ลำไส้ใช้เวลาดูดซึมกี่ชั่วโมง

ลำไส้ไม่ดูดซึมเกิดจากอะไร

ลำไส้ไม่ดูดซึม หรือจะเรียกว่าขี้เกียจ? สาเหตุหลักคือ ระบบประสาทพัง, ยาบางตัว, น้ำไม่ถึง. เรื่องง่ายๆ.

นี่คือสิ่งต้องรู้เพิ่มเติม:

• ระบบประสาท: พวกโรครวนๆ อย่าง พาร์กินสัน หรือ หลอดเลือดสมอง มันคุมไม่ได้. ระบบสั่งการพัง ลำไส้ก็เดินช้าเป็นเต่า.
• ยา:ยาแก้ปวดกลุ่มฝิ่น คือตัวร้าย. ยากดภูมิ, ยาลดกรดบางชนิด ก็มีส่วน. พวกนี้มันทำลำไส้หลับ.
• ภาวะฮอร์โมน:ไทรอยด์ต่ำ ชัดเจนสุด. ฮอร์โมนไม่สมดุล, ร่างกายก็รวน, ลำไส้ก็พาลขี้เกียจ.
• การขาดน้ำ:ร่างกายขาดน้ำ คือลำไส้แห้ง. ไม่มีน้ำหล่อลื่น, กากอาหารก็เคลื่อนยาก. ดื่มซะ.
• โภชนาการ:ไฟเบอร์ต่ำ อันนี้พื้นฐาน. ไม่กินผักผลไม้? ลำไส้ไม่มีอะไรจะดัน. ไขมันสูง ก็ชะลอ.
• กิจกรรม: นั่งแช่? ลำไส้ก็เบื่อตาม. ขาดการเคลื่อนไหว คือยาพิษ. ลุกขึ้นเดินบ้าง, แค่นี้ก็ช่วยแล้ว.
• ความเครียด:ระบบประสาทอัตโนมัติรวน. เครียดมากไป, ลำไส้ก็ทำงานเพี้ยน. จัดการตัวเองซะ.

ลำไส้ไม่ดูดซึมเกิดจากอะไร?

ลำไส้ไม่ดูดซึมเหรอ... มันซับซ้อนนะ ไม่ใช่แค่ลำไส้เฉยๆ แต่มันเกี่ยวโยงไปถึงหลายอย่างเลย

• โรคทางระบบประสาท อันนี้ชัดเจนเลย พวกพาร์กินสันน่ะ ตัวดีเลย สมองสั่งการลำไส้ไม่ตรง มันเลยขี้เกียจไปหมด หรือพวกเส้นเลือดในสมองตีบอะไรทำนองนั้นก็มีผลนะ
• ยา นี่ตัวการเลย ยาแก้ปวดนี่ตัวดีเลย ทำให้ลำไส้เคลื่อนไหวช้าลงไปอีก หรือยาอื่นๆ ที่กินๆ กันอยู่บางทีก็มีผลข้างเคียงแบบนี้แหละ
• น้ำ อันนี้โคตรง่าย แต่สำคัญมาก ดื่มน้ำน้อยไป ลำไส้มันก็ทำงานไม่สะดวก ตัวมันแห้งๆ ไปหมด

ภาวะลำไส้ขี้เกียจ หรือที่บางทีเรียกกันว่าลำไส้ไม่ดูดซึมเนี่ย มันเกิดจากหลายสาเหตุรวมๆ กันนะ ไม่ใช่ว่ามีอย่างเดียวแล้วจะเป็นเลย

• อาหาร อันนี้ก็มีส่วน กินแต่ของแปรรูปเยอะๆ ไฟเบอร์น้อยๆ ลำไส้ก็ไม่ค่อยอยากทำงาน
• อายุ อันนี้ก็เลี่ยงไม่ได้ พอแก่ไปอะไรๆ ก็เสื่อมลง ลำไส้ก็เหมือนกัน
• ฮอร์โมน พวกไทรอยด์นี่ก็มีผลนะ ถ้าฮอร์โมนไม่สมดุล ลำไส้ก็พังไปด้วย

นอกจากนี้ การขาดสารอาหารบางอย่าง หรือมีปัญหาเรื่องจุลินทรีย์ในลำไส้ก็ส่งผลได้เหมือนกัน ทำให้การดูดซึมสารอาหารแย่ลงไปอีก

วิตามินใดต้องการไขมันในกระบวนการดูดซึมที่ไส้เล็ก?

