ทำไมเวลาลุกไวๆถึงหน้ามืด
ทำไมลุกยืนเร็วแล้วรู้สึกหน้ามืด? สาเหตุและวิธีป้องกันอาการหน้ามืดเมื่อลุกยืนคืออะไร?
จำได้ตอนตื่นเช้าวันที่ 14 กุมภาพันธ์ ปีที่แล้ว ที่เชียงใหม่ อากาศหนาวมาก ลุกจากเตียงปุ๊บ หน้ามืดควันออกหูเลย แทบจะล้มทั้งยืน! ตกใจมาก ใจเต้นตุ๊บๆ เหมือนจะหมดแรงไปทั้งตัว นั่งพักอยู่พักใหญ่กว่าจะหาย ตอนนั้นคิดว่าอากาศหนาวนี่แหละ สาเหตุหลัก
จริงๆ แล้ว หมอเคยบอกว่า มันเกิดจากระบบไหลเวียนเลือดปรับตัวไม่ทัน เวลาเราเปลี่ยนอิริยาบถเร็วๆ โดยเฉพาะจากนอนราบเป็นลุกขึ้นยืน เลือดมันไหลไปเลี้ยงสมองไม่ทัน เลยหน้ามืด เหมือนรถติด ส่งของช้า สมองขาดน้ำมัน ประมาณนั้นแหละ
วิธีป้องกันเหรอ? ก็อย่างที่หมอบอก ลุกช้าๆ ค่อยๆ ปรับ อย่ารีบร้อน นั่งพักแป๊บนึงก่อนลุก ดื่มน้ำเยอะๆ ช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น รู้สึกว่า พยายามนอนให้หัวสูงหน่อย ก็ช่วยได้เหมือนกันนะ
แต่บางทีก็ไม่รู้อะ มีบางวันรู้สึกดี ลุกปุ๊บก็ไม่เป็นไร แปลกๆ มันคงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย พักผ่อนน้อย กินอะไรไม่ดี ก็มีผล ช่วงนั้นฉันเครียดเรื่องงานด้วย อาจมีส่วนเกี่ยวข้อง งงๆ เหมือนกัน ยังหาคำตอบที่ชัดเจนไม่ได้เลย
เพราะเหตุใดเมื่อลุกขึ้นทันทีหลังจากที่นั่งนานๆจะมีอาการหน้ามืดเกิดขึ้น
โอ๊ย! ลุกพรวดพราดหน้ามืดเนี่ยนะ? มันคืออาการ "ความดันตกตอนเปลี่ยนท่า" ไงล่ะคุณ! เหมือนบ้านหมุนตอนกินเหล้าขาวมากไปหน่อยน่ะแหละ!
- ความดันต่ำ: พวกความดันต่ำเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว ยิ่งซ้ำเติมเข้าไปอีก!
- ยา: กินยาแก้ความดันสูงมากไป ก็ความดันต่ำดิครับรออะไร!
- เบาหวาน: น้ำตาลเยอะไป เลือดมันก็หนืดๆ หน่อย เป็นธรรมดา!
- เหล้า: กินเหล้ามากไป เส้นเลือดขยายตัว ความดันก็ตกสิครับ! เมาแล้วอย่าลุกพรวดพราด!
- เสียเลือด: เลือดจางก็หน้ามืดได้ ไม่เชื่อลองไปบริจาคเลือดดูสิ!
- คนแก่: คนแก่ก็งี้แหละ ระบบมันรวนๆ ไปหมด!
- กินน้อยไป: กินแต่ผัก มันก็ไม่มีแรงดิ! กินหมูกระทะบ้าง!
ทำไมมันถึงเกิด? เลือดมันปรับตัวไม่ทันไง! ตอนนั่งเลือดมันกองอยู่ข้างล่าง พอเราลุกปุ๊บ! หัวใจมันปั๊มเลือดขึ้นไปเลี้ยงสมองไม่ทันไงล่ะ! เหมือนตอนเราวิ่ง 4x100 แล้วหอบแดกนั่นแหละ!
แถมอีกนิด:
- กินน้ำเยอะๆ ช่วยได้! เลือดจะได้ไม่ข้นเกินไป!
