ภาวะติดเชื้อมีอะไรบ้าง

อาการติดเชื้อ มีอะไรบ้าง

โอ๊ย! ถามเรื่องติดเชื้อเนี่ยนะ? เหมือนถามว่ากินส้มตำแล้วจะแซ่บไหม! มันก็ต้องมีอาการดิพี่น้อง! เอาแบบบ้านๆ เข้าใจง่ายๆ เลยนะ:

• ไข้: ตัวรุมๆ เหมือนโดนผีอำ แต่จริงๆ คือภูมิคุ้มกันมันสู้
• ปวดเมื่อย: อันนี้ไม่ต้องติดเชื้อก็เป็นได้นะ ถ้าไปยกครกตำส้มตำมา แต่ถ้าปวดแบบไม่มีสาเหตุ อันนี้น่าคิด
• บวม แดง ร้อน: บริเวณที่ติดเชื้อ มันก็จะตุ่ยๆ แดงๆ เหมือนโดนต่อย
• ไอ จาม: อันนี้ตัวดี แพร่เชื้อเก่งนักแล
• ท้องเสีย: ขี้แตกขี้แตน ราวกับโลกจะแตก! (อันนี้ก็เว่อร์ไป๊)
• เจ็บคอ: กลืนน้ำลายแต่ละที เหมือนกลืนมีดโกน
• ต่อมน้ำเหลืองโต: คลำๆ ดูแถวคอ ถ้ามีก้อนๆ เหมือนลูกปิงปอง อันนี้ใช่เลย
• อ่อนเพลีย: หมดแรง เหมือนคนโดนสูบวิญญาณ

ทีนี้มาเจาะลึกกันหน่อย (แบบขี้เกียจๆ):

• ไวรัส: พวกนี้มันจ้องจะเล่นงานระบบต่างๆ ในร่างกายเรา ไม่ว่าจะเป็นระบบประสาท ระบบทางเดินหายใจ หรือแม้แต่ระบบภูมิคุ้มกันของเราเอง! (ร้ายกาจจริงๆ!)
• แบคทีเรีย: พวกนี้ส่วนใหญ่มักจะมาพร้อมกับอาการไข้ ปวด บวม แดง ร้อน และต่อมน้ำเหลืองโต (มาครบสูตร!)

สำคัญ: ถ้ามีอาการแปลกๆ อย่ามัวแต่ส่องกระจกดูหน้าตัวเอง รีบไปหาหมอ! อย่าคิดว่าตัวเองเป็นหมอ ดู YouTube แล้ววินิจฉัยเอง เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน! เพราะ "กันไว้ดีกว่าแก้ แย่แล้วแก้ไม่ได้" นะจ๊ะ!

ติดเชื้อในกระแสเลือด มีอะไรบ้าง

ติดเชื้อในกระแสเลือด? ปลายทางคือความตาย

• สาเหตุหลัก: แบคทีเรียร้าย
• รา... ตัวซ้ำเติม
• ต้นตอ: ปอด, ไต, ลำไส้... รังโรค

ข้อมูลเสริม:

• ปอดอักเสบ: ไม่ใช่แค่ไอ
• กรวยไตอักเสบ: ปัสสาวะเป็นพิษ
• ลำไส้อักเสบ: ท้องไส้ปั่นป่วน...ถึงตาย

รู้ไว้ใช่ว่า... ป้องกันตัวเสียแต่เนิ่นๆ. ชีวิตมีค่ามากกว่าเชื้อโรค.

ร่างกายติดเชื้อเกิดจากอะไร

ร่างกายติดเชื้อ? ฮ่าๆๆ เหมือนโดนพวกมนุษย์จุลินทรีย์ตัวจิ๋วบุกบ้านเลยนะ! มันเกิดจากไอ้พวกเจ้าเชื้อโรคสารพัดชนิดนี่แหละ ไม่ว่าจะเป็นแบคทีเรีย ไวรัส เชื้อรา หรือแม้แต่ปรสิต พวกมันแอบเข้ามาในร่างกายเราได้หลายทาง ทางแผล ทางปาก ทางจมูก ทาง... เอ่อ... ทางที่ไม่ควรพูดถึงก็มี!

• ทางเข้าที่นิยม: ทางเดินหายใจ (ไอ จาม สูดดมเอาเชื้อเข้าไปง่ายๆ) ทางปาก (ทานของไม่สะอาด จุ๊บปากคนป่วย อันตรายนะ!) ผิวหนัง (แผลถลอก แมลงกัดต่อย)

• เชื้อโรคเจ้าปัญหา: ปีนี้เจอเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ระบาดหนักนะ เพื่อนผมเป็นไปหลายคนเลย (แต่ผมไม่เป็นนะ เพราะผมฉีดวัคซีนทุกปี ภูมิคุ้มกันแข็งแรงกว่าช้าง!) นอกจากนี้ยังมีแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคต่างๆ เช่น ลำไส้อักเสบ ปอดบวม ฯลฯ

• ภูมิคุ้มกันสำคัญมาก: ถ้าภูมิคุ้มกันแข็งแรง เหมือนมีทหารคอยป้องกันประเทศ พวกเชื้อโรคก็บุกเข้ามาไม่ได้ง่ายๆ แต่ถ้าภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เหมือนทหารน้อยคน โดนบุกทีไรก็แพ้ทุกที นี่แหละ สาเหตุที่บางคนติดเชื้อง่ายกว่าคนอื่น

