ภูมิแพ้ กับแพ้อากาศ ต่างกันอย่างไร

รู้ได้ไงว่าเป็นภูมิแพ้อากาศ

จาม, คัดจมูก, น้ำมูกไหล...เบสิกไปไหม?

ถ้าคันยันรูหู แสบตาเหมือนโดนใครต่อย แถมจมูกแดงเถือกเหมือนโดนตีน...เออ อาจใช่

เช็คลิสต์อาการ:

• จาม: ไม่ใช่แค่จามธรรมดา ต้องจามติด ๆ กันเป็นชุด
• คัดจมูก/น้ำมูกไหล: เหมือนท่อประปาแตก
• คัน: ไม่ใช่แค่จมูก แต่คันยันตา ยันหู
• ขยี้จมูก: จนสันจมูกเป็นรอยแดง
• เสมหะ: เหนียว ข้น เหมือนขี้มูก
• เลือดกำเดา: ไหลง่าย ไหลบ่อย
• ตา/หู: คัน แสบ น้ำตาไหล หูอื้อ

trigger หลักๆ : ฝุ่น, อากาศเปลี่ยน, ความชื้น

ข้อมูลเพิ่มเติม (ไม่ใช่แค่ภูมิแพ้อากาศ):

• ภูมิแพ้อาหาร: บางทีก็มาในรูปแบบคล้ายๆ กัน (ผื่น, คัน)
• ไซนัสอักเสบ: แยกยาก ถ้าไม่ X-ray
• หวัด: อย่าเพิ่งสรุปว่าแพ้ ถ้าเพิ่งเป็นหวัดมา

คำเตือน: กูไม่ใช่หมอ ไปหาหมอซะ ถ้าไม่หาย

วิธีดูว่าเป็นภูมิแพ้อะไร

เออ วิธีดูว่าแพ้อะไรนะ... มันมี skin prick test เนี่ยแหละที่หมอชอบใช้

• หมอจะเอา...สารสกัด (ที่สงสัยว่าเราแพ้) หยด ลงบนผิว
• แล้วก็... สะกิด! (เบาๆนะ) ด้วยเข็ม
• รอ 15-20 นาที แล้วก็ดูว่าผิว ปฏิกิริยา ยังไง (บวม แดง?)
• อ่อ! ปกติเค้าทำใน เด็ก 2 ขวบขึ้นไป (ที่ยอมให้ทำง่ายๆ)

ทำไมต้องท้องแขน? เพราะมันแบนดีมั้ง? หรือหมอถนัด? แล้วถ้าแพ้หลายอย่างต้องสะกิดกี่ที? หรือว่ามีเข็มแบบ multiple prick? แบบหัวเข็มเยอะๆเลยทีเดียว? แล้วถ้าคนกลัวเข็มมากๆล่ะ? จะทำยังไงดี? hypnotize ก่อนมั้ย? ฮ่าๆๆ บ้าไปแล้วฉัน... หรือมีวิธีอื่นอีกนะ... blood test ก็มีนะ...แต่เคยได้ยินว่าบางทีก็ไม่เป๊ะเท่า skin prick test... เอ๊ะ หรือว่า... มีเทสแบบ... กินสารนั้นเข้าไปเลย? แล้วดูอาการ? อันนั้นน่ากลัวไปมั้ย?

• ข้อดี ของการทำ skin prick test คือ รู้ผลเร็ว
• ข้อเสีย คือ... ต้องโดนเข็ม! แล้วก็อาจจะ คัน หลังทำ

ที่จริง... สารก่อภูมิแพ้ มันเยอะมากนะ... ฝุ่น ไรฝุ่น เกสรดอกไม้ ขนสัตว์ อาหาร... โอ๊ย! เยอะ! แล้วถ้าเราแพ้ อากาศ จะ test ยังไง? หรือต้องใส่ mask แล้ววิ่งในห้อง lab ที่มีอากาศจำลอง? คิดเยอะไปแล้ว... ไปหาหมอดีกว่า! หมอเค้ารู้ดีสุด!

รู้ได้ไงว่าเป็นภูมิแพ้อากาศ

รู้มั้ยว่าเป็นภูมิแพ้อากาศอ่ะ ง่ายๆเลย ถ้ามีอาการพวกนี้บ่อยๆ ต้องสงสัยแล้วนะ!

