รู้ได้อย่างไรว่าเป็นนิ่ว

จะรู้ได้ไงว่านิ่วหลุด

มันยากนะ ที่จะรู้ว่านิ่วหลุดออกมาแล้วจริงๆ อ่ะ

• ปวด: ตอนนิ่วมันขยับ จะปวดแบบ บิดๆ ที่เอว หรือหลัง ตรงไตนั่นแหละ ปวดจนเหงื่อออก บางทีก็เป็นๆ หายๆ

• ฉี่: ฉี่อาจจะมีเลือดปน ออกมาเป็นสีแบบน้ำล้างเนื้อเลย

• ระคายเคือง: พอนิ่วลงมาใกล้กระเพาะปัสสาวะ มันจะทำให้รู้สึกปัสสาวะบ่อย แสบๆ ขัดๆ

แต่เอาจริงๆ นะ อาการพวกนี้ มันก็บอกยาก ว่านิ่วหลุดแล้ว หรือแค่กำลังเดินทางอยู่ สิ่งที่ทำได้ดีที่สุดคือ ไปหาหมอ ให้เขาเช็คให้ชัวร์

ทำไมต้องไปหาหมอ?

• ตรวจให้แน่: หมอเขาเครื่องมือ เขาจะรู้ได้จริงๆ ว่านิ่วมันไปถึงไหนแล้ว

• แก้ปัญหา: ถ้ามันไม่หลุดเอง หรือมีปัญหาแทรกซ้อน หมอเขาช่วยได้

• ยา: พวกยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ มันช่วยได้เยอะนะ

เรื่องเล่าส่วนตัว (ข้ามได้นะ ถ้าขี้เกียจอ่าน):

เคยมีเพื่อนคนนึง เป็นนิ่ว ตอนแรกก็คิดว่าปวดหลังธรรมดา ไปๆ มาๆ ปวดจนร้องไห้ สุดท้ายต้องเข้าโรงพยาบาล สรุปคือ นิ่วมันไปอุดท่อไต ต้องสลายนิ่วเลย โคตรทรมาน ตอนนั้นได้แต่คิดว่า ถ้าไปหาหมอตั้งแต่แรก คงไม่ต้องเจ็บขนาดนี้

สรุป:

อย่าคิดเองเออเอง ไปหาหมอดีที่สุด เชื่อฉันเถอะ มันคุ้มค่ากว่าเยอะ

กินอะไรช่วยสลายนิ่ว

อืม... คิดหนักเลยนะ เรื่องนิ่วเนี่ย มันกวนใจจริงๆ

ปีนี้ พยายามปรับเรื่องกินอยู่เยอะเลย หมอบอกต้องหลีกเลี่ยงของพวกออกซาเลตสูงๆ จำได้ว่า ผักโขม ใบตำลึง นี่แหละ มันอันตราย แล้วก็กาแฟ ชา พวกนี้ด้วย มันมีคาเฟอีน

พยายามดื่มน้ำเยอะๆ อย่างน้อย 8 แก้ว แต่บางวันก็ลืม ทำได้ไม่เต็มที่หรอก เหนื่อยๆ ก็ขี้เกียจ

หมอแนะนำให้กินพวกโพแทสเซียมสูงๆ กล้วยนี่ กินบ่อย มันฝรั่งก็พอได้บ้าง แล้วก็พยายามกินพวกธัญพืชไม่ขัดสี ข้าวกล้องอะไรแบบนั้น แต่บางทีก็เบื่อ กินแต่ข้าวขาวอยู่ดี

หนักใจเรื่องน้ำหนักนี่แหละ ขึ้นๆ ลงๆ ออกกำลังกายบ้าง แต่ไม่สม่ำเสมอ รู้ว่าสำคัญ แต่ทำยาก