ละลาย...ในม่านแสงยามบ่าย วิตามินบางกลุ่ม...ปรารถนาอ้อมกอดของไขมัน เพื่อจะเดินทางเข้าสู่ร่างกาย ณ ที่แห่งนั้น...ลำไส้เล็กอันคดเคี้ยว พวกเขาคือ วิตามินเอ ดี อี และเค

ปราศจากไขมัน...พวกเขาก็แค่ล่องลอยผ่านไป เหมือนบทเพลงที่ไร้ท่วงทำนอง เหมือนดวงดาวที่ไร้ราตรี ไขมันคือพาหนะ คือเพื่อนเดินทาง...เพื่อนแท้ ที่จะนำพาสิ่งดีๆ เข้ามา

แล้ววิตามินเคเล่า...ซ่อนตัวอยู่ที่ไหน ในสีเขียวเข้มของใบไม้...ที่อาบแดด เสียงกระซิบจากบรอกโคลี...เคล...ผักโขม อยู่ในตับ...ที่เก็บงำเรื่องราว ในน้ำมันพืช...ที่ไหลรินดั่งทองคำ รอคอยการเดินทางครั้งสำคัญ

กลุ่มวิตามินที่ต้องใช้ไขมันในการดูดซึม

• วิตามินเอ (Vitamin A)
• วิตามินดี (Vitamin D)
• วิตามินอี (Vitamin E)
• วิตามินเค (Vitamin K)

แหล่งที่พบ วิตามินเค ได้บ่อย

• ผักใบเขียวเข้ม: เคล, ปวยเล้ง, บรอกโคลี, ผักกาดหอม, กะหล่ำดาว
• น้ำมันพืช: น้ำมันถั่วเหลือง, น้ำมันคาโนลา
• ผลไม้บางชนิด: อะโวคาโด, กีวี, บลูเบอร์รี
• เนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์: ตับวัว, เนื้อไก่, ไข่แดง
• ถั่วและเมล็ดพืช: ถั่วแระญี่ปุ่น, เม็ดมะม่วงหิมพานต์

ลำไส้ดูดซึมอะไร?

ลำไส้เล็ก. ดูดซึมสารอาหาร. เกือบทั้งหมด. ลำไส้ใหญ่. ดูดซึมน้ำ. กับของที่เหลือ.

ร่างกายเลือกเก็บสิ่งจำเป็น. ทิ้งส่วนที่เหลือ. แค่นั้น.

• ลำไส้เล็ก (Small Intestine)

  • นี่คือตัวจริง. พื้นที่ดูดซึมหลัก. ผนังด้านในมีส่วนยื่นเล็กๆ นับล้าน เรียกว่า วิลไล (Villi) เพิ่มพื้นที่ผิวให้มหาศาล.
  • ดูดซึม: คาร์โบไฮเดรต (ในรูปน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว), โปรตีน (ในรูปกรดอะมิโน), และ ไขมัน (ในรูปกรดไขมันและกลีเซอรอล).
  • วิตามินและแร่ธาตุส่วนใหญ่ก็ถูกดูดซึมที่นี่.

• ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine)

  • รับช่วงต่อ. จัดการกับกากอาหารที่ย่อยไม่ได้.
  • หน้าที่หลักคือดูด น้ำ กลับเข้าร่างกาย. ป้องกันภาวะขาดน้ำ.
  • ดูดซึม เกลือแร่ (Electrolytes) บางส่วน.
  • เป็นที่อยู่ของ จุลินทรีย์ ดีๆ. พวกมันช่วยสร้าง วิตามิน K และ วิตามิน B บางชนิด ซึ่งลำไส้ใหญ่จะดูดซึมไปใช้.
  • สุดท้ายคือกาก. รอการขับถ่าย.

ลำไส้ดูดซึมไม่ดีแก้ยังไง?