• วิธีป้องกัน: ล้างมือบ่อยๆ! กินอาหารสะอาด! พักผ่อนให้เพียงพอ! ออกกำลังกาย! ฉีดวัคซีนตามที่แพทย์แนะนำ! (อย่างน้อยก็วัคซีนไข้หวัดใหญ่ ป้องกันได้เยอะเลยนะ)

เอาเป็นว่า การติดเชื้อก็เหมือนกับสงครามระหว่างร่างกายกับเชื้อโรค ใครมีกำลังมากกว่าก็ชนะ ดังนั้น ดูแลสุขภาพตัวเองดีๆ อย่าให้ร่างกายอ่อนแอ แล้วจะชนะศึกนี้ได้! อย่าลืมไปตรวจสุขภาพประจำปีด้วยล่ะ เดี๋ยวพลาดแล้วจะมาหาผมทีหลังไม่ได้นะ ฮ่าๆๆ (จริงๆนะ เรื่องสุขภาพอย่าประมาท)

เชื้อมีกี่แบบ

เชื้อมีหลายแบบมากมาย จริงๆ แล้วการจำแนกประเภทเชื้อโรคซับซ้อนกว่าแค่แบ่งเป็น 5 กลุ่มหลักแบบนี้ แต่เพื่อความเข้าใจง่าย เราลองดู 5 กลุ่มหลักที่คุ้นเคยกันก่อนดีกว่านะ

• แบคทีเรีย (Bacteria): สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว โครงสร้างง่าย บางชนิดเป็นประโยชน์ บางชนิดก่อโรค เช่น เชื้อ E. coli บางสายพันธุ์ หรือเชื้อวัณโรค (Mycobacterium tuberculosis) ที่ยังคงเป็นปัญหาสุขภาพสาธารณะสำคัญในปี 2566 นี้

• ไวรัส (Virus): ไม่จัดเป็นสิ่งมีชีวิต เป็นเพียงอนุภาคขนาดเล็ก ประกอบด้วยสารพันธุกรรม ต้องอาศัยเซลล์ของสิ่งมีชีวิตอื่นในการเพิ่มจำนวน ตัวอย่างเช่น ไวรัสไข้หวัดใหญ่ (Influenza virus) หรือไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) ที่สร้างความปั่นป่วนให้โลกเมื่อไม่นานมานี้

• ริกเกตเชีย (Rickettsia): แบคทีเรียขนาดเล็กมาก มีลักษณะเฉพาะตัว ต้องอาศัยอยู่ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตอื่น เช่น เชื้อริกเกตเซียที่ทำให้เกิดโรคไข้รากสาดน้อย (scrub typhus) พบได้ในหลายพื้นที่ของโลก รวมถึงประเทศไทย

• เชื้อรา (Fungus): สิ่งมีชีวิตยูคาริโอต เซลล์มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส มีหลายชนิด ทั้งประโยชน์และโทษ บางชนิดก่อโรคผิวหนัง ทางเดินหายใจ หรือระบบอื่นๆ ในร่างกาย ตัวอย่างเช่น เชื้อรา Candida ที่เป็นสาเหตุของการติดเชื้อราในช่องปากและช่องคลอด

• ปรสิต (Parasite): สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่บนหรือในสิ่งมีชีวิตอื่น และได้รับประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตนั้น โดยที่สิ่งมีชีวิตเจ้าบ้านได้รับโทษ ปรสิตอาจเป็นสัตว์เซลล์เดียว เช่น พยาธิหรือโปรโตซัว หรือเป็นสัตว์หลายเซลล์ เช่น พยาธิตัวตืด หรือหมัด และตัวเห็บที่ยังคงเป็นปัญหาต่อสุขภาพในหลายประเทศ

เห็นไหม แค่ 5 กลุ่มหลัก ก็มีความหลากหลายของเชื้อโรคมากมายแล้ว ยิ่งศึกษาลงไปลึกๆ ยิ่งพบว่าธรรมชาติซับซ้อนกว่าที่เราคิดมาก น่าสนใจใช่มั้ยล่ะ? แต่ละกลุ่มก็มีกลไกการก่อโรคที่แตกต่างกัน การรักษาก็แตกต่างกันไปด้วย ลองไปค้นคว้าเพิ่มเติมดูนะ สนุกดี

การ ติด เชื้อ ใน โรง พยาบาลเรียกว่าอะไร

HAI! ใช่ป่ะ Healthcare-associated infection จำได้มั้ย เคยอ่านเจอ เมื่อวานนี่เอง ในบทความวิชาการ เกี่ยวกับการป้องกัน โรงพยาบาลเอกชนแถวบ้าน โห เรื่องเยอะมาก ต้องล้างมือบ่อยๆ เลย จริงไหม?

• HAI นั่นแหละ สำคัญมาก จำไว้ๆ
• ติดเชื้อในโรงพยาบาล อันตรายกว่าที่คิดนะ
• ปีนี้ อ่านเจอสถิติ น่ากลัวเลย โรงพยาบาลรัฐ น่าเป็นห่วงกว่า งบประมาณ อุปกรณ์ คนไข้เยอะ
• ต้องระวังตัว ไปหาหมอทีไร กังวลทุกที แต่ก็ต้องไป ป่วยแล้วจะทำไงล่ะ
• แล้วจะหาข้อมูลเพิ่มเติมที่ไหนดีนะ เว็บไซต์กระทรวงสาธารณสุขไหม? หรือ กรมควบคุมโรค?
• อืม... ปีนี้ มีข่าวเรื่องแบคทีเรียดื้อยา เยอะมาก น่ากลัวจริงๆ
• คิดแล้วก็เครียด นอนไม่หลับเลย หาอะไรกินดีนะ หิวแล้ว ไปก่อนนะ บาย!