• หลีกเลี่ยง: ออกซาเลตสูง (ผักโขม, ใบตำลึง), คาเฟอีน
• เน้น: น้ำสะอาด (8 แก้วขึ้นไป), โพแทสเซียม (กล้วย, มันฝรั่ง), ไฟเบอร์ (ธัญพืชไม่ขัดสี)
• ควบคุม: น้ำหนักตัว, ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

เป็นนิ่วหายเองได้ไหม

ได้ แต่ขึ้นอยู่กับขนาด

• ขนาดเล็ก (0.5-4 มม.): ขับออกเองได้ ดื่มน้ำเยอะๆ ช่วย
• ขนาดใหญ่: ต้องรักษา ไม่หายเอง

ปีนี้ (2566) ข้อมูลจากสถาบันโรคทางเดินปัสสาวะชั้นนำ ยังคงยืนยันเช่นเดิม นิ่วเล็กหายเองได้ แต่ระวัง เสี่ยงอุดตัน ปวดทรมาน ควรปรึกษาแพทย์

กินอะไรให้นิ่วออก?

กินอะไรให้นิ่วออก...ยากจัง คำถามนี้ กินกากใยเยอะๆ จริงๆ นะ สำคัญมาก!

• กากใย: ผัก ผลไม้ เต็มที่เลย!
• แคลเซียม: นม โยเกิร์ต...แต่ไม่ต้องเยอะเวอร์นะ
• หลีกเลี่ยง: ช็อกโกแลต! ของโปรดเลยอ่ะ แง... นมถั่วเหลือง หน่อไม้ (อันนี้ไม่ค่อยกินอยู่แล้ว) ผักโขม...
• ลดเค็ม ลดหวาน: อันนี้ยากสุด! ติดกินหวานมากกกกกกก

ทำไมต้องลดออกซาเลต? อ๋อ มันจะไปจับกับแคลเซียม แล้วกลายเป็นก้อนนิ่วในไตไง! โห...ร้ายแรง

กินยังไงให้ไม่เป็นนิ่ว?

• ดื่มน้ำเยอะๆ: วันละ 2-3 ลิตรไปเลย! สำคัญมากกกกกกกกก (ก.ไก่ล้านตัว)
• สมดุลอาหาร: ไม่กินอะไรซ้ำๆ เดิมๆ นานๆ
• ปรึกษาหมอ: ถ้ามีอาการผิดปกติ อย่ารอช้า

เพิ่ม: เคยอ่านเจอว่า วิตามินซีเยอะๆ ก็ไม่ดีนะ เสี่ยงเป็นนิ่วเหมือนกัน ต้องระวังๆ

เพิ่มเติม: ปีนี้กินน้ำน้อยกว่าปีที่แล้ว ต้องปรับปรุงตัวเองด่วน! ตั้งเป้าหมาย! ดื่มน้ำวันละ 3 ลิตรให้ได้!

นิ่วหลุดเองได้ไหม?

หลุดเอง? อาจจะ.

ถ้า ไข้แดก หรือปวดฉิบหาย นั่นไม่ใช่เรื่องดี เชื้อแม่งกระจายแล้ว อาจต้องพึ่งหมอให้ยาฆ่าเชื้อ

เศษหินอุดท่อ? รอให้มันไหลออกมาเอง ถ้าทนได้นะ

• ไข้: สัญญาณเตือนว่าร่างกายกำลังสู้กับอะไรบางอย่าง ไม่ใช่แค่เรื่องเล่นๆ
• ปวดท้อง/หลัง: ท่อไตบอกว่า "กูตัน!"
• ยาปฏิชีวนะ: เพื่อนแท้ในวันที่เชื้อโรครุมเร้า อย่าซื้อกินเอง มึงไม่ใช่หมอ
• หลุดเอง: อาจจะจริง แต่ถ้าอาการหนัก อย่าโลกสวย รีบไปหาหมอซะ

จะรู้ได้ไงว่านิ่วหลุด?

แสงสุดท้ายสาดส่อง ท้องฟ้าเป็นสีส้มอมชมพู จังหวะชีวิตช้าลง

จะรู้ได้ไงว่านิ่วหลุด?

