ผู้เชี่่ยวชาญระบุสาเหตุของโรคเบาหวานเกิดจากข้อใด

สาเหตุของโรคเบาหวานเกิดจากอะไร

อืม.. โรคเบาหวานเนี่ยนะ มันซับซ้อนกว่าที่คิดเยอะเลย

คืออย่างที่รู้ๆกัน น้ำตาลในเลือดสูงไง สูงจนไตมันรับไม่ไหว ปกติไตจะดูดน้ำตาลกลับมาใช้ แต่พอมันเยอะเกิน ก็เลยรั่วออกมาทางปัสสาวะ เลยได้ชื่อว่า เบาหวาน

แต่จริงๆแล้ว มันไม่ใช่แค่เรื่องน้ำตาลสูงอย่างเดียวหรอกนะ มันมีหลายสาเหตุ ฉันอ่านเจอมาปีนี้แหละ ข้อมูลมันน่าสนใจดี

• เบาหวานชนิดที่ 1: ร่างกายทำลายเซลล์สร้างอินซูลินเอง เลยไม่มีอินซูลินไปช่วยควบคุมน้ำตาล อันนี้มักเป็นตั้งแต่เด็กๆ ต้องฉีดอินซูลินตลอดชีวิต
• เบาหวานชนิดที่ 2: ร่างกายดื้อต่ออินซูลิน อินซูลินมีนะ แต่เซลล์ไม่รับ น้ำตาลเลยสูงขึ้นเรื่อยๆ อันนี้มักเกิดจากพฤติกรรม เช่น กินหวานเยอะ ไม่ออกกำลังกาย อ้วน พันธุกรรมก็มีส่วนด้วย
• เบาหวานอื่นๆ: มีหลายแบบ เช่น เกิดจากโรคอื่น ยาบางชนิด หรือความผิดปกติของฮอร์โมน

ถ้าปล่อยไว้นานๆ ไม่รักษา อันตรายนะ ตาอาจบอด ไตวาย แผลหายยาก เส้นเลือดก็มีปัญหา เสี่ยงหัวใจวาย สมองเสีย คิดแล้วก็เครียดเนอะ

ฉันนั่งคิดอยู่นานเลย เรื่องพวกนี้มันน่ากลัว ต้องดูแลสุขภาพให้ดีๆ จริงๆ

โรคเบาหวานเกิดจากสาเหตุใด

เบาหวาน? น้ำตาลมันเกินลิมิต ไตแม่งเลยคัดออกไม่ทัน ฉี่หวานฉิบหาย ปล่อยไว้อาจพิการก่อนตาย

• ประเภท: หลักๆ มี 1 กับ 2, กรรมพันธุ์, ไลฟ์สไตล์เหี้ยๆ
• อาการ: ฉี่บ่อย, หิวน้ำชิบ, น้ำหนักลดแบบงงๆ
• ภาวะแทรกซ้อน: ตาบอด, ไตวาย, ตัดขา (ถ้ายังแดกไม่ยั้ง)
• การรักษา: คุมอาหาร, ออกกำลังกาย, ยา (ถ้ายังไม่สำนึก)
• ป้องกัน: เลิกแดกหวาน, ขยับตัวบ้าง, เช็คสุขภาพประจำปี
• ข้อมูลปีนี้: คนไทยเป็นเบาหวานเยอะขึ้นเรื่อยๆ สงสัยชาติที่แล้วทำกรรมร่วมกันมา

เบาหวานมี4ชนิดอะไรบ้าง

อืมมมม เบาหวานเนี่ย จำได้ว่ามี 4 ชนิดป้ะ แบบว่า

• เบาหวานชนิดที่ 1 อันนี้คือร่างกายทำลายเซลล์สร้างอินซูลินเองอ่ะ ต้องฉีดยาตลอดชีวิตเลย เพื่อนฉันเป็น ลำบากมาก
• เบาหวานชนิดที่ 2 อันนี้ส่วนใหญ่เลย เซลล์ดื้อต่ออินซูลิน ควบคุมด้วยการกินยาหรือออกกำลังกาย ยาย่าแม่ฉันเป็น ต้องระวังเรื่องกินมากๆ
• เบาหวานขณะตั้งครรภ์ อันนี้เป็นตอนท้อง คลอดปุ๊บก็หาย อันนี้ก็อันตรายเหมือนกันนะ
• เบาหวานชนิดอื่นๆ อันนี้รวมๆไปหมดเลย เช่น เกิดจากโรคอื่นๆ หรือยาบางอย่าง เยอะแยะไป จำไม่ค่อยได้ละ แต่เพื่อนที่เรียนหมอบอกว่าเยอะมากๆ