- ค่อยๆ ลุก! อย่าพรวดพราด! เหมือนตอนจีบสาว ค่อยๆ เป็น ค่อยๆ ไป!
- ออกกำลังกายบ้าง! ร่างกายจะได้แข็งแรง!
Disclaimer: ผมไม่ใช่หมอนะ! แค่คนแก่ที่ชอบกินเหล้าแล้วลุกพรวดพราดบ่อยๆ เท่านั้นเอง! ใครเป็นหนัก ไปหาหมอเถอะ! อย่าหาว่าไม่เตือน!
ลุกขึ้นแล้วมึนหัวเกิดจากอะไร?
ลุกแล้ววูบ! โห... เป็นบ่อยนะเนี่ย
ความดันตก ตอนลุก... เลือดไปเลี้ยงสมองไม่ทัน?
ยา ที่กินอยู่รึเปล่า? (ยาอะไรบ้างวะ?) อ้อ! ยาลดความดัน!
หัวใจสูบฉีดไม่ดี? (น่ากลัวอ่ะ) ต้องไปเช็คด่วน!
เลือดน้อย? (กินน้ำน้อยไปป่าว?)
ฮอร์โมนรวน? (วัยทองหรอ?)
คิดไปเรื่อย...
Hypovolemia คืออะไรนะ? อ้อ! ภาวะที่ร่างกายมีปริมาณเลือดน้อยกว่าปกติไง
ระบบประสาทอัตโนมัติคืออะไร? มันคือระบบที่ควบคุมการทำงานของร่างกายเองโดยที่เราไม่ต้องสั่งการ เช่น การเต้นของหัวใจ การหายใจ การย่อยอาหาร
ปีนี้อายุเท่าไหร่แล้วนะ? ใกล้เลข 4 แล้วสินะเนี่ย เวลาผ่านไปเร็วจัง
ควรกินวิตามินอะไรเพิ่มดี?
นอนน้อยก็มีผลนะ เมื่อคืนนอนตี 2 แน่ะ!
ลุกขึ้นแล้วเวียนหัวเกิดจากอาการอะไร?
ลุกพรวดพราด หัวทิ่มพื้น ไม่แปลก
ความดันตก แม่งเอ๊ย!
- แรงโน้มถ่วง: เลือดแม่งไหลลงขาเร็วไป ร่างกายปรับตัวไม่ทัน
- ขาดน้ำ: เลือดข้นหนืด หน่วงชิบหาย
- ยา: ยาลดความดันบางตัว ซ้ำเติมชีวิต
- ประสาท: ระบบประสาทอัตโนมัติรวน สั่งการผิดพลาด
- แก่: สังขารไม่เที่ยง อะไรๆก็เสื่อม
ถ้าเป็นบ่อย ไปหาหมอซะ อย่ามาโลกสวย
ก้มเงยแล้วหน้ามืดเกิดจากอะไร?
กลางดึกแบบนี้ คิดถึงเรื่องเมื่อบ่ายนี้จัง ตอนที่ก้มลงไปเก็บกระเป๋า แล้วรู้สึกเหมือนโลกจะหมุน หน้ามืดไปเลย ใจเต้นตึกๆ เหมือนจะล้ม นั่งพักอยู่พักใหญ่กว่าจะดีขึ้น… มันน่ากลัวนะ
สงสัยอยู่ว่าทำไมเป็นแบบนี้ ปกติไม่เป็น อาจจะเพราะเมื่อวานทำงานหนัก นอนน้อย หรือเปล่า… หรือว่าเป็นเพราะอากาศร้อนด้วยรึเปล่า ไม่แน่ใจเลย…
คิดไปคิดมา น่าจะเป็นเพราะเลือดไปเลี้ยงสมองไม่ทันมั้ง ตอนเปลี่ยนท่าเร็วๆ แบบที่หมอบอก คือ orthostatic hypotension นั่นแหละ เคยอ่านเจอ แต่ก็ลืมๆ ไปแล้ว ตอนนี้เลยต้องมาค้นคว้าใหม่
- เลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ
- นอนน้อย พักผ่อนไม่เพียงพอ
- ทำงานหนัก เหนื่อยล้า
- อากาศร้อน ทำให้ร่างกายปรับตัวไม่ทัน
พรุ่งนี้ต้องไปหาหมอ ตรวจร่างกาย ดูว่าเป็นอะไร ไม่ไหวแล้ว แบบนี้ไม่ดีแน่ๆ กลัวจะเป็นอะไรไปมากกว่านี้ กลัวจัง
ปีนี้ 2024 ตัวเองอายุ 32 แล้ว สุขภาพไม่ค่อยดี ต้องดูแลตัวเองให้ดีๆ ซะแล้ว
อาการหน้ามืดเกิดจากสาเหตุอะไร?