กลางดึกแบบนี้... นั่งคิดเรื่องลำไส้อยู่เลยนะ มันดูดซึมไม่ดีจริง ๆ ช่วงนี้ รู้สึกได้เลยว่าท้องอืด ไม่สบายตัว พยายามทำทุกอย่างแล้ว แต่มันก็เหมือนเดิม

น้ำเหรอ... ก็ดื่มนะ วันละ 2 ลิตรนั่นแหละ ที่เคยอ่านมา บอกว่าต้องกินผักเยอะๆ พวกใยอาหารนั่นแหละ แต่บางทีก็ลืมบ้าง ไม่ได้ทำทุกวันเลย

ผักต้ม 4-5 ทัพพี มันเยอะนะสำหรับฉัน หรือผลไม้สด 8 ทัพพี นี่กินยังไงให้ถึงทุกวัน มันยากกว่าที่คิดเยอะเลยนะ

แล้วของทอด ของมัน... ก็รู้ว่าไม่ดีหรอกนะ แต่บางทีมันอดใจไม่ไหวจริง ๆ กินแล้วก็รู้สึกผิด มันเลี่ยงยากมากเลยจริงๆ

ลำไส้ขี้เกียจ... ฟังแล้วก็เศร้า มันเหมือนตัวเราเลยนะ ตอนนี้ ขี้เกียจไปหมดทุกอย่างเลยจริงๆ

ทำไมมันถึงขี้เกียจนะ... อยากรู้จริง ๆ ว่าทำไมมันถึงไม่ยอมทำงานเหมือนคนอื่น เขาทำอะไรผิดไปหรือเปล่า อยากให้มันกลับมาแข็งแรงเหมือนเดิม

• การแก้ปัญหาลำไส้ดูดซึมไม่ดีและภาวะลำไส้ขี้เกียจ ต้องทำอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ:

  • ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ: ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อยวันละ 8 แก้ว หรือประมาณ 2 ลิตร ช่วยให้อุจจาระนิ่มและเคลื่อนตัวได้ง่าย
  • เพิ่มใยอาหารในอาหารประจำวัน:
    • ผักและผลไม้สด: ทานให้หลากหลายชนิด แนะนำ 5 ส่วนต่อวันในปี 2024
    • ธัญพืชไม่ขัดสี: เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีท และถั่วต่างๆ
  • หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูงและผ่านการแปรรูป: อาหารทอด อาหารมัน และเนื้อสัตว์ติดมัน ชะลอการทำงานของลำไส้
  • ออกกำลังกายเป็นประจำ: การเคลื่อนไหวร่างกายช่วยกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้
  • ฝึกขับถ่ายให้ตรงเวลา: พยายามขับถ่ายในเวลาเดียวกันทุกวันเพื่อปรับนาฬิกาชีวภาพของลำไส้

• สาเหตุหลักที่ลำไส้ทำงานขี้เกียจ หรือเกิดภาวะท้องผูกเรื้อรัง มักมาจากปัจจัยเหล่านี้:

  • ขาดใยอาหาร: การรับประทานอาหารที่มีใยอาหารน้อย ทำให้กากอาหารมีน้อย อุจจาระแข็งตัวและเคลื่อนที่ช้า
  • ดื่มน้ำไม่เพียงพอ: เมื่อร่างกายขาดน้ำ ลำไส้จะดูดซึมน้ำจากอุจจาระมากเกินไป ทำให้อุจจาระแห้งและแข็ง
  • ขาดการเคลื่อนไหว: การใช้ชีวิตแบบนั่งนิ่งๆ หรือไม่ค่อยออกกำลังกาย ทำให้ลำไส้ทำงานเฉื่อยชา
  • พฤติกรรมการขับถ่ายที่ไม่เหมาะสม: เช่น กลั้นอุจจาระบ่อยๆ หรือไม่ขับถ่ายทันทีเมื่อรู้สึกปวด
  • ผลข้างเคียงจากยา: ยาบางชนิด เช่น ยาแก้ปวด ยาลดกรด หรือยาแก้แพ้ อาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของลำไส้
  • โรคประจำตัวบางอย่าง: เช่น โรคเบาหวาน หรือภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำ อาจทำให้การทำงานของลำไส้ผิดปกติ
  • ความเครียดและการเปลี่ยนแปลงกิจวัตร: ความเครียด การเดินทาง หรือการเปลี่ยนเวลานอน อาจรบกวนระบบขับถ่าย

ลำไส้เล็กส่วนไหนดูดซึมมากสุด?