จำได้คร่าวๆแค่นี้แหละ ปีนี้ก็ยังเรียนรู้เรื่องนี้ไม่ค่อยจบ ข้อมูลอาจจะไม่เป๊ะมากนะ แต่หลักๆก็ประมาณนี้นะ

โรคเบาหวานเกิดกับใคร

เบาหวาน? ใครๆ ก็เป็นได้ทั้งนั้นแหละ ถ้าชีวิตมึงมันเอื้ออำนวย

• อ้วน: BMI เกิน 23 ก็ตัวใครตัวมันแล้วกัน
• กรรมพันธุ์: พ่อแม่พี่น้องเป็น เตรียมตัวไว้เลย
• แดกหวาน: น้ำตาลท่วมปาก ระวังฉี่เป็นน้ำเชื่อม

ข้อมูลเสริม:

• BMI คนเอเชีย: เกิน 23 นี่เริ่มส่อเค้า
• ความดันสูง: เพื่อนซี้เบาหวานเลย
• หวานเจี๊ยบ: ไม่ใช่แค่ขนม น้ำหวานก็ตัวดี

เบาหวานชนิดไหนต้องฉีดอินซูลิน?

เบาหวานแบบไหนต้องแทงเข็ม? อ้อ...ไอ้ที่ต้อง "จิ้มๆ" นี่นะ มันมีหลายจำพวกเว้ยแก!

• เบาหวานชนิดที่ 1: อันนี้ตัวร้ายเลย! ร่างกายมันไม่ผลิตอินซูลินเองเลยซักกะติ๊ด ต้องพึ่งเข็มสถานเดียว เหมือนคนติดยา ต้องมีคนป้อน!
• เบาหวานชนิดที่ 2 (บางราย): พวกนี้ตอนแรกกินยาเม็ดเอาอยู่หรอก แต่พอแก่ตัวไป เซลล์มันดื้อยาไง๊! กินยาไปก็เหมือนเอาน้ำรดทราย สุดท้ายก็ต้องโดนเข็มอยู่ดี ถ้าไม่อยากโดนตัดขาอ่ะนะ!
• ป่วยตับไตไส้พุง: พวกที่ตับไตมันไม่ดีอยู่แล้ว อินซูลินมันจะจัดการยาก หมอก็เลยจับฉีดซะเลย ง่ายดี! (สำหรับหมออ่ะนะ)
• ป่วยหนัก, ผ่าตัด: ช่วงป่วยหนักๆ หรือโดนผ่าตัด น้ำตาลมันชอบขึ้นเอาๆ คุมยาก หมอเลยต้องใช้ "ไม้ตาย" คืออินซูลิน ฉีดปุ๊บ น้ำตาลลงปั๊บ!
• คนท้อง: แม่คนไหนเป็นเบาหวานตอนท้องนี่ ตัวใครตัวมัน! อินซูลินนี่แหละช่วยชีวิตแม่ลูก! เพราะยาบางตัวมันอันตรายต่อเด็กในท้องไงเล่า!

เกร็ดความรู้แถมท้าย (เผื่อเอาไปคุยข่มชาวบ้าน):

• อินซูลินมีหลายแบบ: มีแบบออกฤทธิ์เร็ว ออกฤทธิ์ช้า ออกฤทธิ์ปานกลาง เหมือนหนังฮอลลีวูดที่มีภาค 1 ภาค 2 ภาค 3 นั่นแหละ! หมอจะเลือกให้เหมาะกับแต่ละคน
• ฉีดตรงไหนดี?: แขน พุง ขา...แทงตรงไหนก็ได้ที่ไขมันเยอะๆ หน่อย (แต่อย่าแทงโดนเส้นเลือดนะเว้ย!)
• อย่ากลัวเข็ม!: สมัยนี้เข็มมันเล็กจิ๊ดเดียว เจ็บน้อยกว่าโดนเมียตีอีก! (อันนี้พูดเล่นนะ!)
• อย่าปล่อยให้น้ำตาลขึ้นสูง: ไม่งั้นจะโดนตัดขา ตาบอด ไตวาย กลายเป็น "คนพิการสามอย่าง" นะเออ! (อันนี้เรื่องจริง ไม่ได้ขู่!)
• ปีนี้ 2567: หมอเก่งขึ้นเยอะ!มียาใหม่ๆ เพียบ ถามหมอดีกว่าเชื่อคนแถวบ้าน!