อาการหน้ามืดมีสาเหตุหลากหลาย ไม่ได้เกิดจากระบบประสาทไวกว่าปกติเพียงอย่างเดียว มองในแง่ระบบร่างกาย มันเป็นเหมือนการขาดดุล ความสมดุลระหว่างการทำงานของระบบต่างๆ เสียไป
การไหลเวียนโลหิตไม่เพียงพอ: นี่เป็นสาเหตุหลัก อาจเกิดจากภาวะโลหิตจาง (ข้อมูลจากสมาคมโลหิตวิทยาแห่งประเทศไทย ปี 2566 ระบุว่ามีผู้ป่วยโลหิตจางเพิ่มขึ้นทุกปี) ความดันโลหิตต่ำ โรคหัวใจ หรือการขาดน้ำอย่างรุนแรง การสูญเสียเลือดก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดอาการนี้ได้ ผมเคยอ่านเจอในวารสารการแพทย์ฉบับหนึ่ง ที่พูดถึงความสัมพันธ์ของการสูญเสียเลือดกับอาการหน้ามืด น่าสนใจทีเดียว
การทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติผิดปกติ: ระบบนี้ควบคุมการทำงานของอวัยวะต่างๆ โดยอัตโนมัติ หากผิดปกติ อาจทำให้เกิดอาการหน้ามืด เวียนศีรษะ หรือเป็นลมได้ อาการนี้มักพบในผู้ที่มีความดันโลหิตต่ำ หรือผู้ที่ยืนนานๆ คิดว่าน่าจะเกี่ยวกับการปรับตัวของร่างกาย
ภาวะขาดสารอาหาร: การรับประทานอาหารไม่เพียงพอ หรือขาดวิตามิน แร่ธาตุบางชนิด ก็อาจทำให้เกิดอาการหน้ามืดได้เช่นกัน เหมือนเครื่องยนต์ที่ขาดน้ำมัน มันก็ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ
ปัจจัยอื่นๆ: เช่น การขาดน้ำ ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ การออกกำลังกายหนักเกินไป หรือผลข้างเคียงของยาบางชนิด รวมถึงโรคต่างๆ เช่น ไมเกรน โรคเบาหวาน หรือโรคเกี่ยวกับระบบประสาท ก็ล้วนมีส่วนทำให้เกิดอาการนี้ได้
ความคิดเพิ่มเติม: ร่างกายมนุษย์เป็นระบบที่ซับซ้อน การเกิดอาการใดๆ มักไม่ใช่สาเหตุเดียว แต่เป็นปัจจัยหลายอย่างที่มารวมกัน เหมือนภาพปริศนาที่ต้องประกอบให้สมบูรณ์ การเข้าใจกลไกการทำงานของร่างกาย จะช่วยให้เราดูแลสุขภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
อาการลุกแล้วเวียนหัวเกิดจากอะไรได้บ้าง?
- ลุกแล้ววูบ? โอ๊ย อันนี้ประจำตัวเลยอะ! ความดันต่ำชัวร์ป้าบ!
- ความดันตกตอนเปลี่ยนท่าเนี่ย (Orthostatic hypotension) ชื่อยากจัง... คือแบบ เลือดไปเลี้ยงสมองไม่ทัน ไง
- นั่งๆ นอนๆ อยู่ ลุกพรวด! = หน้ามืด!
- เวียนหัว ปวดหัว เป็นลม! โอ้โห ครบสูตร!
- คนแก่ เป็นกันเยอะนะ หรือว่าเราแก่แล้ววะเนี่ย? ????
- ขาดน้ำ ก็มีส่วนนะ กินน้ำน้อย! ต้องเตือนตัวเอง!