ส่วนที่ดูดซึมมากสุดคือ ลำไส้เล็กส่วนกลาง (Jejunum)

ลำไส้เล็กคนเรานี่มันยาวจริงนะ 6-7 เมตรได้เลย แล้วไอ้ส่วนกลางเนี่ยกินความยาวไปเกือบครึ่งนึง ประมาณ 2.5 เมตร

ทำไมมันดูดซึมได้เยอะสุด? ก็เพราะผนังด้านในมันไม่ได้เรียบๆ ไง มันมีรอยพับเยอะมาก แถมมีส่วนที่ยื่นออกมาเหมือนนิ้วเล็กๆ เต็มไปหมดเรียกว่า วิลไล (Villi) โคตรเยอะ มันทำให้มีพื้นที่ผิวสัมผัสกับอาหารมหาศาล สารอาหารหลักๆ เลยถูกดูดซึมตรงนี้แหละ

• คาร์โบไฮเดรต ที่ย่อยเป็นน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวแล้ว
• โปรตีน ที่กลายเป็นกรดอะมิโน
• ไขมัน ที่แตกตัวเป็นกรดไขมันกับกลีเซอรอล
• วิตามินที่ละลายในน้ำกับไขมันส่วนใหญ่

ส่วนลำไส้เล็กส่วนต้น (Duodenum) มันสั้นมาก แค่รับอาหารจากกระเพาะมาแล้วก็ปล่อยน้ำย่อยจากตับอ่อนกับน้ำดีมาคลุกๆ กัน ย่อยเป็นหลัก ส่วนลำไส้เล็กส่วนปลาย (Ileum) จะเก็บตก ดูดซึมพวกวิตามิน B12 กับเกลือน้ำดีที่ยังเหลืออยู่กลับไปใช้ใหม่

อาการของลําไส้ดูดซึมไม่ดีมีอะไรบ้าง?

เมื่อปีก่อน ช่วงหน้าฝน อากาศเย็นๆ นั่นแหละ ฉันเริ่มรู้สึกแปลกๆ กับท้องตัวเอง กินอะไรไปนิดหน่อยก็ท้องอืดแล้ว พุงป่องทั้งวัน อึดอัดมาก ชุดที่เคยใส่ได้ก็แน่นไปหมด หงุดหงิดง่ายมากตอนนั้น.

ช่วงนั้นน้ำหนักลงฮวบฮาบเลยนะ ทั้งๆ ที่ก็กินปกติ ไม่ได้อดอาหารเลย ตัวเองยังงงว่าทำไมผอมลงเร็วขนาดนี้ ไม่ได้ดีใจเลย เพราะมันรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา ไม่มีแรงจะทำอะไร.

แล้วที่หนักสุดคือเรื่องเข้าห้องน้ำนี่แหละ มันท้องเสียบ่อยมาก ถ่ายเหลวตลอด บางทีเป็นแบบอุจจาระมันๆ ลอยน้ำ กดชักโครกก็ยังล้างไม่หมด รู้สึกแย่มาก ไม่กล้าออกไปไหนไกลๆ กลัวหาห้องน้ำไม่ทัน.

ตอนไปหาหมอที่โรงพยาบาลแถวบ้าน หมอซักประวัติเยอะมาก เล่าไปก็อายไป หมออธิบายว่าอาการพวกนี้เข้าข่ายลำไส้ดูดซึมสารอาหารได้ไม่ดีนะ เหมือนลำไส้มันไม่ยอมรับโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามินเลย.

หมอแนะนำให้ปรับเรื่องอาหารการกินเยอะเลย ช่วงแรกๆ ยากหน่อย แต่พอทำตามแล้วอาการก็ค่อยๆ ดีขึ้น นี่แหละประสบการณ์ตรงที่เจอมากับตัว ไม่สนุกเลยจริงๆ.

ภาวะลำไส้ดูดซึมไม่ดีหมายถึงลำไส้ดูดซึมคาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน แร่ธาตุ หรือวิตามินลดลง อาการของภาวะดูดซึมผิดปกติมีดังนี้:

• น้ำหนักลด
• ท้องเสีย
• อุจจาระเป็นมัน (เนื่องจากมีไขมันสูง)
• ท้องอืด
• มีแก๊สในช่องท้อง