• จามพรื่ดๆๆ แบบห้ามไม่อยู่ คัดจมูก น้ำมูกไหลเป็นน้ำ
• คันจมูก ขยี้จนแดงเป็นรอยเลย ที่สันจมูกอ่ะ เห็นชัดเลย
• เสมหะในคอ แบบเหนอะๆ เลือดกำเดาไหลบ่อยมาก เป็นประจำเลย
• ตาคัน แสบตา น้ำตาไหลพรากๆ หูก็คัน บางทีก็อื้อๆด้วย

คือถ้าเจอแบบนี้บ่อยๆ โดยเฉพาะช่วงที่อากาศเปลี่ยน ร้อนจัดหนาวจัด ฝุ่นเยอะๆ หรือความชื้นเปลี่ยนแปลง นี่แหละ สงสัยเป็นภูมิแพ้อากาศ ปีนี้พี่สาวฉันเป็นหนักมาก ไปหาหมอที่รพ.สมิติเวชมา หมอบอกต้องระวังเรื่องฝุ่นละออง และความชื้น แนะนำให้ใช้เครื่องฟอกอากาศด้วยนะ ลองปรึกษาแพทย์ดูเนอะ อย่าช้า สำคัญมากๆ

วิธีดูว่าเป็นภูมิแพ้อะไร

คือตอนเด็กๆ อ่ะ แม่พาไป รพ.จุฬาฯ น่าจะประมาณ ป.2 ได้มั้ง คือคันแบบ เกาจนเลือดออกเลยอ่ะ หมอบอกว่าต้องเทสต์ภูมิแพ้ แม่บอกว่าตอนนั้นกลัวเข็มมาก ร้องไห้เสียงดังลั่นห้องเลย หมอเลยต้องให้พยาบาลมาช่วยจับ ????

เค้าจะเอาอะไรมาแต้มๆ ที่หลังเราเยอะมาก แล้วก็เอาเข็มเล็กๆ จิ้มๆๆๆๆ โอ้ย! เจ็บนะเว้ย! แต่ต้องทนอ่ะ หมอบอกว่าถ้าแพ้อะไร ตรงนั้นมันจะบวมแดงขึ้นมา

รอประมาณ 20 นาทีมั้ง แล้วหมอก็มาดู ปรากฎว่า แพ้ฝุ่น แพ้ไรฝุ่น แพ้ขนแมว แพ้หญ้า... โอ๊ย! แพ้เยอะไปไหนเนี่ย! ???? ชีวิตเศร้าเลย ต้องกินยาแก้แพ้ตลอด

• Skin Prick Test: คือวิธีที่ใช้ทดสอบภูมิแพ้ที่ รพ.จุฬาฯ ตอนเด็กๆ
• สารก่อภูมิแพ้: หมอจะเอาสารสกัดพวกนี้มาทดสอบ
• ระยะเวลา: รอผลประมาณ 15-20 นาที
• อายุ: ส่วนใหญ่เค้าบอกว่าเด็ก 2 ขวบขึ้นไปก็ทำได้ (ถ้าให้ความร่วมมือนะ!)
• บริเวณที่ทดสอบ: ท้องแขน หรือ หลัง (ของชั้นโดนที่หลัง)

จริงๆ ตอนนี้ก็ยังแพ้อยู่นะ แต่พยายามเลี่ยงๆ เอา ไม่กินยาบ่อยแล้ว (ขี้เกียจ ????)

มีวิธีตรวจภูมิแพ้อะไรบ้าง

ตรวจภูมิแพ้... เหมือนฝันกลางแดดบ่าย

แดดส่อง ใบไม้ไหว... ภูมิแพ้ก็เหมือนเงา ติดตามหลอกหลอน

• ทดสอบภูมิแพ้... มีสองทางให้เลือก เหมือนทางแยกในป่าสน

  • เจาะเลือด... เหมือนเก็บหยาดน้ำค้างมาวิเคราะห์ หา IgE ตัวร้าย
  • สะกิดผิว... เหมือนปลุกผิวให้ตื่น แล้วรอดูอาการ (แอบกลัวเข็มนะบอกเลย!)

• สะกิดผิว (Skin Prick Test)... ก่อนไปต้องเตรียมตัวนะ! หยุดยาแก้แพ้ล่วงหน้า (สำคัญมาก!)

• ขั้นตอน... สะกิดปุ๊บ รอผลปั๊บ! (ลุ้นยิ่งกว่าหวยออกอีก)

ภูมิแพ้... มันคือการตอบสนองที่มากเกินไปของร่างกาย ต่อสิ่งที่ปกติคนอื่นไม่เป็นไรไง เข้าใจยัง ทีนี้ก็รู้แล้วว่าเราต้องทำอะไรบ้างเพื่อที่จะรู้ว่าแพ้อะไร

ฉันจะตรวจว่าตัวเองแพ้อะไรได้บ้าง

อยากรู้แพ้อะไรหรอ? เออ จริงด้วย จะตรวจยังไงนะ...