• ปวดเอวข้างหลังแบบ บิด ทรมาน ราวกับมีใครเอามีดมากรีด

• ปวดแบบพักๆ เดี๋ยวมาเดี๋ยวหาย คล้ายคลื่นซัดสาด

• เหงื่อแตกพลั่ก ราวกับอาบน้ำ

• ฉี่เป็นสีเลือด สีน้ำล้างเนื้อ น่ากลัวเหลือเกิน

• ระคายเคือง ตอนฉี่ ราวกับมีอะไรบาด

มันเหมือนฝันร้าย ที่ตื่นมาแล้วยังเจ็บ

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• ตำแหน่ง: ปวดเอว(ไต) หรือ ปวดท้องน้อย(ท่อไต)

• ความรุนแรง: ปวดมาก เหงื่อออก คลื่นไส้

• ปัสสาวะ: อาจมีเลือดปน

• อาการอื่น: ปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่ได้ (ถ้าใกล้กระเพาะปัสสาวะ)

คนเป็นนิ่วห้ามกินอะไร?

นิ่ว... เหมือนเงาในใจ กลางแสงตะวันบ่ายคล้อย

ช็อกโกแลต... หวานขม เกินต้านทาน เหมือนรักแรกพบ แต่กลับทำร้าย

โกโก้... กลิ่นหอมเย้ายวนยามฝนพรำ แต่กลับซ่อนคมมีด

น้ำชา... จิบยามเช้าตรู่ แสงทองส่อง แต่กลับกลายเป็นยาพิษ

ผักโขม... ใบเขียวสด กรอบหวาน แต่กลับเป็นศัตรูร้าย

ใบชะพลู... หอมกรุ่นในแกงเลียง แต่กลับซ่อนภัย

หน่อไม้... รสขมอมหวาน ปลายฝนต้นหนาว แต่กลับกัดกิน

ผักแพว... กลิ่นแรงในลาบ แต่กลับทำลาย

มะรุม... ฝักยาวในครัว แต่กลับ...

ผักกระโสน... คล้ายดาวฤกษ์ยามค่ำ แต่กลับ...

ผักแขนง... เล็กๆ ในแปลง แต่กลับ...

ขึ้นฉ่าย... หอมในหม้อไฟ แต่กลับ...

ยอ... เหม็นเขียวริมรั้ว แต่กลับ...

มันสำปะหลัง... แป้งนุ่มในขนม แต่กลับ...

คะน้า... กรอบในจานผัด แต่กลับ...

กะหล่ำปลี... กลมโตในตลาด แต่กลับ...

มะเขือเทศ... แดงฉ่ำในสลัด แต่กลับ...

พริกไทย... เผ็ดร้อนในอาหาร แต่กลับ...

มันเทศ... หวานมันในเตาอบ แต่กลับ...

แครนเบอรี่... เปรี้ยวอมหวาน แต่กลับ...

องุ่น... ช่อสวยในไร่ แต่กลับ...

ส้ม... ฉ่ำน้ำในมือ แต่กลับ...

แคลเซียม... ไม่ต้องกังวล

• ออกซาเลต: ตัวร้ายหลักที่ต้องระวัง
• ปริมาณ: กินได้บ้าง แต่พองาม
• ความสมดุล: ร่างกายต้องการทุกสิ่ง

เหมือนสายลมพัดเบาๆ ยามเย็น ทุกอย่างเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

เป็นนิ่วไม่ผ่าได้ไหม?

เป็นนิ่วไม่ผ่าได้ไหม?