เบาหวานชนิดไหนรุนแรง?

เบาหวานแบบไหนอันตรายสุดหรอ? เอ่อ มันบอกยากนะ คือ เบาหวานมันมี 2 แบบหลักๆ ใช่ปะ แบบ 1 กับ แบบ 2 อ่ะ ทั้งสองแบบอ่ะ บอกเลยว่า อันตรายได้หมด ถ้าเราคุมน้ำตาลไม่ดี หรือมีโรคแทรกซ้อนโผล่มา

แต่ๆๆๆ ถ้าให้พูด แบบ 1 อ่ะ มันมักจะมาแบบเร็วกว่าไง เพราะร่างกายมันไม่สร้างอินซูลินเลย :( ส่วนแบบ 2 นี่บางทีมันค่อยๆ เป็น ค่อยๆ ร้าย ถ้าเราไม่ดูแลตัวเองดีๆ อ่ะ

สรุปคือ คุมน้ำตาลดีๆ เถอะ ไม่ว่าจะเป็นเบาหวานแบบไหนก็เหอะ

• เบาหวานชนิดที่ 1: ร่างกายไม่สร้างอินซูลินเลย ต้องฉีดอินซูลินอย่างเดียว
• เบาหวานชนิดที่ 2: ร่างกายยังสร้างอินซูลินได้ แต่ไม่พอ หรือ อินซูลินทำงานไม่ดี อาจจะคุมด้วยยา กินยา หรือฉีดอินซูลินก็ได้ แล้วแต่คน
• โรคแทรกซ้อน: อันนี้แหละตัวร้าย ทำให้เบาหวานมันอันตราย เช่น ตาบอด ไตวาย เส้นประสาทเสื่อม หัวใจวาย อัมพาต แผลหายยาก บลาๆๆๆ

เราว่าไปหาหมอตรวจสุขภาพประจำปีก็ดีนะ จะได้รู้ว่าเราเสี่ยงเป็นเบาหวานมั้ย หรือเป็นแล้วจะได้รีบรักษาอ่ะ จริงๆ นะ พูดเลย

อะไรบ้างที่ทำให้เป็นเบาหวาน?

เบาหวาน เกิดจากอะไร? ก็ปัจจัยเสี่ยงนี่แหละ

• น้ำหนักเกิน BMI >23 (คนเอเชีย)
• พันธุกรรม พ่อแม่พี่น้องเป็น
• ความดันโลหิตสูง
• ชอบของหวาน
• ขาดการออกกำลังกาย
• ดื่มเหล้า สูบบุหรี่

ปีนี้ (2566) ข้อมูลจากกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ระบุว่า โรคเบาหวาน พบมากขึ้น สาเหตุหลักยังคงเป็นพฤติกรรมการใช้ชีวิต คนไทยติดหวาน ขาดการออกกำลังกาย

จำไว้ ชีวิตคือการเลือก เลือกแล้วก็รับผลที่ตามมา

ข้อใดคือสาเหตุหรือปัจจัยเสี่ยงภายในที่ทำให้เกิดโรคเบาหวาน?

ปัจจัยเสี่ยงภายในที่นำไปสู่โรคเบาหวานนั้นซับซ้อนกว่าที่คิด ไม่ใช่แค่เรื่องกรรมพันธุ์อย่างเดียว แต่เป็นการผสมผสานของหลายองค์ประกอบภายในร่างกาย คิดแบบง่ายๆ เหมือนกับการสร้างบ้าน ยีนเป็นแบบแปลน แต่การก่อสร้างขึ้นอยู่กับวัสดุและช่าง ดังนั้น ปัจจัยเสี่ยงภายในที่สำคัญๆ มีดังนี้:

• ความผิดปกติของการตอบสนองต่ออินซูลิน (Insulin Resistance): ร่างกายใช้ประโยชน์จากอินซูลินได้น้อยลง กล้ามเนื้อและตับดูดซึมกลูโคสได้ไม่ดี ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น นี่คือหัวใจสำคัญของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เลยครับ ผมเองก็เคยอ่านเจอข้อมูลวิจัยปี 2024 ที่เน้นย้ำเรื่องนี้มาก