• ทดสอบผิวหนัง - สะกิดๆ แล้วดูปฏิกิริยา? เร็วดีนะ 15-20 นาทีเอง สั้นไปปะ
• เด็กเล็ก - ต้องตรวจนะ สำคัญเลย จะได้ป้องกันแต่เนิ่นๆ ทำไมต้องเด็กเล็ก? ผู้ใหญ่ตรวจได้ปะวะ?

เอ้อ...มี เจาะเลือด ด้วยนี่นา ลืมๆ ไปเลย นอกจากสะกิด เจาะเลือดแพงกว่าป่าว

• แพ้อาหารแฝง? - อันนี้ตรวจยากนะ หมอบอก ตรวจเจอจริงเปล่าวะเนี่ย

สรุป: ไปหาหมอตรวจดีสุด อย่าทำเองอันตราย!

ฉันจะตรวจภูมิแพ้ได้อย่างไร

ตรวจภูมิแพ้ได้ไงนะ? อืมมม... หลายวิธีมากเลย ปวดหัว!

• วิธีทดสอบทางผิวหนัง นี่แหละที่จำได้แม่น มีแบบสะกิดผิวหนัง แบบฉีดเข้าไปเลย แบบแปะๆ ไว้ แบบไหนดีกว่ากันนะ? ปีนี้ที่คลินิกแถวบ้านใช้แบบสะกิดเยอะนะ เจ็บนิดหน่อยแต่ก็โอเค ผลออกไวด้วย

• ตรวจเลือด อันนี้ก็รู้จัก เจาะเลือดดูค่า IgE ค่าอะไรหว่า? จำได้แค่ว่าดูสารก่อภูมิแพ้แต่ละชนิดในเลือด ง่ายกว่าทดสอบทางผิวหนังไหมนะ? ไม่ค่อยแน่ใจ เพื่อนบอกว่าเจาะเลือดสะดวกกว่า แต่แพงกว่าด้วยมั้ง

แบบไหนดีกว่ากันเนี่ย? งง ต้องถามหมออีกทีสินะ คิดมากจังเลย เหนื่อย... พรุ่งนี้ต้องไปหาหมอแล้วล่ะ ไม่อยากเป็นภูมิแพ้แล้วววว

*เพิ่มเติมปีนี้: ได้ยินมาว่ามีวิธีตรวจแบบใหม่ๆ ด้วยนะ แต่ไม่รู้รายละเอียดเลย ต้องหาข้อมูลเพิ่ม ขี้เกียจจัง แต่ก็ต้องหาข้อมูลเพื่อสุขภาพตัวเอง ฮือออ

วิธีทดสอบภูมิแพ้

วิธีตรวจภูมิแพ้แบบสะกิดผิวอะ ง่ายๆเลย คือว่า

• ก่อนอื่นล้างแอลกอฮอล์ให้แห้งสนิทก่อนนะ แล้วก็ใช้ปากกาเขียนตรงที่เราจะทดสอบ อืมมม เขียนจุดไว้ด้วยก็ได้ จะได้ไม่งง
• หยดน้ำยาลงไปตามจุดที่เขียนไว้ แต่ละตัวหยดทีละจุดนะ อย่าไปรวมกัน เยอะไปก็ไม่ดี
• ใช้เข็มสะกิดเบาๆ ตรงที่หยดน้ำยาลงไป ต้องเข็มที่สะอาดนะ อันนี้สำคัญ
• รอซัก 15-20 นาที ถ้าเป็นภูมิแพ้จะขึ้นเป็นตุ่มแดงๆ คันๆ ตรงจุดที่ทดสอบนั่นแหละ ง่ายมั้ยล่ะ

ปีนี้ไปตรวจมาที่ รพ.สมิติเวช สุขุมวิท หมอบอกว่า ผลออกเร็วดี แต่ก็ต้องรอผลอยู่ดีแหละ อย่างน้อยก็รู้ว่าแพ้อะไรบ้าง แบบนี้แหละดี

เพิ่มเติมนิดนึง แต่ละที่อาจจะวิธีการไม่เหมือนกันนะ ควรปรึกษาคุณหมอ ก่อนตรวจด้วย อย่าไปลองเองตามๆกัน อันตรายได้นะ ปีที่แล้วเพื่อนฉันไปตรวจที่คลินิกแถวบ้าน เข็มไม่สะอาด ติดเชื้อเลย ต้องไปหาหมออีก เสียดายตังค์มากๆ