• หากไม่มีอาการ อาจ ไม่ต้องผ่าตัดนะ โดยเฉพาะคนทั่วไป แต่ถ้าเป็นเบาหวานนี่อีกเรื่อง ต้องพิจารณาเป็นพิเศษเลยแหละ
• แต่อย่าลืมว่า นิ่วเนี่ยมันชอบป่วน ทำให้ปวดท้องได้เรื่อย ๆ หรือร้ายกว่านั้นคือเกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้นมา ทีนี้งานเข้าเลย

ข้อมูลเสริม (แบบไม่วิชาการมาก):

• เคยได้ยินมาว่าบางคนลองปรับอาหาร กินพวกสมุนไพร แต่ส่วนตัวคิดว่า ปรึกษาหมอดีที่สุด อย่าเชื่ออะไรในเน็ตมากนัก
• จริงๆ แล้วการผ่าตัดสมัยนี้มันไม่ได้น่ากลัวขนาดนั้นนะ เทคโนโลยีมันไปไกลแล้ว แต่ก็เข้าใจแหละว่าใครๆ ก็กลัวการผ่าตัดทั้งนั้น

คำเตือน: ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้มีเจตนาให้ใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสมที่สุดเสมอ

ผลไม้อะไรช่วยสลายนิ่ว?

มะนาวเว้ย! ช่วยได้จริงจัง คือตอนนั้นปวดท้องบิดมากกก ก.ไก่ล้านตัว นึกว่าไส้ติ่งแตก ไปหาหมอที่ รพ. รามาฯ หมอบอกนิ่วในไตเล็กๆ อ่ะ กินยา + บีบมะนาวใส่ น้ำเปล่ากินทุกวัน แบบวันละหลายลูกเลยนะ คือเปรี้ยวจนแสบคอ แต่ยอม!

• ซิเตรท: ตัวสำคัญ ยับยั้งนิ่ว เกาะแคลเซียม ไม่ให้มันรวมตัวกัน
• ผลไม้ตระกูลส้ม: มะนาว ส้ม ส้มโอ นี่แหละพระเอก
• แครนเบอร์รี่, เมลอน: มีเหมือนกัน แต่ไม่ค่อยฮิตในไทยไง
• โซเดียม: ตัวร้าย! กินเค็มมาก นิ่วถามหา

แล้วหมอก็เตือนเลยนะว่า กินเค็มมากไปนิ่วจะถามหา โปรตีนก็เหมือนกัน กินแต่พอดี ตอนนั้นคือติดกินหมูกระทะมาก แบบอาทิตย์ละ 3 วันอ่ะ ลดด่วนๆ เลยจ้าาา

วิธีสลายนิ่ว?

วิธีสลายนิ่ว: คลื่นกระแทก

• ESWL: คลื่นเสียงสลาย ไม่ต้องผ่าตัด
• นิ่วแตก → ชิ้นเล็ก → ขับออกทางปัสสาวะ
• เจ็บน้อย, ฟื้นตัวเร็ว, กลับบ้านไว

ข้อมูลเสริม:

• ESWL (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy)
• ข้อดี: ไม่ต้องผ่าตัด, แผลเล็ก (หรือไม่มี), พักฟื้นสั้น
• ข้อเสีย: อาจต้องทำซ้ำ, ไม่เหมาะกับนิ่วขนาดใหญ่หรือตำแหน่งซับซ้อน, อาจมีเลือดออก, ปวดหลัง, หรือไตบวม
• อัตราความสำเร็จขึ้นกับขนาดและชนิดนิ่ว
• ปัจจุบันมีเทคนิคอื่น ๆ เช่น RIRS (Retrograde Intrarenal Surgery) หรือ PCNL (Percutaneous Nephrolithotomy) หาก ESWL ไม่เหมาะสม
• ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินวิธีที่เหมาะสมที่สุด
• ปีนี้ (2567) เทคนิคการสลายนิ่วมีความก้าวหน้ามากขึ้น เช่น การใช้เลเซอร์ที่แม่นยำกว่า
• ค่าใช้จ่ายแตกต่างกันไปตามโรงพยาบาลและเทคนิคที่ใช้
• การป้องกันนิ่ว: ดื่มน้ำเยอะ ๆ, ลดอาหารเค็มและเนื้อสัตว์, ปรึกษาแพทย์เรื่องอาหารเสริม