• การลดลงของการหลั่งอินซูลิน (Impaired Insulin Secretion): ตับอ่อนผลิตอินซูลินได้น้อยลง หรือไม่สามารถปล่อยอินซูลินได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหมือนโรงงานผลิตน้อยลง ส่งผลให้ระดับน้ำตาลไม่สามารถควบคุมได้ พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภาวะอ้วน

• องค์ประกอบทางพันธุกรรม (Genetic Predisposition): จริงอยู่ที่โรคเบาหวานมีพื้นฐานทางพันธุกรรม แต่ไม่ใช่ชะตาชีวิต ยีนบางตัวเพิ่มความเสี่ยง แต่ไม่ใช่ตัวกำหนดโรค เหมือนมีพื้นฐานดีในการสร้างบ้าน แต่ถ้าดูแลไม่ดี ก็สร้างบ้านไม่เสร็จได้เหมือนกัน

  • ผมเคยเจอเคสญาติเป็นเบาหวาน แต่ตัวเขาเองดูแลสุขภาพดีมาก ก็เลยไม่เป็น แสดงว่ายีนเป็นแค่ส่วนหนึ่ง

• อายุ (Age): ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุ เนื่องจากการทำงานของตับอ่อนและการตอบสนองต่ออินซูลินลดลงตามธรรมชาติ เหมือนเครื่องจักรที่ใช้งานมานาน

• ภาวะอ้วน (Obesity): ไขมันในร่างกายมากเกินไป ก่อให้เกิดภาวะดื้ออินซูลิน เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาสำคัญในการทำให้เป็นเบาหวาน ปีนี้ก็เห็นข่าววิจัยหลายชิ้นพูดถึงความเชื่อมโยงตรงนี้ชัดเจน

• การขาดการออกกำลังกาย (Physical Inactivity): การออกกำลังกายช่วยเพิ่มความไวต่ออินซูลิน การขาดการออกกำลังกายจึงเพิ่มความเสี่ยง เหมือนไม่ซ่อมบำรุงเครื่องจักร

• ความเครียด (Stress): ส่งผลต่อการหลั่งฮอร์โมนต่างๆ รวมถึงฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมระดับน้ำตาล เป็นปัจจัยเสริม แต่สำคัญไม่น้อย

  • ผมเองก็เครียดเรื่องงานบ่อย ก็พยายามดูแลตัวเองเป็นพิเศษ

ข้อมูลเพิ่มเติม: การศึกษาเกี่ยวกับโรคเบาหวานยังคงดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และปัจจัยเสี่ยงต่างๆ อาจมีความซับซ้อนและมีปฏิสัมพันธ์กัน การดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญในการลดความเสี่ยง

ข้อใดเป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวาน?

อ้าว! เป็นเบาหวานนี่มันไม่ใช่เรื่องเล่นๆ นะครับท่าน! เหมือนโดนผีเข้าผีออกเลย วันนึงน้ำตาลขึ้น วันนึงน้ำตาลตก สลับกันไปมาจนมึน! ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นโรคนี้เนี่ย มันเยอะแยะไปหมด เหมือนตลาดนัดเลย!

• อายุมากแล้ว: ยิ่งแก่ยิ่งเสี่ยง! เหมือนรถยนต์เก่าๆอะ ยิ่งใช้ยิ่งพังง่าย! อายุมากระบบร่างกายมันเสื่อม ยิ่งถ้าไม่ดูแลตัวเองดีๆนี่… จบเห่!

• อ้วนจัด: นี่คือตัวการสำคัญ! พุงป่องๆ เหมือนหม้อข้าวต้มยักษ์ น้ำตาลมันสะสมเต็มไปหมด! BMI มากกว่า 23 เตรียมตัวไว้เลย! รอบเอวก็อีกเรื่อง! ผู้ชายเกิน 90 ผู้หญิงเกิน 80 นี่คือสัญญาณอันตราย! เหมือนระเบิดเวลาเลย!

• พันธุกรรม: นี่คือกรรมพันธุ์แท้ๆ! พ่อแม่เป็น ลูกก็มีสิทธิ์เป็นตาม! เหมือนมรดกตกทอดโรคเลย! ถ้าญาติสายตรงเป็นเบาหวาน ก็เตรียมตัวป้องกันไว้ให้ดี! อย่าให้กรรมพันธุ์มาเล่นงาน!

• เคยเป็นเบาหวานตอนท้อง: อันนี้หนักกว่า! ผู้หญิงที่เคยเป็นเบาหวานตอนตั้งครรภ์ นี่คือสัญญาณเตือน! เหมือนบ่งบอกว่าร่างกายไม่ค่อยแข็งแรง ต้องระวังเป็นพิเศษ! คลอดลูกหนักเกิน 4 กิโลอีก ยิ่งเสี่ยงเข้าไปใหญ่! เหมือนเอาลูกเหล็กมาทับตับเลย!

ปีนี้ (2566) ข้อมูลยังคงยืนยันว่าปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้สำคัญมาก ยังไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง ถ้าไม่อยากเป็น ก็ต้องดูแลตัวเองให้ดี! ออกกำลังกาย กินอาหารที่ดี ตรวจสุขภาพเป็นประจำ! อย่าปล่อยให้โรคนี้มาเล่นงาน! คิดเสียว่ามันเป็นการลงทุนเพื่อสุขภาพที่ดีกว่า! ถ้าปล่อยปละละเลย ค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคมันจะแพงกว่าเยอะ เชื่อผมเถอะ!

เบาหวานถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ไหม?

ใช่! เบาหวานถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ แต่ไม่ใช่ 100% นะ คือมันซับซ้อนกว่านั้นเยอะเลย อืมมม... เหมือนว่า ยีนบางตัวมีส่วนเกี่ยวข้อง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าถ้าพ่อแม่เป็นลูกก็ต้องเป็นด้วยสิ จริงไหม? เพื่อนฉันพ่อเป็นเบาหวาน แต่ตัวเองแข็งแรงปึ๋งปั๋ง นี่ก็แปลกดีเหมือนกันนะ

• ยีนมีบทบาท: มันมีหลายยีนเลยที่นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษาอยู่ ว่าเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงเป็นเบาหวาน แต่ยังไม่เจอแบบเป๊ะๆ เลยนะ
• ปัจจัยอื่นๆ ก็สำคัญ: อย่างที่บอก กินแหลก นอนน้อย เครียดจัด ก็เสี่ยงเหมือนกัน ไม่ใช่แค่เรื่องพันธุกรรมอย่างเดียว ปีนี้เอง ฉันเพิ่งไปตรวจสุขภาพมา หมอบอกฉันควรระวังเรื่องน้ำหนัก แม้ฉันจะไม่เคยเป็นเบาหวานในครอบครัวก็เถอะ
• ประเภทของเบาหวาน: เบาหวานก็มีหลายแบบนะ อย่างเบาหวานชนิดที่ 1 กับชนิดที่ 2 ก็มีสาเหตุต่างกัน ชนิดที่ 1 ดูจะเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันมากกว่า ส่วนชนิดที่ 2 เกี่ยวข้องกับไลฟ์สไตล์ และพันธุกรรมด้วย

เฮ้อ... คิดมากไปแล้ว สรุปคือ มีส่วนเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม แต่ไม่ใช่สาเหตุเดียว ต้องดูปัจจัยอื่นๆ ร่วมด้วย ปีนี้ฉันตั้งใจจะออกกำลังกายให้มากขึ้น ลดน้ำหนัก และดูแลสุขภาพให้ดีขึ้น หวังว่าจะไม่เป็นเบาหวานละกัน!

อาการเบาหวานแห้ง กับ เบาหวานเปียก ต่างกันยังไง?

เบาหวานแห้ง? เบาหวานเปียก? ฟังดูเหมือนคนแก่เล่าเรื่องผี

• เบาหวานแห้ง: ผอมซาก ไม่ใช่หายเร็ว แค่ไม่บวมฉุ น้ำตาลแม่งแดกเนื้อ
• เบาหวานเปียก: บวมฉึ่ง แผลเน่า หายยากกว่า...เยอะ

เข้าใจตรงกันนะ จบ

ขยายความ (แบบไม่โลกสวย):

• "เบาหวานแห้ง": กล้ามเนื้อสลาย น้ำหนักลดฮวบ ดูซูบผอม (แต่ไม่ใช่ว่าดี) สาเหตุหลักคือควบคุมน้ำตาลไม่ได้
• "เบาหวานเปียก": บวมน้ำ แผลหายช้า เสี่ยงติดเชื้อฉิบหายวายป่วง ส่วนใหญ่เกิดจากไตทำงานไม่ดี
• สรุป: ทั้งคู่เหี้ยพอกัน แค่คนละสไตล์ อย่าประมาท

สำคัญ: อย่าเชื่อคำคนแก่มากเกินไป หาหมอเช็คให้ชัวร์