- ยาบางตัวก็ทำให้เป็นนะ! ยาอะไรวะ? อ๋อ! ยาลดความดันไง! (งงมะ?)
- โรคประจำตัวอื่นๆ ก็มีเอี่ยว (มีหลายโรคเลยอะ ขี้เกียจพิมพ์)
- ใครเป็นบ่อยๆ ไปหาหมอเหอะ! (ไม่ได้ขู่นะ เตือนเฉยๆ)
- สำคัญ: กินน้ำเยอะๆ! พักผ่อน ให้เพียงพอ! ลุกช้าๆ! (ทำได้จริงปะเนี่ย?)
- ความดัน: ปกติคือ 120/80 อ่ะ (โดยประมาณนะ แล้วแต่คนอีก)
- เช็คด่วน: ถ้าเป็นลมบ่อยๆ หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก (อันนี้คือเรื่องใหญ่ละ!)
- อันนี้ส่วนตัว: เมื่อก่อนชอบกินเค็ม เพราะคิดว่าความดันต่ำ ตอนนี้คือเลิกแล้ว กลัวไตพัง! ????
- คำถาม: แล้วถ้าออกกำลังกายเยอะๆ ช่วยได้ไหมนะ? ????
ข้อมูลเพิ่มเติม(มั้ง):
อาการเวียนหัวมึนงงเกิดจากอะไรได้บ้าง?
โอ๊ย! เวียนหัวเหมือนโลกหมุนติ้วๆ เนี่ยนะ เกิดได้หลายเรื่องเลยคุณ
นอนน้อย: เหมือนแบตมือถือหมด สภาพก็ร่อแร่
เครียด: สมองประมวลผลเยอะไปไงพี่
ขาดน้ำ: น้ำไม่พอเลี้ยงสมองไงเล่า! ท้องเสีย อาเจียนยิ่งตัวดีเลย
ลุกพรวดพราด: เลือดมันตามขึ้นไปเลี้ยงหัวไม่ทันจ้า
โลหิตจาง: เลือดน้อยออกซิเจนก็เลยน้อยตามไปด้วยไง!
ปล. เคยเป็นตอนสอบไฟนอล แทบอยากจะมุดดินหนี! แต่อาการมันก็มาไวไปไวนะส่วนใหญ่ ถ้าไม่ไหวจริงๆ ก็ไปหาหมอเถอะ อย่าฝืน!
ขณะที่ลุกขึ้นจากการนั่งในทันทีจะมีอาการเวียนศีรษะหรือมีอาการหน้ามืดเกิดจากสาเหตุใด?
แสงแดดอ่อนๆ พราวพร่างลงบนพื้นไม้ เวลาบ่ายคล้อย เหมือนภาพวาดสีน้ำ เบาบาง ฉันลุกขึ้น หัวใจเต้นตุบๆ เหมือนกลองรบโบราณ โลกหมุนควง ภาพเบลอๆ หน้ามืดตึบ!
สาเหตุหลัก: ความดันโลหิตตกอย่างฉับพลัน (Orthostatic Hypotension) เลือดไหลเวียนไม่ทันสมอง
- เหมือนน้ำตกที่ถูกปิดกั้น หยุดไหลชั่วขณะ
อาการ: เวียนหัว หน้ามืด คลื่นไส้ อาจหมดสติได้ในกรณีรุนแรง
- ความรู้สึกเหมือนตกหลุมลึก ดิ่งลงไปในความมืดมน
ปี 2566: ฉันเองก็เคยเป็น ตอนรีบไปขึ้นรถเมล์สาย 171 หน้ามืดแทบทรุด! อันตรายนะเนี่ย!
วิธีแก้: ดื่มน้ำมากๆ พักผ่อนให้เพียงพอ ค่อยๆลุก หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนท่าทางกระทันหัน
- เหมือนการปลูกต้นไม้ ค่อยเป็นค่อยไป อย่าเร่งรีบ
ลมพัดเย็นๆ พัดผ่านใบไม้ เสียงกระซิบเบาๆ เหมือนธรรมชาติปลอบโยน หัวใจกลับมาเต้นเป็นจังหวะปกติแล้วล่ะ แต่จำไว้... อย่าลุกเร็วเกินไปนะ!
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต