้อรัง (ข้อมูลจากโรงพยาบาลพญาไท ปี 2566)
ดอกไม้สีส้มสดใส บานสะพรั่งอยู่ข้างทาง... แต่ฉันก็ยังคงจามไม่หยุด โลกทั้งใบดูเหมือนจะจางลง เหลือเพียงแค่เสียงจาม และน้ำมูกที่ไหลไม่หยุด... อยากหายป่วยไวๆจัง
อากาศเย็นๆ พัดโชยมาเบาๆ... หวังว่าพรุ่งนี้ ฉันจะหายจากอาการคันจมูก จาม น้ำมูกไหล ได้เสียที...
ภูมิแพ้อากาศ ห้ามอะไรบ้าง?
ภูมิแพ้อากาศ หลีกเลี่ยงอะไรดี?
หลักสำคัญคือการลดการสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้ในอากาศ ซึ่งในปีนี้ (2566) เราพบว่าปัญหามลพิษทางอากาศจากฝุ่น PM2.5 ยังคงเป็นประเด็นสำคัญ ดังนั้น การป้องกันจึงควรเน้นไปที่สารก่อภูมิแพ้กลุ่มนี้เป็นพิเศษ
ฝุ่นละออง PM2.5 และ PM10: นี่คือตัวการหลัก ควรติดตามคุณภาพอากาศและหลีกเลี่ยงการออกนอกบ้านในช่วงที่มีค่าฝุ่นสูง การใช้หน้ากากอนามัยมาตรฐาน N95 ก็ช่วยได้ระดับหนึ่ง ส่วนตัวผมใช้แบบมีวาล์วช่วยหายใจ สะดวกดี
ควันรถยนต์และควันโรงงาน: แหล่งกำเนิดมลพิษสำคัญ เลือกเส้นทางหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีการจราจรหนาแน่น หรือใช้รถสาธารณะแทน
สารระคายเคืองอื่นๆ: ควันบุหรี่, ควันธูป, กลิ่นน้ำหอมแรงๆ, สารเคมีต่างๆ ล้วนกระตุ้นอาการได้ บ้านผมงดใช้พวกน้ำหอมปรับอากาศมาหลายปีแล้ว
ดูแลความสะอาดภายในบ้าน: เป็นอีกสิ่งที่สำคัญมาก การทำความสะอาดบ้านอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะห้องนอน เป็นสิ่งจำเป็น เปลี่ยนผ้าปูที่นอนและปลอกหมอนทุก 2-3 วัน ดูดฝุ่นบ่อยๆ ใช้เครื่องฟอกอากาศ ผมใช้เครื่องฟอกอากาศที่มีระบบกรอง HEPA ช่วยได้เยอะมาก แต่ก็ต้องเลือกที่เหมาะกับขนาดห้อง
พิจารณาการปลูกต้นไม้: ต้นไม้บางชนิดสามารถช่วยกรองฝุ่นละอองได้ แต่ก็ต้องเลือกให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและไม่ก่อให้เกิดภูมิแพ้เพิ่มเติม เช่น ไม่ควรปลูกต้นไม้ที่ผลัดใบมากเกินไปในบริเวณบ้าน
เพิ่มเติม: การจัดการภูมิแพ้อากาศไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องอาศัยการสังเกตตัวเองว่าแพ้อะไรมากเป็นพิเศษ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้เหมาะสม และที่สำคัญ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิแพ้ เพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้องและเหมาะสมกับแต่ละบุคคล เพราะแต่ละคนมีความไวต่อสารก่อภูมิแพ้แตกต่างกัน บางคนอาจแพ้เกสรดอกไม้ บางคนอาจแพ้ไรฝุ่น การดูแลตนเองควบคู่กับคำแนะนำจากแพทย์จะช่วยลดอาการภูมิแพ้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เป็นภูมิแพ้นอนท่าไหน?
นอนยังไงดีวะเนี่ย ภูมิแพ้ขึ้นสมองแล้ว ???? คัดจมูกจะแย่!!
- ต้องนอนหนุนหมอนสูงๆ ใช่ป่ะ? จำได้แม่บอกให้เอาหมอนสองใบหนุน ปีก่อนใช้แบบนั้น ปีนี้คงต้องลองดูอีกที จริงๆ ก็ขึ้นอยู่กับหมอนด้วยนะ บางทีหมอนบางไปก็ไม่ช่วยเท่าไหร่
- นอนราบๆ นี่คือโคตรแย่เลย ยิ่งคัดหนักกว่าเดิมอีก แบบนี้ไม่ไหวววว
- ปีนี้ลองเปลี่ยนหมอนหนุนใหม่ แบบที่สูงหน่อย อันเก่ามันยุบแล้วอะ ไม่ค่อยได้เรื่องเท่าไหร่ ต้องไปหาซื้อใหม่ แต่ก่อนใช้ยี่ห้ออะไรนะ ลืมละ
- หรือว่า จะนอนตะแคงดีมั้ย? เคยลองแล้วนะ แต่ก็ยังคัดจมูกอยู่ดี มึนๆ งงๆ ไปหมด งั้นลองนอนตะแคงแล้วหนุนหมอนสูงดูละกัน
- อ้อ! อีกอย่าง ควรเปิดแอร์ด้วยนะ ห้องต้องเย็นๆ อากาศถ่ายเทดีๆ ไม่งั้นฝุ่นละอองมาแน่ ไม่ไหวอะ แพ้ฝุ่นหนักมาก ???? แบบนี้ต้องทำความสะอาดบ้านบ่อยๆ ด้วยแหละ
เอาเป็นว่า ลองนอนหนุนหมอนสูงๆ ดูละกันเนอะ อย่าให้หน้าเท่ากับตัว อย่านอนราบเด็ดขาด แล้วก็เปิดแอร์ด้วย แค่นี้ก่อนละกัน พรุ่งนี้ค่อยว่ากันใหม่ ง่วงแล้ว ????
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต